Een laag woestijnstof, vogelpoep of bladeren van een boom: het kan ervoor zorgen dat je zonnepanelen minder goed werken. Er wordt daarom weleens geadviseerd om de apparatuur actief schoon te houden. Maar waar moet je dan op letten? En hoeveel scheelt het nou echt qua energieopbrengst?

Nederland staat inmiddels hoog op de Europese ranglijst als het aankomt op zonnepanelen. Met ruim een miljoen huizen die zijn voorzien, heeft alleen Duitsland nog meer panelen per inwoner.

Toch is de opbrengt per woning zeker niet overal hetzelfde. Dat kan deels te maken hebben met vuil op de panelen. Staat je huis vlak bij een hoge boom of een drukke snelweg, dan is de kans groter dat je opbrengst terugloopt. Hoewel dat vervuilingseffect ook zeker niet overschat moet worden.

In de eerste plaats regent het relatief vaak in Nederland, waarmee panelen vaak vanzelf schoonspoelen. Zo legt Energiedirect uit dat een schoonmaakbeurt vaak slechts één keer per vijf jaar nodig is. Zijn je zonnepanelen bedekt met vuil en zie je dat de opbrengst terugloopt, dan kun je er dus voor kiezen om het dak op te klauteren. Of om aan de slag te gaan met een lange telescoopsteel.

Verschillende instanties waarschuwen daarbij wel voor een te stevige aanpak. Harde borstels, schuursponsen, hogedrukspuiten en agressieve schoonmaakmiddelen zijn bijvoorbeeld geen goed idee. Je loopt daarmee het risico om de coating van de panelen te beschadigen, laat Vattenfall weten. De opbrengst neemt daardoor alleen maar verder af.

Mits het veilig kan, kun je zonnepanelen het best zelf schoonmaken, om kosten te besparen.

Mits het veilig kan, kun je zonnepanelen het best zelf schoonmaken, om kosten te besparen.
Mits het veilig kan, kun je zonnepanelen het best zelf schoonmaken, om kosten te besparen.
Foto: Pro Shots

'Invloed van vuil is minimaal'

De vraag blijft hoeveel een schoonmaak nou concreet scheelt op je energierekening. Thierry Croes van producent Exasun laat in gesprek met NU.nl weten dat je je er meestal niet te druk over moet maken. "Als een zonnepaneel geen licht pakt, schakelt het zichzelf volledig of gedeeltelijk uit. In extreme gevallen, zoals met mos of algen, kan een schoonmaak daarom wel verschil maken voor de opbrengst. Maar bij negen van de tien mensen is het eigenlijk helemaal niet nodig. De invloed is echt minimaal."

Ga je zelf schoonmaken, dan hoef je in sommige gevallen niet eens heel voorzichtig te zijn. "Dat hangt af van het type paneel dat je hebt", vertelt Croes. "Met een hogedrukspuit moet je bijvoorbeeld wel echt uitkijken bij de goedkopere glas-foliepanelen uit China. Maar bij onze glas-glaspanelen is het weer geen probleem. Die zijn zo sterk dat ze ook tegen hagelstenen van 9 centimeter doorsnee kunnen."

De Consumentenbond legt uit dat vervuiling vooral in Aziatische landen een probleem kan zijn. In sommige streken kan het vermogen daar al in twee maanden met 30 procent dalen. Met het Nederlandse klimaat hebben we daar veel minder last van. Als zonnepanelen onder een relatief lage hoek staan, of in de omgeving van een schoorsteen of vliegverkeer, zal je ze waarschijnlijk wat meer in de gaten moeten houden.

Verschillende schattingen laten zien dat je rendement ongeveer 3 procent stijgt na een schoonmaakbeurt. Besteed je die uit aan een professional, dan kun je dus zomaar meer geld kwijt zijn dan je op de energierekening terugziet. "Wij adviseren dan ook om de prijs voor het zonnepanelen schoonmaken uit te sparen door het zelf te doen, mits dit veilig kan", schrijft Vattenfall. "Als je zonnepanelen lastig te bereiken zijn, kun je de schoonmaak natuurlijk uitbesteden. Maar dit hoeft echt niet elk jaar."