Beursgenoteerde ondernemingen presenteren mooie winstcijfers. Nog wel. Als we niet vlug enkele boeddhistische principes omarmen belanden we in een nieuwe crisis.

Door Kees Klomp

Het lijkt alsof we helemaal uit het economische dal geklommen zijn. Wie beter kijkt, ziet dat we de crisis helemaal niet achter ons hebben gelaten. De crisis heeft namelijk niets fundamenteels veranderd aan ons economische gedrag.

We maken exact dezelfde fouten als die de crisis hebben veroorzaakt. En dus is het slechts een kwestie van wachten op een herhaling.

Waanzin

Eén van de eerste dingen die je op de middelbare school over economie leert is de onvermijdelijke reeks van hausses en baisses. Groei en krimp horen onlosmakelijk bij elkaar en wisselen elkaar af.

Zo hoort het, zo lijkt het. Je kunt echter ook een andere wetmatigheid ontdekken. Als groei en krimp elkaar altijd afwisselen dan kun je ook zeggen dat er geen sprake is van een golfbeweging maar een cirkelbeweging. De zin van groei is immers om in krimp te veranderen en vice versa.

We lopen dus feitelijk gezien continu in rondjes. We herhalen onszelf. Steeds maar weer. Met een beetje fantasie kun je dit waanzinnig noemen. De definitie van waanzin is immers ‘doing the same thing over and over expecting a different result’. We gedragen ons economisch waanzinnig, want we weten van te voren al dat ons gedrag nergens toe leidt en dus zinloos is.

Tredmolen

In het Boeddhisme is er een prachtige benaming voor deze waanzin: Samsara: de tredmolen van lijden waarin mensen oneindig onwetend ronddolen. Mensen zijn op zoek naar geluk, maar zoeken verkeerd en vinden daarom lijden.

Dit vindt ook economisch plaats. We halen welvaart en welzijn door elkaar. We willen geluk maar zoeken dat in genot. En dus worden we maar niet écht gelukkig van de welvaart die we genereren.

Een onstilbare honger naar meer is het gevolg. Een ongebreidelde consumptiedrift is onvermijdelijk. Maar er is hoop. Hetzelfde boeddhisme leert ons dat we de Samsarische tredmolen kunnen verlaten. Door onze onwetendheid op te heffen.

Bewustwording

De enige échte oplossing voor de crisis schuilt daarom niet in strengere regelgeving maar in grotere bewustwording. Het is eigenlijk heel eenvoudig. Ook economisch. We moeten ons economisch destructieve gedrag vervangen voor economisch constructief gedrag.

Dit doen we niet met de oppervlakkige symptoombestrijding van omstandigheden die we tot nu toe de revue hebben zien passeren, maar met een fundamentele systeemverandering van de oorzaken.

Kees Klomp is een marketing- en managementconsultant die boeddhistische beginselen vertaalt in welzijnsgerichte bedrijfsvoering.

Met co-auteur Cor Hospes schreef hij in 2010 het boek ‘Verlichting in business’ http://www.managementboek.nl/boek/9789077881828/verlichting_in_business_kees_klomp dat verscheen bij Uitgeverij Haystack.

Geen zin vandaag? Niet tevreden over je omzet? Laat je oppeppen door de auteurs van Uitgeverij Haystack in hun wekelijkse column #goedbezig!