Kies je bij je energieleverancier voor groene stroom, dan is de kans nog altijd groot dat het is opgewekt in het buitenland. Klimaatstichting HIER heeft alle groene stroomcontracten voor consumenten onderzocht en ontdekte dat veertig ervan niet bijdragen aan een duurzame energieopwekking in Nederland.

De resultaten zijn verwerkt in de jaarlijkse Groene stroom checker, die deze week is gepubliceerd. De lijst wordt gezien als toonaangevend en vergelijkingssites als Independer.nl nemen de resultaten over. Anders dan bij de vergelijking van de Consumentenbond, onderzoekt HIER niet alleen de duurzaamheid van de leverancier, maar kijkt het naar de aangeboden contracten van de leveranciers.

Groene stroom is elektriciteit die is opgewekt uit duurzame bronnen zoals waterkracht, wind, zon en biomassa. Doordat bij de opwekking van stroom uit deze bronnen geen gebruik gemaakt wordt van fossiele brandstoffen, draagt het niet bij aan klimaatverandering (al wordt over de impact van biomassacentrales nog gediscussieerd).

Volgens Independer.nl groeit de groep consumenten die graag groene stroom wil. "Vorig jaar gaf nog 75 procent van onze bezoekers aan dat het niet uitmaakte of de stroom grijs of groen zou zijn, maar dat is de afgelopen maand teruggelopen naar 68 procent", zegt Joris Kerkhof, energiedeskundige van Independer. Bijna 13 procent geeft expliciet aan groene stroom van Nederlandse bodem te willen.

Is groene stroom uit het buitenland wel goed genoeg?

De laatste jaren groeit de discussie over wat nou precies groene stroom is. HIER wijst erop dat groene stroom uit het buitenland, dat via groencertificaten wordt ingekocht, alleen op papier groen is en rept zelfs over 'sjoemelstroom'.

De onafhankelijke voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal is ook kritisch. De oorsprong is weliswaar groen, maar in andere Europese landen bestaat er niet zo'n levendige communicatie over de vraag of de stroom groen is of niet. Daardoor is het aanbod van groengaranties (GvO's) veel groter dan de vraag ernaar en zijn de garanties goedkoop, legt Milieu Centraal uit. In Noorwegen is bijna alle stroom groen van plaatselijke waterkrachtcentrales. Nederlandse consumenten kopen kort door de bocht gezegd de groene stroom voor de neus van Noren weg, waardoor Noren zonder dat ze er erg in hebben grijze stroom uit Nederland afnemen.

HIER controleerde dit jaar in totaal 103 producten die in Nederland als groene stroom worden verkocht. Twee derde (62 contracten) is voor 100 procent in Nederland opgewekt. De overige 41 contracten zijn 'vergroend' met certificaten uit het buitenland.

Eva van der Weiden van HIER: "Veel bekende energieleveranciers bieden zowel deze sjoemelstroom als echt Nederlandse groene stroom aan. Daarom blijft het belangrijk om goed op te letten welk product je kiest. Zo zijn EcoStroom van Eneco en Groene Stroom van Essent niet echt groen. Beide leveranciers bieden echter ook windenergie uit Nederland aan, die wel echt groen is."

Productie van hernieuwbare elektriciteit

Productie van hernieuwbare elektriciteit
Productie van hernieuwbare elektriciteit
Foto: CBS

Toch ziet HIER de markt wel op een positieve manier veranderen. "Veel energieleveranciers zijn transparanter over de herkomst van de stroom, door een product bijvoorbeeld Europese Wind of Nederlandse Wind te noemen."

Energieproducenten en -leveranciers zijn er overigens van overtuigd dat de impuls van consumenten niet nodig is. In 2019 was 18 procent van de stroom die in Nederland wordt verbruikt groen opgewekt, maar vorig jaar was dat al 25 procent. Dat komt gedeeltelijk doordat er minder stroom werd verbruikt vanwege corona, maar de verwachting blijft dat in 2030 zeker drie kwart van de verbruikte stroom groen is van eigen bodem. Met name dankzij de groei van het aantal zonnepanelen en windmolens. Energieproducenten hebben zich te houden aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord.