De winst van de Ware Finnen bij de afgelopen verkiezingen in Finland is het meest recente signaal van de groeiende weerstand van burgers tegen Europa. Het draagvlak voor het steunen van Europese landen brokkelt af.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Het is echter de vraag of hier wel de juiste argumenten worden gebruikt of dat er sprake is van populisme.

Met de kennis van nu is minister De Jager het helemaal met het groeiende aantal tegenstanders eens: de Grieken hadden nooit mogen worden toegelaten tot de euro. Achteraf is het eenvoudig, maar die beslissing had indertijd net zo goed genomen kunnen worden.

De kennis was namelijk wel degelijk aanwezig. In de Financial Times van ongeveer dertien (!) jaar geleden plaatste een aantal Duitse economen al de nodige kritische kanttekeningen bij de invoering van de euro en drongen aan op uitstel.

Begrotingsdiscipline

Indertijd was het gebrek aan Griekse begrotingsdiscipline genoegzaam bekend, hoe rooskleurig de voorgespiegelde verwachte economische groei ook leek. Naast Griekenland voldeed ook een aantal andere landen niet aan de criteria van het Verdrag van Maastricht.

Veel landen hadden een staatsschuld die hoger was dan de afgesproken 60 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP) en bijvoorbeeld België en Italië kenden een hoger begrotingstekort dan de officieel vastgelegde 3 procent.

Maar, als we in Europees verband besloten Italië toe te laten, wat net zo min voldeed aan de vereisten, konden we Griekenland niet de toegang ontzeggen.

Weinig daadkrachtig

Nu blijkt hoe slecht die coulante houding is geweest en hoe weinig daadkrachtig er sindsdien is gehandeld. Na Griekenland en Ierland heeft Portugal zijn hand opgehouden voor steun. Het zijn en blijven alle drie kleine landen en het zijn relatief kleine schuldenaren.

De rente op Griekse staatsobligaties loopt steeds verder op, naarmate de geruchten sterker worden dat Griekenland zijn schulden moet herstructureren. Het land zelf heeft aangegeven een grootschalig onderzoek in te stellen naar de bron van deze geruchten. Zo wil men proberen speculanten het gras voor de voeten weg te maaien.

Rente

Is het zo zorgwekkend dat de Griekse rente zo veel hoger is dan die in Nederland en Duitsland. Het ligt er maar net aan hoe je het bekijkt. Natuurlijk houdt geen land dan wel onderneming het lang vol om dermate hoge rentes voor haar financieringsbehoefte te betalen.

Zo moeten er steeds meer rentelasten meegefinancierd worden. Maar, hoewel de verschillen in zowel absolute als reële termen groot zijn, moeten we niet vergeten dat de rente in Griekenland voor de toetreding tot de eurozone zich ook boven 10 procent bewoog.

Wat dat betreft was de invoering van de euro een wel heel grote bonus voor de Grieken zonder begrotingsdiscipline.

Zwakste broeder

Waar we voor moeten uitkijken is, om een parallel naar Pasen door te trekken en zoals de teneur in Europa zich nu lijkt te ontwikkelen, dat de zwakste broeder van deze drie, Griekenland, als een offerlam naar de slachtbank te leiden om het volk tevreden te stellen.

Hoe zal het vervolgens de andere zwakke broeders in de Eurozone vergaan? Er zijn immers nog veel meer landen waar orde op zaken gesteld en flink bezuinigd moet worden.

Het voorstel van de Europese Commissie op de begroting van de Europese Unie volgend jaar met 4,9 procent te verhogen kan nauwelijks een goed voorbeeld genoemd worden.

Wijsheid

Of de Europese steun verder afbrokkelt en of het daadwerkelijk tot een al dan niet gedeeltelijke afstempeling van de Griekse staatsobligaties komt, weet ik niet. Ik wens de Europese beleidsbepalers veel wijsheid toe.

Voor de eigen beleggingsportemonnee ijkt het mij wel verstandig nu al rekening te houden met een mogelijke afwaardering en u niet blind te staren op de mogelijke hoge rendementen.

Balansen

Let er verder bij uw beleggingsbeslissingen op welke (bank)balansen dat staatspapier van Europese landen in problemen zoal staat en hoe goed die financiële instellingen tegen mogelijke stoten kunnen.

Als dit namelijk niet het geval is, zou dat ageren tegen steun op landenniveau wel eens heel verkeerd kunnen uitpakken en moet de Europese belastingbetaler via een volgende ronde steun aan het bankwezen net zo goed bloeden. Dan zitten we niet met een half ei, maar met een lege dop.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp