In de zwaarbeveiligde rechtbank de Bunker in Amsterdam is op 5 februari 2018 de rechtszaak tegen Willem Holleeder begonnen. Hij wordt onder meer verdacht van betrokkenheid bij vijf liquidaties en lidmaatschap van een criminele organisatie. Volg in dit liveblog alle ontwikkelingen.

  • Laatste zitting voor uitspraak in zaak-Holleeder
  • Verdediging en OM kan reageren op uitspraak Hoge Raad
  • Hoge Raad keurde afspraken kroongetuigen in zaak Passage goed
  • Diezelfde kroongetuigen spelen grote rol in dit proces
  • Uitspraak volgt op 4 juli
dinsdag 2 april om 12:03
En met die woorden wordt de zitting voor dinsdag afgesloten.
dinsdag 2 april om 12:00
Holleeder: "En dat was het wel, meneer de voorzitter. Alles is al gezegd. Dus ik wil het hierbij laten."
dinsdag 2 april om 11:59
Holleeder: "Dan is er nog Thomas van der Bijl. Een hele lieve jongen. Hij is nooit een gevaar voor mij geweest, ook niet qua geweld. Dus er was geen motief."
dinsdag 2 april om 11:59
Holleeder: "Dan hebben we nog de moord op Kees Houtman. Ik heb nooit problemen met hem gehad over vastgoed. Dus ik weet niet waar dat vandaan komt. We hebben daar nooit discussie over gehad."
dinsdag 2 april om 11:58
Holleeder: "Dan de liquidatie van Willem Endstra, tja. Ik zit er niet achter. Ik heb niet geweten dat hij met de politie sprak of dat hij mij wat wilde aandoen. Waarvan ik overigens nog steeds denk dat dat plan onzin was."
dinsdag 2 april om 11:56
Holleeder: "Dan de aanslag en moord op Mieremet. Dat heb ik niet gedaan. Ja, hij wilde mij vermoorden, maar hij wilde zoveel mensen vermoorden. Hij had zoveel vijanden. Dat zou zichzelf wel oplossen, en dat heeft zich ook opgelost. Maar ik heb daar geen hand in gehad."
dinsdag 2 april om 11:55
Holleeder: "De moord op Sam Klepper wordt me ook nog even in de schoenen geschoven. Ik heb daar helemaal niks mee te maken, want anders had ik dat wel eerder (dan de uiteindelijke liquidatie in 2000, red.) met Cor gedaan."
dinsdag 2 april om 11:52
Holleeder: "Dan kort de beschuldiging dat ik Cor heb vermoord omdat ik zijn vastgoed wilde hebben. Onzin. Ik had geen enkel motief om hem te vermoorden. Hij had zijn wereld en ik had mijn wereld. En als we iets hoorden dat negatief voor de ander was, dan waarschuwden we elkaar. Ik had geen enkele reden hem te vermoorden. Omdat ik zijn panden op de Achterdam in Alkmaar wilde hebben? Die heb ik nooit gehad."
dinsdag 2 april om 11:50
Holleeder: "Ik heb daar mijn leven voor geriskeerd, en als het vandaag weer zou gebeuren, zou ik het weer zo doen."
dinsdag 2 april om 11:50
Holleeder: "Ik wil nu ingaan op het verwijt dat ik Van Hout heb verraden. Ik zal u zeggen: John Mieremet en Sam Klepper waren de gevaarlijkste mensen in Nederland, misschien op Stanley Hillis na. Dus als zij zeggen dat er een bloedbad komt als ik niet betaal, dan doe je dat. Maar het is een gotspe dat het OM dan beweert dat ik Van Hout heb verraden, terwijl ik heel veel geld heb betaald om hem uit de wind te houden. Zoals ik dat altijd met iedereen heb gedaan. En als je dan iets hebt opgelost, dan ga je ook met ze om."
dinsdag 2 april om 11:46
Holleeder: "Astrid heeft ook weleens aan me verteld dat ze wordt gevolgd. Waarom dan?, vroeg ik haar. 'Door jou, door jou'. Zo is ze gewoon. Wij zeggen dan in de Jordaan: die heeft een spin in haar kop. Het is wel bijzonder. Ze heeft ook onlangs weer nieuwe opnamen ingeleverd, van vier minuten. Ik kan er niet wijs uit worden."
dinsdag 2 april om 11:43
Holleeder: "In die tapgesprekken is duidelijk geworden dat ik altijd goed voor ze (zijn zussen, red.) ben geweest. Daarom ben ik blij met die opnamen. Ik ben altijd goed voor ze geweest en dat kan je ook zien. Ik heb Richie (zoon van Cor van Hout, red.), nooit een pistool op zijn hoofd gezet. Ze verzint het gewoon."
dinsdag 2 april om 11:40
Holleeder: "Kijk, Astrid heeft een spin in haar hoofd, dat zeg ik ook op de opnamen: 'Heb je weer spinnen in je hoofd?' Ik zal u een voorbeeld geven. Ze vertelde me ooit dat ze een pistool had gekocht omdat ze iemand had ontslagen en bang was dat diegene haar wat aan zou doen. Zo denkt zij, ze denkt dat iedereen haar dingen wil aandoen. Het is gewoon de grootste onzin. Het is altijd de grootste onzin met Astrid."
dinsdag 2 april om 11:38
Holleeder: "Het draait allemaal om geld en dat is ook gebleken. Ze heeft twee boeken geschreven. Er is een televisieserie gemaakt. Allemaal voor het geld."
dinsdag 2 april om 11:37
Holleeder: "Astrid als advocaat en De Vries als journalist hebben vier jaar lang een trial by media gevoerd. Dat is niet niks. Ik heb u ook al gezegd dat Astrid haar verklaringen in elkaar heeft gezet. Ze heeft eerder al toegegeven dat ze zich in het onderzoek Goudsnip kapot heeft gelogen. Daar heeft ze ook verklaringen in elkaar gezet. Ze heeft gelogen voor haar eigen portemonnee. Ze liegt alles bij elkaar en allemaal voor het geld."
dinsdag 2 april om 11:34
Holleeder: "We zijn dertig jaar bevriend geweest en hij heeft me als journalist zijnde nooit geconfronteerd of ik betrokken was bij liquidaties. Hij heeft geen hoor en wederhoor toegepast, ook niet toen hij de inhoud van de verklaringen van Astrid kende. Ik vind dat heel onterecht. Ik ken hem heel goed en beschouwde hem als vriend, maar dat bleek anders."
dinsdag 2 april om 11:33
De Vries zit ook in de zaal en moet grinniken om het verhaal van Holleeder.
dinsdag 2 april om 11:32
Holleeder: "Meneer de voorzitter, we zijn nu vier jaar verder en alle partijen hebben alle vragen aan mij kunnen stellen. Ik ga het daarom kort houden. Ik had u van tevoren al verteld dat Peter R. de Vries en Astrid een trial by media zouden voeren."
dinsdag 2 april om 11:31
Holleeder doet zijn verhaal uit zijn hoofd.
dinsdag 2 april om 11:18
We onderbreken de zitting tot 11.30 uur. Dan volgt het laatste woord van Holleeder.
dinsdag 2 april om 11:10
Janssen: "U wilt als rechter toch de grootst mogelijke zekerheid hebben waarop u Holleeder kunt veroordelen tot de langst mogelijke straf die is geëist? Die is wat ons betreft niet geboden, en daarom moet volledige vrijspraak volgen."
dinsdag 2 april om 11:09
Janssen gaat afronden. "Het is duidelijk dat wij ons hebben verbaasd over de inhoud en het woordgebruik van de repliek van het OM", aldus de advocaat. "Blijft over de vraag: kunt u op ingebrachte bewijzen in deze zaak meneer Holleeder veroordelen? Ook die vraag hebben we aan het OM gesteld. Op basis van welke bewijzen kan deze tenlastelegging worden bewezen? Waarom kloppen dingen die wij naar voren hebben gebracht niet? Waarom moet Holleeder levenslang de gevangenis in? Dat is niet helder geworden. Dat is niet duidelijk gemaakt door het OM."
dinsdag 2 april om 10:59
Janssen hekelt het feit dat het schetsen van alternatieve scenario's door de verdediging is weggezet als 'tactiek'. "Alsof wij maar gewoon naar voren brengen: dit kan ook zijn gebeurd en dit kan ook zijn gebeurd, om verwarring te veroorzaken", zegt Janssen. "Wij hebben onze verhalen onderbouwd en het is onze taak als verdediging u als rechtbank daarop te wijzen."
dinsdag 2 april om 10:55
Toch blijft het OM vasthouden aan de verklaringen van Korkmaz en had Janssen graag willen weten waarom en waar zijn betrouwbaarheid dan uit blijkt. Ook dit is volgens de advocaat niet gebeurd.
dinsdag 2 april om 10:54
Janssen zegt nog enkele punten te hebben en duidelijk te willen maken wat de verdediging heeft beoogd met haar pleidooi. Hij gaat nu in op de getuige Hidir Korkmaz. Die man overleed in 2017 na een bizar ongeluk, maar had wel al verklaringen afgelegd in dit proces. Hij deed dit ook in andere rechtszaken, zoals in het proces tegen de vermeende uitvoerders van de moord op Willem Endstra op 17 mei 2004. In die zaak werd zijn verklaring terzijde geschoven omdat de rechtbank hem onbetrouwbaar achtte.
dinsdag 2 april om 10:47
Janssen is duidelijk kwaad en praat vol emotie in zijn betoog.
dinsdag 2 april om 10:44
Net als dat de advocaat zegt te hebben onderbouwd dat Sandra den Hartog een financieel motief had om tegen Holleeder te getuigen, maar het OM dit als losse flodder bestempelt, maar niet uitlegt waarom.
dinsdag 2 april om 10:41
Dan gaat Janssen in op Goudsnip, de criminele erfenis van Cor van Hout. Een verhaal waarover de zussen volgens de advocaat hebben toegegeven eerder te hebben gelogen en hebben laten weten nog steeds niet "het achterste van hun tong hebben laten zien", aldus Janssen. "Maar volgens het het OM is dit een geïsoleerde kwestie", stelt Janssen wederom verbaasd vast.
dinsdag 2 april om 10:36
Janssen: "Het pleidooi van de verdediging is niet van beschamend niveau, de reactie van het OM is dat."
dinsdag 2 april om 10:33
Overigens krijgt het OM niet meer de gelegenheid om te reageren. Op de vragen en opmerkingen van Janssen komt dus geen inhoudelijke reactie.
dinsdag 2 april om 10:28
Janssen noemt het een zwaktebod dat het OM wel durft uit te halen naar zijn verhaal, maar er niet inhoudelijk op ingaat. "Ze noemden het een 'staaltje onwetenschappelijk geklets', quote OM", aldus Janssen. "Maar waarom halen ze dat dan niet onderuit met een inhoudelijke op wetenschap gebaseerde reactie?"
dinsdag 2 april om 10:25
Nu het "heetste hangijzer" als het om de repliek van het OM gaat, volgens Janssen: "De verklaring van Astrid Holleeder en mijn opmerking dat zij kenmerken vertoont van posttraumatische stressstoornis." Janssen zegt dat justitie hard heeft uitgehaald naar zijn bewering en nogal persoonlijk is geworden.
dinsdag 2 april om 10:22
Janssen: "Ik had de lijst met voorbeelden nog veel langer kunnen maken. En misschien denkt u: Janssen, dit heeft u allemaal al een keer gezegd. Dat klopt ook. En misschien denkt u: meneer Janssen, u bent gefrustreerd. Dat klopt ook. Ik ben ook gefrustreerd."
dinsdag 2 april om 10:19
Janssen blijft strooien met voorbeelden waarop de verdediging geen reactie heeft gekregen van het OM. "Ik had zo graag willen horen hoe justitie tegen zaken aankijkt, maar dat is niet gebeurd", aldus Janssen. "Al hadden ze gezegd dat bepaalde dingen ook niet kunnen verklaren, prima. Maar niks van dat alles."
dinsdag 2 april om 10:15
"Hoe kijkt het OM bijvoorbeeld aan tegen de tegenstrijdige verklaringen van de kroongetuigen?", vervolgt Janssen. "Dat weten we niet. Net als dat we niet weten hoe het OM aankijkt tegen alle verklaringen van de zussen die spreken over een verstoorde familierelatie en wij vele telefoongesprekken naar voren hebben gebracht waaruit blijkt dat de band tussen broer en zussen wel goed was."
dinsdag 2 april om 10:10
Janssen zegt teleurgesteld te zijn dat de verdediging het OM heeft gevraagd om te reageren op stellingen die de verdediging naar voren heeft gebracht, en dat dit uit is gebleven. "In een zaak die qua bewijs zo complex is en waar u als rechtbank over moet oordelen", aldus Janssen verbaasd. "Ze laten u een beetje zwemmen", spreekt Janssen de rechtbank aan.
dinsdag 2 april om 10:06
Inmiddels is Janssen begonnen aan zijn verhaal en kan hij zijn kwaadheid over de korte reactie van het OM en de gebruikte termen als "beschamend" en "onsmakelijke" nauwelijks onderdrukken. De advocaat zegt zijn best te doen niet ook persoonlijk te worden, maar zakelijk te blijven.
dinsdag 2 april om 10:04
De 61e zittingsdag is nog niet officieel de laatste zittingsdag. Op 9 mei zal er nog een zitting zijn, omdat het Holleeder het recht heeft om zo veel tijd voor de rechter te verschijnen. Normaal gesproken is dat een zitting van een paar minuten. Op 23 april doet de Hoge Raad echter uitspraak over het gebruik van de kroongetuigen in het liquidatieproces Passage, Peter la Serpe en Fred Ros. Janssen heeft daarover zijn beklag gedaan, omdat hij stelt dat de kroongetuigen onrechtmatig zijn beloond. Deze kroongetuigen hebben ook in dit proces verklaringen afgelegd, en dus is die uitspraak van belang. Op 9 mei mogen alle partijen dus reageren op de uitspraak van de Hoge Raad.
dinsdag 2 april om 09:59
Sander Janssen, de advocaat van Holleeder, zei eerder al dat hij het betoog van het OM summier en kort door de bocht vond. De advocaat zal dit waarschijnlijk dinsdag herhalen.
dinsdag 2 april om 09:43
Het OM hield het kort en blijft bij zijn eigen verhaal. De door de raadslieden geschetste scenario's berusten naar de smaak van het OM in een enkel geval op "drijfzand". Bewijs voor de scenario's ontbreekt, aldus de officier van justitie op 25 maart.
dinsdag 2 april om 09:41
Dinsdag is de 61e zittingsdag in het proces tegen Willem Holleeder. Het zal een korte zittingsdag worden, met eerst de reactie van de verdediging op de reactie het Openbaar Ministerie (OM) op het vijf dagen durende pleidooi van de verdediging; de zogenoemde dupliek.
vrijdag 15 maart om 14:27
Hiermee is de zitting voor vrijdag afgesloten. We gaan op maandag 25 maart verder met de reactie van de benadeelde partijen en het OM op het pleidooi van de verdediging.
vrijdag 15 maart om 14:26
"En daarom verzoeken we u meneer Holleeder vrij te spreken."
vrijdag 15 maart om 14:26
Janssen valt in herhaling: "Er is geen concreet bewijs voor een concrete gedraging van Holleeder die hem koppelt aan de ten laste gelegde moorden in deze zaak."
vrijdag 15 maart om 14:23
Ook de moord op Van der Bijl is opgelost en Soerel is veroordeeld als opdrachtgever voor deze liquidatie. Een opdracht die hij heeft verstrekt aan kroongetuige Fred Ros.
vrijdag 15 maart om 14:21
Janssen bespreekt nu tenlastelegging tegen Holleeder als het gaat om de moord op Houtman, en die is het meest concreet. Dat komt ook doordat die moord is opgelost doordat de schutters zijn gepakt, onder wie kroongetuige Peter la Serpe. Die laatste spreekt ook van een concrete opdracht, namelijk de woorden die Holleeder zou hebben uitgesproken: "Osdorp eerst". Een verklaring die volgens Janssen niet betrouwbaar is, omdat La Serpe daar heel wisselend over heeft verklaard en pas jaren na zijn eerste getuigenis mee kwam.
vrijdag 15 maart om 14:14
Er is volgens Janssen in de zaak-Endstra niet meer dan het "onderbuikgevoel" dat Holleeder betrokken is geweest bij de afpersing van de zakenman en 'dus' ook wel verantwoordelijk zal zijn voor de moord op Endstra.
vrijdag 15 maart om 14:09
Dat geldt volgens Janssen ook logischerwijs in de zaak-Endstra. "Welke opdracht dan? Hoe dan? Waar is die dan?", vraagt Janssen zich af. "Net als dat er geen enkel bewijs is geleverd voor het contact tussen Holleeder en de vermeende uitvoerders van deze liquidatie, de groep-Alkmaar."
vrijdag 15 maart om 14:07
Janssen: "Welke vliegroute u ook kiest, we komen elke keer weer terug op het feit dat we niet hebben kunnen vaststellen dat Holleeder de opdracht heeft gegeven voor de moord op Van Hout en die moet daarmee als niet-bewezen worden geacht."