Dit weekend een kerstboom halen? Een boom met kluit en al uit de grond trekken, een paar weken met lichtjes en ballen erin laten verwelken in je warmgestookte huis en op 1 januari afdanken: dat dat niet duurzaam is kan iedereen wel bedenken. Zo kan het ook.

De kunstboom, géén boom, een tak met ballen in je huis: dat kan altijd nog. Maar mensen houden van kerstbomen, en in coronajaar 2020 al helemaal. Nederlanders zetten dit jaar de kerstboom extra vroeg op, merkt kerstboomverkoper Jaap Bolhuis, en secretaris van de Vereniging Nederlandse Kerstbomenkwekers (VNK). Hij schat tot dusver 25 tot 30 procent meer bomen te hebben verkocht dan op hetzelfde moment in eerdere jaren.

Milieu Centraal boog zich over het onderwerp duurzamere kerstbomen en kwam met een niet-eenduidige conclusie: waar je de boom vandaan haalt maakt uit, of deze een kluit heeft en wordt hergebruikt ook en wie een kunstkerstboom elk jaar vervangt is minder duurzaam bezig dan iemand die al twintig jaar dezelfde plastic boom van zolder haalt.

“Als alle naalden er tijdens Kerst af zijn gevallen heeft terugplanten weinig zin. Gebruik dan de takken om je planten buiten te beschermen.”

Alternatieve bomen

De terugplantkerstboom: Kies voor een kleine boom met grote kluit, tipt Milieu Centraal. Die kun je na de feestdagen in de tuin planten, waar hij verder kan groeien. Bij tuincentrum Intratuin geven de kerstboomexperts de volgende tip mee: kalm aan met die piek; als je die er te enthousiast op schuift, of de top afknipt groeit de boom niet langer de hoogte in, maar de breedte. Als alle naalden er tijdens Kerst af zijn gevallen heeft terugplanten weinig zin. Gebruik dan de takken om je planten buiten te beschermen.

De adoptiekerstboom: Ook voor mensen zonder tuin is een kluitboom een optie. Er zijn inmiddels tal van bedrijven die zich op de duurzame kerstbomenniche hebben gestort. BeterBoompje bijvoorbeeld verkoopt kluitkerstbomen die jij een paar weken goed mag verzorgen, en die zij vervolgens weer een plekje in het bos geven. Het biermerk Lowlander werkt mee, en brouwt bier van het snoeiafval: Winter I.P.A. met sparrennaalden.

Adopteer Een Boom doet hetzelfde, en belooft je zelfs je eigen kerstboom terug het jaar erop, voor wie in die kerstweken echt een band met de boom heeft opgebouwd.

Een kerstboomgevoel kan ook zonder echte boom (Foto: vtwonen)

De kringloopkunstkerstboom: Een plastic boom die twintig jaar geleden gekocht is door iemand anders en die je bij de kringloop op de hoek haalt: ja, dat is een duurzame optie. Om de paar jaar een nieuwe kunstboom is waarschijnlijk duurder en zeker nadeliger voor het milieu, aldus Milieu Centraal.

De donkere kerstboom: Een boom omhakken is niet duurzaam, en 'm weken lang in gloeilampjeslicht laten baden ook niet. Bovendien zorgt het voor een hoge elektriciteitsrekening. Een slimme oplossing is ledverlichting.

Een snoer met ledlampjes is acht keer zo zuinig als eentje met gloeilampjes, rekende Milieu Centraal uit, en bovendien zitten er vaak timers op zo'n snoer, zodat-ie niet te lang aanstaat en langer meegaat. Is je snoer kapot, gooi 'm dan in de bak 'kleine elektrische apparaten'.

De creatieve kerstboom: De vorm van een kerstboom is zo nagebootst, en dus kan de creatieveling die géén boom wil zijn hart ophalen: eentje van sloophouten planken, ijzerdraad, van een simpel lichtsnoer, bierflesjes, gebruikte ijsstokjes of opengeslagen boeken; je kunt het helemaal zelf bedenken.

Tiny Trees helpt de onzekere knutselaar: ze verkopen kerstboomprint op stof met ledverlichting. Bij tuincentra worden ledprojectors verkocht, waarmee je de afbeelding van een kerstboom op je muur kunt projecteren en het bedrijf KarTent gebruikt gerecycled karton en maakt er decoratieve kerstbomen van.