Hoe internationaal is eigenlijk de “voorhoede” in ons land? De MKB-ers lijken de kar te trekken.

Door Rob Wagenaar

Veel professionals zijn met hun werk vooral op Nederland georiënteerd en dat vol overtuiging. Het buitenland wordt alleen opgezocht als vakantiebestemming. Maar is werken over de grens nuttig? En waarom doet men het niet?

Een van de vele voordelen van mijn beroep is, dat je er - afhankelijk van je voorkeur en capaciteiten- heel verschillende invullingen aan kunt geven. Zo heb ik al vroeg gestuurd op werken in een internationale context en ben geregeld in het buitenland actief als adviseur.

Rijker

Ik heb het zakelijk bezig zijn in het buitenland altijd als zeer bevredigend ervaren. Je wordt er een “rijker” mens van, het laat je groeien, ook in je vak. En het scherpt je blik op het eigen land. Vergeleken met een vakantieverblijf in het buitenland, zijn de contacten veel indringender als je zakelijk bezig bent. Kortom je wordt er meer wereldburger van.

Toch zie ik regelmatig professionals expliciet niet voor het buitenland kiezen. En ik heb mijzelf door de jaren heen afgevraagd wat de echte beweegredenen zouden kunnen zijn. Waaronder:

• Reizen als zodanig. Inderdaad, het kost tijd en kan een bron van frustratie zijn. Een goed boek doet echter wonderen. Soms is de kunst van reizen, mentaal proberen niet te reizen!
• Durven “buitenlands” te spreken. Hele volksstammen durven hun toch echt wel redelijke Engels, Duits of taal X niet te gebruiken. Men realiseert zich echter te weinig dat veel counterparts ook niet in hun moedertaal praten. En dan zijn fouten irrelevant geworden en eerder vertrouwenwekkend: we zijn van hetzelfde niveau.
• Nachten weg van huis. Men komt er zelden voor uit, maar het niet thuis slapen schijnt voor menigeen een punt te zijn. Ik ga daar niet verder over speculeren.
• Cultuurangst. Inderdaad, in het buitenland wonen vreemde mensen, die soms anders eten en er on-Nederlandse gewoontes op na houden. Dit argument pleit wel heel erg voor verplicht af en toe in het buitenland werken!
• Onveilig voelen. Zeker, in de sloppenwijken van de grote steden moet je niet zijn en taxichauffeurs waar ook ter wereld misbruiken je afhankelijkheid door het ritje vanaf het vliegveld zwaar te beprijzen. Maar je veiligheid heb je gelukkig grotendeels in eigen hand!
• Onzeker voelen en er dus geen plezier aan beleven. Wellicht is het geheel aan argumenten samen te vatten met een “unheimisch gevoel” dat men heeft als er in het buitenland wordt gewerkt.

Voorhoede

Op weg in het buitenland kom je Nederlanders tegen die tot een “voorhoede” horen waarvan velen het bestaan niet kennen: het Nederlandse MKB! Nederland verdient haar geld voor een groot deel door export. En die export gebeurt weer voor een aanzienlijk deel door het MKB-bedrijfsleven.

Daarom is het voor veel MKB-bedrijven, ook de heel kleine bedrijven met 10 tot 20 werknemers, de gewoonste zaak van de wereld om op reis te zijn. Handel, productie, dienstverleners: Nederlanders vind je overal. Op mijn laatste ambassadebezoek in een Oost-Europees land kwam ik een landgenoot tegen die daar de originele Nederlandse bitterbal aan het introduceren was!

VOC

Samengevat: de vertrouwde Nederlandse ondernemingsgeest (Balkenende: “de VOC mentaliteit, toch”?) blijft zeer bepalend voor onze wereldburgerschap. En waarschijnlijk zijn MKB-ondernemers daarvoor veel meer bepalend dan hoogopgeleide professionals.

Rob Wagenaar is organisatieadviseur en Erelid van de Orde van Organisatiekundigen en – Adviseurs (Ooa). E-mail: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl

Rob heeft zijn beste columns van 2010 gebundeld onder de titel “Hoe redden we Nederland en andere hartenkreten”. Zo lang de voorraad strekt is het boekje bij hem te bestellen tegen een kostprijs van 10 euro.