Volgens vele deskundigen houden wij de welvaart en de wereldwijde “ratrace” als Nederland alleen vol als wij kennis en kenniseconomie voorop stellen.

Door Rob Wagenaar | ASI Consulting

Kennis wordt wordt vaak gekoppeld aan een bepaald functietype, de professional. De klassieke professional is een hoogopgeleide en in een bepaald vak gespecialiseerde beroepsbeoefenaar, die zijn beroep veelal in grote zelfstandigheid uitoefent.

Hij is gewend zelfstandig beslissingen te nemen over belangrijke zaken betreffende zijn beroep en kan dat ook gezien zijn/haar opleiding, ervaring. Vaak verlangt het beroep ook dat de professional zelfstandig beslist.

Voorbeelden: de dokter, de advocaat, de accountant, de managementconsultant, maar ook de makelaar, de interim manager, de verpleegkundige, de fysiotherapeut, de optometrist, de journalist, de wetenschapper.

Organisatie

Het aantal professies neemt eigenlijk alleen maar toe en daarmee het aantal professionals. Lang niet al deze professionals werken alleen. Velen zijn toch onderdeel van een organisatie en hebben derhalve ook met organisatiedoelstellingen te maken.

Zij moeten hun zelfstandige beroep proberen uit voeren, tevens rekening houdend met een veelheid van andere belangen. Wie daarvoor oog heeft kan elke dag in het nieuws lezen waar dit soms toe leidt.

Een bevriende hoogleraar heb ik zijn hele leven lang steen en been horen klagen over de ellende die management en staf van zijn universiteit over hem heen stortte. Het wringt: hooggeschoold zelfstandig opereren aan de voet van een organisatie en voldoen aan de eisen van een abstracte centrale autoriteit.

Fictie

Het is echter een fictie om te geloven dat professionals geen leiding nodig hebben. En het zou merkwaardig zijn als professionals niet in een grotere organisatie werkzaam zouden kunnen zijn.

Professor Mathieu Weggeman, een autoriteit als het gaat om professionals, heeft zijn laatste boek getiteld: “Leidinggeven aan professionals? Niet doen!” Waarmee maar wordt aangegeven hoe lastig het is om het wel doen. Persoonlijk probeer ik al meer dan 25 jaar om het wel te doen. En ik geef toe: met vallen en opstaan.

Professionals zijn ook mensen is één van mijn belangrijkste lessen door de jaren heen. Zij zijn net als iedereen gevoelig voor aandacht, willen ook wel eens compliment, zijn zeker geïnteresseerd om te leren, en zijn helemaal niet afkerig van gefundeerde feedback over hun functioneren.

Kritisch

Professionals zijn vaak kritische mensen, gewend om niet alles voor zoete koek aan te nemen en door hun omgeving daarom vaak als “lastig” betiteld. Leidinggeven aan professionals vereist een bijzondere houding van de leidinggevende. Hij of zij kan zich absoluut niet permitteren de klassieke, hiërarchische baas uit te hangen. Of te proberen te sturen met bureaucratische regels.

Het kost tijd om goed leiding te geven aan professionals, want vaak gaat het om persoonlijke, serieuze aandacht. Uitleggen waarom zaken op een bepaalde manier dienen te lopen is cruciaal.

Professionals willen dingen vooral kunnen begrijpen. Als de leidinggevende zich de moeite getroost om dat te doen, dan blijken professionals daar geweldig door te floreren en is het dus eigenlijk veel minder moeilijk dan het lijkt.

Nederland heeft daarom leidinggevenden nodig die succesvol zijn in het leidinggeven aan professionals. Dan gaat het helemaal goed komen met ons land.

Simpel, toch!

Rob Wagenaar is consultant bij ASI Consulting