Banken lijken er bij hun defensieve beleggingsvoorstellen echter weinig oog voor te hebben dat de tijden veranderd zijn. Waarom zou je überhaupt een deel van je vermogen willen beleggen tegen een bruto rendement van 3 procent?

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Regelmatig bekruipt me het gevoel dat de tijden dan wel mogen veranderen, maar dat dat niet geldt voor de beleggingsvoorstellen die veel banken aan (potentiële) klanten doen.

De behoefte om hen veelal defensieve risicoprofielen aan te meten lijkt meer te worden ingegeven door de angst om door klanten verantwoordelijk te worden gesteld indien de meer risicovolle beleggingen niet tot het gewenste resultaat leiden (of zelfs verlies opleveren), dan dat het belang van de klant centraal wordt gesteld.

Obligaties

De afgelopen week kreeg ik van twee verschillende grootbanken beleggingsvoorstellen onder ogen, beiden met beiden een defensief risicoprofiel. Wat daarin opvalt, is dat bij alle twee veiligheid wordt voorgesteld door een (groot) deel van de portefeuille in Europese staatsobligaties te beleggen.

Maar, hoe veilig is het om een aanzienlijk gedeelte van je vermogen nu voor tien jaar vast te zetten tegen ongeveer 3 procent? Ja, aan het einde van de looptijd krijg je, voor zover nu valt te beoordelen, in ieder geval je geld terug. Over inflatie en de vermogensrendementsheffing van 1,2 procent hebben we het maar niet, net zo min als over tussentijdse koersschommelingen van de staatsobligaties waarin wordt belegd.

Rente

Dat het daarmee hard kan gaan blijkt wel uit de koers- en rendementsgrafieken van de laatste weken. Zo is de Nederlandse tienjaars staatsrente in één maand met 18 procent (!) gestegen. En, als het rendement stijgt, dan daalt de koers. Met verlies verkopen spreekt niemand aan, dus daar zit je dan…

De pessimisten onder ons gaan er echter vanuit dat we Japanse toestanden met deflatie tegemoet gaan. Daarom wijzen zij op de mogelijkheid van verder stijgende obligatiekoersen. Maar, zelfs als we een periode van deflatie tegemoet zouden gaan, hoe veel verder kan het effectieve rendement op staatsobligaties dan dalen?

Ik denk dat de markt een dergelijk scenario al aardig heeft ingeprijsd en dat het risico op de wat langere termijn in plaats daarvan veel meer ligt in stijgende rentes.

Inzichten

Banken lijken er bij hun defensieve beleggingsvoorstellen echter weinig oog voor te hebben dat de tijden veranderd zijn en dat bij die andere omstandigheden wellicht gewijzigde inzichten horen.

in de toelichting op de voorgestelde verdeling over de beleggingscategorieën wordt gegoocheld met percentages en standaarddeviaties om de (schijn)zekerheid van het geprognosticeerde rendement aan te tonen. De standaarddeviatie is een maatstaf voor de beweeglijkheid van het historische rendement op een belegging. Maar, het gaat om de toekomst en niet om het verleden.

VS

Staatsobligaties zijn, net als bankobligaties en –aandelen overigens, lange tijd een veilige haven geweest. In een periode van ongeveer dertig jaar is bijvoorbeeld de Amerikaanse tienjaars staatsrente gedaald van 16 procent toen tot ongeveer 3,25 procent nu. Het dieptepunt lag enkele maanden gelden toen beleggers nog maar 2,47 procent vergoed kregen op een Amerikaanse staatsobligatie met een looptijd van tien jaar. De rente in West Europa laat een gelijke trend zien.

Rendement en risico gaan hand in hand en zekerheden bestaan niet in beleggingsland. Op de huidige lage rente moeten banken bij defensieve beleggingsvoorstellen met ongeveer 60 procent van de portefeuille in (staats-) obligaties en deposito’s en geprognosticeerde bruto rendementen van 6,4-6,7 procent wel heel veel risico gaan lopen op het gedeelte van het vermogen dat over de andere beleggingscategorieën mag worden verdeeld.

Schulden

Om de economie aan de gang te houden en banken van de ondergang te redden hebben Westerse overheden vele tientallen miljarden aan nieuw schuldpapier uitgegeven. Daarnaast houden de centrale banken de rente kunstmatig laag om consumenten aan te zetten tot kopen en ondernemingen tot investeren.

Dat zal niet eindeloos zo blijven, want een lage rente kan ook weer onrendabele investeringen uitlokken en de gevolgen daarvan zijn genoegzaam bekend.

Spaarrekening

Ongeacht met welk scenario je rekening houdt, waarom zou je überhaupt een deel van je vermogen willen beleggen tegen een bruto rendement van 3 procent? Het verschil ten opzichte van een spaarrekening is veel te gering.

In mijn ogen weegt het mogelijk te behalen rendement niet langer op tegen het risico. Bovendien kun je op ieder gewenst over je spaargeld beschikken, terwijl dat bij het beleggen in een ‘veilige’ staatsobligatie nog maar de vraag is of dit ook kan zonder koersverlies.

Mij lijkt het veel verstandiger om af te durven wijken van de middelmaat en buiten de gebaande paden van de grootbanken te treden. Te veilig zou juist wel eens gevaarlijk kunnen blijken te zijn.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp