Scheefliggende tegels, plassen water die niet weg kunnen... in veel Nederlandse gebieden kun je last krijgen van een verzakkende bodem. Hoe maak je je tuin weer mooi strak? En hoe zorg je ervoor dat dat ook zo blijft? NU.nl wint tips in bij deskundigen.

"Het allerbelangrijkste is om te weten welke ondergrond je hebt", begint Léon Jacobs van Rodenburg Tuinen. "Zand, klei en veen hebben ieder een eigen draagkracht. Bij zand blijf je de komende jaren wel op dezelfde hoogte, maar op veengrond kan de tuin zomaar 18 of 20 millimeter per jaar zakken. Bij klei is dat iets minder het geval, maar daarbij kan water weer minder makkelijk afgevoerd worden."

Werken met lichter materiaal

Vanwege verzakkingen, die vooral in het westen van Nederland veel voorkomen, kan het raadzaam zijn om met een lichter materiaal te werken dan ophoogzand. "Met bims gaat het veel beter", legt Jacobs uit. "Dat zijn lavakorreltjes met een soortelijk gewicht dat veel lager ligt dan zand. Voor zware belasting, zoals bij een tuinhuisje, moet je zorgen voor palen in de grond. Aan de hand van een sonderingsrapport kun je erachter komen hoe diep die moeten staan."

Zelf een tuin ophogen kun je onder meer doen via een stappenplan van Praxis. Gebruik piketpaaltjes met touw om de hoogte van je aanstaande tuin aan te geven. Laat deze voor iedere meter aflopen met minimaal 1 centimeter, zodat regenwater altijd van het huis wegstroomt. Aan de randen graaf je geulen voor de opsluitbanden. Zorg er daarbij niet alleen voor dat ze waterpas komen te staan, maar ook ongeveer 2 centimeter onder de gespannen touwtjes. Op die manier blijft er ruimte over voor de bestrating.

Laat het zand inklinken

Voordat je begint met tegels leggen, maak je het zand compacter met een trilplaat. De grond klinkt ook in door hem goed nat te maken, maar laat het dan wel minimaal een halve dag intrekken. Vul oneffenheden vervolgens weer op tot het juiste niveau. Wil je gras of planten aanleggen, zorg dan voor een laag verse tuinaarde. Dat kan eventueel worden vermengd met (oud) zand. "Gooi niet te veel oude aarde weg", zegt Jeroen Verouden van Tips voor Tuinen. "Je hebt leven nodig om je tuin goed te laten groeien. Als je te veel afgraaft, haal je dat eruit."

Het daadwerkelijke bestraten of beplanten, is eigenlijk het makkelijkste werk. "Tegels hoef je meestal alleen nog maar een klein tikje te geven", vertelt Verouden. "Als je zorgt dat de ondergrond goed stevig ligt en alles strak is uitgevlakt met een waterpas, gaat het vrij snel. Bij grote tuintegels heb je wel een groter risico op verzakking, omdat ze zwaarder zijn dan bijvoorbeeld klinkers."

Bij nieuwbouwwoningen raadt Jacobs aan om extra op te letten. "Tuinen hebben daar vaak geroerde grond, waar veel lucht tussen zit. Dat klinkt vooral de eerste jaren behoorlijk in. Je straat kan dan opeens 10 of 15 centimeter wegzakken. Het is daarom slimmer om je tuin het eerste jaar met rust te laten, of om hem af te graven zodat je hem opnieuw kunt opbouwen vanaf de onderlaag. Achteraf kan dat een hoop geld schelen. Verzint eer ge begint."