De kans op een legionella-besmetting in eigen huis is het grootst als je terugkomt van een vakantie. De kranen en douche in je woning zijn een tijdje niet gebruikt en dat biedt ruimte aan de legionellabacterie. Een besmetting is met een beetje oplettendheid gelukkig te voorkomen. Hoe zit dat precies?

In Nederland wordt ieder jaar melding gemaakt van tussen de driehonderd en vierhonderd patiënten die een longontsteking hebben opgelopen door de legionellabacterie. Doordat niet alle patiënten goed onderzocht kunnen worden, is dit aantal volgens het RIVM in werkelijkheid groter. Anderen hebben bij blootstelling helemaal geen klachten of krijgen milde, griepachtige symptomen.

"Het is een probleem dat jaarlijks, vooral in de zomer, veel voorkomt", zegt Dick​ Reijman van ondernemersvereniging Techniek Nederland. "De kans op een legionellabesmetting is goed te beperken, zolang je maar weet wat je bij thuiskomst moet doen. Namens de sanitaire bedrijven die wij vertegenwoordigen, waarschuwen we voor de risico's en maken ze bewust van veilig watergebruik."

Tip 1: Spoel kranen een minuut lang heet door

"We raden mensen zeker aan actie te ondernemen om legionella-besmettingen in huis na terugkomst van een vakantie te voorkomen", vertelt RIVM-woordvoerder Jan Brouwer de Koning. "Stel de boiler of combiketel goed af, ten minste op 60 graden. Spoel direct na terugkeer van vakantie even alle kranen en de douche door om het water te verversen." Doe dit minstens een minuut lang, vult Reijman aan.

“Je hebt met name in de douche met verneveling te maken, dus zorg ervoor dat water rustig stroomt.”
Dick Reijman, Techniek Nederland

Als je een paar dagen van huis bent geweest, zijn deze maatregelen nog niet nodig, zegt Brouwer de Koning. "Maar het is raadzaam om dit na een week van huis te zijn geweest al te doen. Je kunt maar beter het zekere voor het onzekere nemen."

Tip 2: Pas op voor verneveling

Een legionella-besmetting ontstaat door het inademen van kleine druppels water waarin de bacterie voorkomt. "Zorg er bij het doorspoelen voor dat het water rustig stroomt, zodat er geen nevel ontstaat", aldus Reijman. "Je hebt hier met name in de douche mee te maken. Het kan helpen om de sproeikop in een emmer onder water te zetten of in een washandje te doen. Of haal bijvoorbeeld het sproeistuk van de kraan af."

Tip 3: Vergeet de tuinslang niet

Niet alleen binnenshuis, maar ook in de tuin moet alles goed doorgespoeld worden. "De tuinslang wordt vaak vergeten", aldus Reijman. "Zorg er voor vertrek voor dat de tuinslang niet in de volle zon hangt." Het is sowieso goed om een tuinslang die niet iedere dag gebruikt wordt door te spoelen. "En voorkom ook hier weer verneveling, zodat je eventuele bacteriën niet inademt", waarschuwt hij.

Tip 4: Bescherm jezelf op je vakantieadres

Voor vertrek hoef je geen voorbereidingen te treffen om de kans op besmettingen in huis bij terugkomst te voorkomen. "Het gaat er echt om wat je doet wanneer je weer terugkomt", benadrukt Reijman. "Maar bedenk dat het goed is om óók na aankomst op de vakantiebestemming de koud- en warmwaterkranen een minuut lang te spoelen. De kans bestaat dat daar de kranen en douche langere tijd niet gebruikt zijn."