Terwijl de Tweede Kamer debatteert over salarissen van bankiers, bankheffingen en bankbelastingen kwam ING met het nieuws dat topman Jan Hommen bovenop zijn jaarsalaris een bonus zou krijgen van 1,25 miljoen euro. Gevoel voor timing heet dat?

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

In de huidige tendens van symboolpolitiek en symptoombestrijding was dit nieuws van ING koren op de molen van menig politicus en journalist. Een aantal klanten van ING zegde hun rekening op.

De gifbeker moest nog verder worden leeg gedronken toen vervolgens bekend werd dat ING de pensioenen dit jaar bevriest. Als reden voor deze maatregel werd aangevoerd dat de bank er te slecht voor zou staan.

Commissarissen

Dat laat zich natuurlijk lastig rijmen met de bonussen die de top uitgekeerd zou krijgen voor de goede prestaties die voor de bank geleverd zouden zijn. Nog verwonderlijker is het dat de Raad van Commissarissen van ING het bonusvoorstel goedkeurde. Dat de top van ING na alle commotie alsnog afzag van de bonus, deed aan negatieve beeldvorming weinig af.

Het kwaad was al geschied. De imagoschade die de bank-verzekeraar heeft opgelopen, zal nog lang na-ijlen.

Van links tot rechts, iedereen roerde zich. Het is een populair onderwerp, want wat is er makkelijker scoren dan je verontwaardiging over hoge geldbedragen uit te spreken die aan anderen dan jezelf worden toegekend? De salarissen die de top van ING uitbetaald krijgt en die ook breed zijn uitgemeten in de media, doen sowieso menigeen watertanden.

Selectief

Nog afgezien van de vraag of de ontstane commotie al dan niet terecht is, is me toch vooral opgevallen dat er veel is geoordeeld met een zeer selectief oog voor de feiten. Dat Jan Hommen zo veel ellende over zich uitgestort heeft gekregen, is op zijn minst opmerkelijk.

Tot en met begin 2005 zat hij als financieel directeur in de top van Philips. In die hoedanigheid heeft hij part noch deel gehad aan de onverantwoorde opbouw van risico’s op de bankbalansen en het najagen van bonussen die toen al in volle gang was.

Tilmant

Nadat ING door de Nederlandse overheid van de ondergang werd gered, nam hij het stokje van bestuursvoorzitter over van Michael Tilmant. Het merendeel van de verongelijkten lijkt er weinig oog voor te hebben dat Hommen de functie van bestuursvoorzitter de eerste maanden heeft vervuld zonder hier een salaris voor te ontvangen.

Dat ontving hij pas nadat er duidelijkheid was hoe binnen de nieuwe bankencode de toekomstige beloningsstructuur eruit zou komen te zien. Dat ING de eerder ontvangen staatsteun graag wil terug betalen, maar dat van Brussel (nog) niet mag, lijkt evenmin ter zaken doende te zijn, net zoals het feit dat er een hoge rente wordt betaald aan de Nederlandse overheid en dat dus de Nederlandse belastingbetaler waar voor zijn geld krijgt…

Prestaties

Zijn de prestaties van ING, net als van zo veel andere banken overigens, overigens zo uitzonderlijk dat een bonus gerechtvaardigd is? Natuurlijk krijgen de banken, daarin ondersteund door de Europese Centrale Bank die de officiële rentetarieven al heel lang heel laag houdt, meer vet op de botten.

Dit kan echter nauwelijks aan de bestuurlijke kwaliteiten van de top van de diverse banken worden toegeschreven. Dat banken zelf goedkoop kunnen lenen en dit met heel forse renteopslagen doorlenen aan consumenten en bedrijven evenmin.

Too big to fail

Ook ik ben een voorstander van scherper toezicht, maar laat de discussie over beloningsstructuren niet de boventoon blijven voeren. Verstandiger lijkt het me de fouten in het financiële systeem aan te pakken die er nog steeds in zitten. Een aantal banken is nog steeds ‘too big to fail’.

Daarnaast is er veel grensoverschrijdend kapitaalverkeer zonder voldoende Europese coördinatie of op zijn minst ideeën over hoe dat te organiseren en is de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen van banken nog steeds veel te hoog.

Ongeluk

De kapitaaleisen van Basel III zijn nog steeds niet erg streng en een ongeluk blijft daardoor in een klein Europees hoekje schuilen. Wat namelijk als de diverse overheden die nu Europese steun ontvangen, besluiten tot afwaardering van hun schulden over te gaan?

Natuurlijk is het eenvoudiger te praten over bonussen dan over monetair beleid. Laten we desalniettemin proberen populisme tot een minimum te beperken en in plaats daarvan de fundamentele problemen uitbannen die in eerste instantie hebben geleid tot de financiële crisis.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp