Zondag 2 oktober 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Veel huurhuizen in Nederland worden niet bewoond: hoe kan dat?

Er zijn veel huurwoningen in Nederland die niet worden bewoond. De vraag ligt voor de hand of die niet kunnen worden ingezet in de strijd tegen woningnood.
Door Maarten Jongeneel

Statistiekbureau CBS houdt bij hoeveel woningen in Nederland niet bewoond worden. "Niet bewoond" betekent dat er niemand is ingeschreven op het adres. De afgelopen tien jaar is het aantal niet-bewoonde huurwoningen met 13.046 toegenomen tot 212.044.

Dat is opvallend, omdat in dezelfde periode de vraag naar huurhuizen stevig toenam. Daarom zijn de prijzen ook zo hard gestegen. Voor de hele woningvoorraad (huur en koop) daalde het percentage niet-bewoond wel: van 5,57 procent in 2012 naar 4,40 procent in 2021. Het zijn met name huurhuizen van particuliere eigenaren (beleggers) die vaker onbewoond blijven.

Politici roepen lokaal en landelijk geregeld op tot het gebruik van leegstaande woningen in de strijd tegen woningnood. Amsterdam probeert met boetes huiseigenaren te dwingen hun woonruimte in de verhuur te gooien. En toen eerder dit jaar duidelijk werd dat er in ons land duizenden Oekraïense vluchtelingen opgevangen zouden gaan worden, riep toenmalig partijleider van de PvdA Lilianne Ploumen op leegstaande woningen in te zetten.

'Niet-bewoonde woningen' zijn niet zomaar beschikbaar

Helaas gaat dat niet zo makkelijk. "Niet officieel bewoond" betekent iets anders dan leegstand, zegt Jasper de Groot, directeur van verhuurplatform Pararius: "Dat er niemand ingeschreven staat, betekent niet dat een woning beschikbaar is. Zo hebben mensen tijdens verhuizingen vaak een korte periode twee woningen. Ook kan het zijn dat een woning gerenoveerd of zelfs nog gebouwd wordt. In dat geval wordt deze niet bewoond, maar kun je niet spreken van leegstand."

Het CBS maakt onderscheid tussen corporatiewoningen en particuliere woningen. De toename is vooral zichtbaar bij particuliere huurwoningen. Ook procentueel zijn particuliere huurwoningen vaker niet-bewoond (12,20 procent in 2021) dan corporatiewoningen (3,36 procent in 2021).

Volgens woningmarktanalist Jasper du Pont zijn er diverse oorzaken voor het verschil. "Bij particuliere huur zijn er meer wisselingen; het is vaak een tussenoplossing door hoge prijzen of tijdelijke contracten. Ook staat bij een particuliere verhuurder niet per se de snelheid van verhuren voorop. Een zo hoog mogelijke huurprijs tegen een zo laag mogelijk risico is het belangrijkst."

Koepelorganisatie van woningcorporaties Aedes zegt dat woningcorporaties sturen op zo min mogelijk leegstand. "Een pand moet gewoon zo snel mogelijk een nieuwe huurder krijgen. Dat is beter voor de huurder die een woning zoekt, maar levert uiteindelijk ook geld op. Leegstand niet." Als andere mogelijke verklaring noemt Aedes het strakker plannen van renovaties.

'Groot onderhoud of verbetering komt vaker voor in huursector'

Bij een gezonde woningmarkt hoort enige mate van 'niet-bewoning' of leegstand, vindt De Groot. "2 procent leegstand is gezond", zegt hij. "Deze leegstand ontstaat bij verhuizingen of renovaties. In de huursector duurt het even voordat een woning verhuurd of verkocht is. Zeker als er onderhoud wordt gepleegd en een huurwoning wordt verbeterd."

Woningmarktonderzoeker Maartje Martens kijkt er iets anders naar. "Meer leegstand is normaal in een huurmarkt waarbij de prijzen hoog liggen en veel bewoners een tijdelijk contract hebben. Zij verhuizen immers vaker."

"Bovendien kan het voor speculanten de afgelopen jaren vanuit financieel oogpunt slim zijn geweest om een huis te kopen en later te verkopen tegen een hogere prijs. Soms na een bescheiden modernisering", zegt Martens. "Een huurder zit in de ogen van zo'n speculant in de weg. En verbouwingen kosten tijd omdat er weinig vaklui te vinden zijn. Mogelijk verdwijnt het effect van speculanten naar de achtergrond nu de woningmarkt kantelt."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Lees meer over:

Wonen

Aanbevolen artikelen