Ieder voorjaar tippen Nederlanders elkaar via blogs en sociale media over de voorjaarsschoonmaak. Het hele huis 'op kant' om de boel eens uitgebreid te boenen. Waar komt die poetswoede vandaan?

Dat de voorjaarsschoonmaak een eigen Wikipedia-pagina heeft, zegt misschien wel genoeg. Op de pagina is echter wel te lezen dat het fenomeen "in onbruik is geraakt" en wordt in de verleden tijd geschreven.

"Op het moment dat de eerste zonnestralen in het huis kwamen en men daardoor kleine stofdeeltjes zag opwaaien, was het juiste moment aangebroken om het hele huis eens goed schoon te maken. Systematisch - kamer voor kamer - ging men te werk. Geen kamer bleef gespaard", staat er onder meer.

Uit oude verhalen op de Wikipedia-pagina ontstaat het beeld dat er tijdens de voorjaarsschoonmaak buiten een concert van mattenkloppers klonk.

Langer bezig met soppen door roet uit kolenkachel

In het verleden lag er veel meer stof in de huizen dan nu. Wanneer de voorjaarsschoonmaak precies is ontstaan, is niet helemaal duidelijk, maar er wordt door veel bronnen gerept over de kolenkachel die de hele winter had gebrand en roet de woonkamer in had geblazen. Vanzelfsprekend ben je dan wat langer aan het soppen.

Volgens het Reformatorisch Dagblad zou de oorsprong in de bijbel te vinden zijn. In de weken voor Pasen moesten de Israëlieten hun hele huis zuiveren, staat in Exodus 12:15: "Zeven dagen zult gijlieden ongezuurde broden eten; maar aan den eersten dag zult gij het zuurdeeg wegdoen uit uw huizen; want wie het gedesemde eet, van den eersten dag af tot op den zevenden dag, diezelve ziel zal uitgeroeid worden uit Israël."

Marja Middeldorp durft zelfs nog verder terug in de tijd te gaan. Ze is samen met haar moeder bekend geworden van het tv-programma Hoe schoon is jouw huis, waar een kleine tien jaar geleden anderhalf miljoen mensen per aflevering naar keken. Ze gaat sindsdien door het leven als schoonmaakgoeroe en heeft wekelijks een tip voor lezers van het Algemeen Dagblad.

Poetswoede zit volgens Marja Middeldorp in het DNA

"De voorjaarsschoonmaak zit echt in de natuur en in ons DNA", zegt Middeldorp stellig. "Dat heeft met de stand van de zon te maken. Vogels gaan een vogelnestje maken. Wij mensen willen ons huis ook op orde hebben in het voorjaar. Het voelt anders niet meer prettig in huis. De natuur steekt de mens de hand toe en wij gaan aan de slag."

Het zou ook een positief effect op onze gezondheid hebben. Volgens Amerikaans onderzoek zijn mensen die hun huis schoonhouden gezonder en actiever dan degenen die dat niet doen.

Anders dan in de negentiende eeuw zien we nergens meer de huisraad op straat staan. Volgens historische bronnen was er vroeger ook een stevige deadline, namelijk Pasen. Tegenwoordig wordt vooral gewacht op beter weer, voordat websites en blogs met tips komen om tijdens de grote schoonmaak de handen uit de mouwen te steken.

Middeldorp vindt het vooral een mooi moment om de 'vergeten plekjes' te poetsen. "Maar iedereen heeft zo z'n eigen rituelen."

Vergeten plekjes volgens Marja Middeldorp

  • Lampen: "Daar komen insecten op af die op de lampenkap poepen. Kijk maar naar de zwarte puntjes."
  • Stofzuiger: "Maak je de stofzuiger zelf wel eens goed schoon? Heel belangrijk!"
  • Spinrag: "Dat zit op plekken waar je moeilijk bij komt, achter radiatoren en banken."
  • De plinten: "Bijna overal waar ik kom, zie ik een stoflaag op de plinten."
  • De spaarbank: "Tussen de kussens op de bank blijft van alles liggen. Als je geluk hebt, vind je geld."