Hoe vaak gebeurt het niet dat er wordt geadverteerd met behaalde rendementen? Het ene na het andere nog hogere gerealiseerde rendement vliegt u om de oren, als waren het garanties voor toekomstige successen.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Hoe mooi het ook lijkt, op het eerste gezicht is vaak niet duidelijk hoe dat rendement tot stand is gekomen. Betreft het hier bijvoorbeeld alleen aandelenbeleggingen? En in welke regio’s of sectoren werd er belegd? Zijn er andere producten gebruikt?

Niet vergeten moet worden dat risico en rendement altijd hand in hand gaan. Het is daarom heel verstandig eerst de persoonlijke financiële positie in kaart te brengen. Zo kan worden bepaald hoeveel risico kan en mag worden genomen.

Het aantal mensen dat op een risicoprofiel uitkomt waarbij de portefeuille louter en alleen uit aandelen bestaat is op één hand te tellen. Meestal wordt er een mix gemaakt van aandelen, obligaties, derivaten, et cetera.

Benchmark

Natuurlijk wil een ieder weten wat zijn of haar belegd vermogen heeft opgebracht en natuurlijk vindt iedereen een hoog rendement prima. Daarbij is een zo nauwkeurig mogelijke bepaling van het risicoprofiel en het rendement van groot belang voor het antwoord op de vraag of een beheerder het beter of slechter heeft gedaan dan de benchmark. Het blijkt echter opvallend moeilijk te zijn om een eenduidige manier van rendementsberekening te hanteren.

De twee belangrijkste methoden zijn time weighted- en money weighted-rendement. In het geval van tijd gewogen-rendement wordt het resultaat van de portefeuille in de tijd onafhankelijk van eventuele toevoegingen of onttrekkingen aan het oorspronkelijk geïnvesteerde bedrag berekend.

Het geld gewogen-rendement drukt de opbrengst uit aan het eind van de meetperiode, waarbij tussentijdse stortingen dan wel onttrekkingen naar rato worden verdisconteerd.

Groei

Anders gezegd vertegenwoordigt het tijd gewogen-rendement de groei van een enkele investering, terwijl geld gewogen-rendement het groeipercentage van alle geïnvesteerde middelen laat zien. Het hoeft geen betoog dat hiertussen wezenlijke verschillen kunnen bestaan, waardoor de performance van uw eigen (beheerde) portefeuille kan afwijken van wat derden zeggen te hebben gerealiseerd.

Tot zover de theorie van het verantwoorden van het rendement van al dan niet actief beheerde portefeuilles. Maar nu de praktijk. Vaak worden in reclamecampagnes rendementen afgezet tegen een zelfgekozen benchmark die, hoe verrassend, een ogenschijnlijk minder hoge opbrengst heeft gegenereerd.

AEX

Gelukkig voor de adverteerders zijn er benchmarks in diverse soorten en maten, waardoor er vaak appels met peren kunnen worden vergeleken. Het is dan ook heel goed mogelijk dat er één wordt gekozen die absoluut niet overeenkomt met de gehanteerde beleggingsmethodiek.

Zo wordt, om de vergelijking eenvoudig en aansprekend te maken, veelal de AEX van stal gehaald. De AEX is echter geen total return index.

Dat wil zeggen dat de waarde van de AEX alleen wordt bepaald door de koersontwikkeling van de aandelen waaruit de index is opgebouwd. Dividenden tellen niet mee in de performance van de AEX, terwijl die in beheerde portefeuilles wel degelijk een integraal onderdeel vormen van het gerealiseerde rendement. Dat scheelt op AEX-niveau al snel zo’n drie procent!

Simulatie

Tenslotte nog een woord over de gesimuleerde rendementen die door een aantal partijen worden gehanteerd. Die simulaties worden gedaan omdat de beheerder in kwestie nog niet zo’n lang track record heeft, maar wel wil laten zien hoe succesvol de door hem gekozen beleggingsmethodiek (achteraf) blijkt te zijn. Maar ja, achteraf kijkt men de koe in de kont…

Het gegoochel met gerealiseerde rendementen door een fonds- dan wel vermogensbeheerder moet potentiële klanten over de streep trekken om toch vooral met de desbetreffende partij in zee te gaan.

Zoals vaker gesteld bieden (al dan niet achteraf berekende) rendementen uit het verleden geen garantie voor de toekomst. Laat u daarom niet zo maar verleiden door een paar getallen. Er zijn veel wegen die helaas lang niet allemaal per definitie naar Rome leiden!

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp