In Nederlandse steden en dorpen moeten dit jaar zeker tienduizend geveltuinen worden aangelegd. Met dat plan hopen stichting Steenbreek en creatief bureau Groenemorgen te zorgen voor een groenere leefomgeving, minder wateroverlast, meer verkoeling en biodiversiteit.

Tijdens de klimaattop die deze week vanuit Nederland werd gehouden spraken wereldleiders en staatshoofden over hoe steden meer klimaatbesteding kunnen worden ingericht.

"Voor ons een mooi moment om onze plannen naar buiten te brengen", zegt Raymond Landegent van Groenemorgen. Hij werkte tot een jaar geleden in de evenementensector, maar moest vanwege corona het roer omgooien. "Ik heb gezocht naar wat we nog wél konden doen en besloot afgelopen zomer in Rotterdam samen met bewoners geveltuinen aan te leggen. Dat was met bijna duizend geveltuinen van in totaal wel 4 kilometer lang zo'n succes, dat we dat nu willen uitbreiden."

Een geveltuin is geschikt voor huizen die direct aan straat staan, legt Landegent uit. "In Rotterdam staat de gemeente het toe om tot 45 centimeter uit je gevel stoeptegels weg te halen en dat stuk gemeentegrond te beplanten. Het wordt dan een soort groenbak, een minivoortuin."

Iedere gemeente hanteert andere regels

Het past helemaal in de filosofie van stichting Steenbreek, dat al eerder grote campagnes voerde om tegels in tuinen in te ruilen voor groen en een digitale kaart introduceerde om gemeenten inzicht te geven in welke wijken het meest versteend zijn.

"Wij hebben de contacten met gemeenten, waardoor we snel inzicht kunnen geven in wat mogelijk is in welke stad of dorp", zegt directeur Roel van Dijk. "Iedere gemeente hanteert iets andere regels. De stoep moet een bepaalde breedte hebben en je moet goed kijken of er geen kabels of leidingen liggen die in de weg lopen. Maar meestal zijn er genoeg mogelijkheden."

Rotterdammers leggen samen geveltuinen aan.

Rotterdammers leggen samen geveltuinen aan.
Rotterdammers leggen samen geveltuinen aan.
Foto: Raymond Landegent

Meer groen in de steden en dorpen verbetert het milieu, zorgt voor een rijkere biodiversiteit, vermindert luchtvervuiling, zorgt voor waterberging, dempt geluidshinder en verkoelt in warme periodes, zo somt de universiteit van Wageningen op. Onderzoek toont aan dat de stralingstemperatuur in parken tot wel 12 graden lager ligt dan die op pleinen in de stad.

"Los van die positieve effecten heb ik ook gezien hoe het project kan leiden tot sociale cohesie in de buurt", zegt initiatiefnemer Landegent. "Zien tuinieren, doet tuinieren. De geveltuin is bovendien een laagdrempelig onderwerp gebleken om het gesprek aan te gaan met bewoners over zwaardere thema's zoals klimaatadaptatie, hittestress, groene daken en het afkoppelen van de regenpijp."

Meedoen in drie stappen