Als een huisdier overlijdt dan kun je daar als baasje ontzettend verdrietig om zijn. Maar hoe zit dat eigenlijk bij honden en katten? Rouwen zij ook om het verlies van hun medehuisdier?

"Mensen zijn zich steeds bewuster geworden van het feit dat dieren ook kunnen treuren om het verlies van een medediergenoot", vertelt dierenarts Erwin van Gijtenbeek van Sterkliniek Any Animal in Heiloo. "De reactie van de andere dieren is divers. Het ene overgebleven dier treurt. Denk dan aan minder vrolijk zijn, plots plassen in huis, minder willen eten en versnelling van ouderdom. Er zijn ook 'overgebleven' huisdieren die juist vrolijker worden, beter gaan eten en er beter uitzien. Het gaat meestal anders dan de eigenaar verwacht."

Marieke van de Weijer heeft het meegemaakt na het overlijden van haar kat Thomas. "Hij had twee broertjes en er woont nog een poes bij ons. Ze waren geen van allen close met elkaar; dus ik had helemaal niet verwacht dat ze zouden rouwen."

“Stapje voor stapje ging het beter met poes Jinn: hij was bijna drie maanden in rouw”
Marieke van de Weijer, kattenbaasje

Niets was minder waar, zegt Van de Weijer: Chloe was een paar dagen heel bezitterig op haar spullen. Broertje Tonick at slecht en was uit zijn doen. Jinn - ook een broertje van Thomas - rouwde extreem. Hij zonderde zich hele dagen af, zijn lichaam zat vol wondjes en korstjes door overmatig wassen én hij miauwde overmatig veel en hard. "

"Het liefst wilde ik hem aandacht geven, maar via gediplomeerde gedragstherapeuten ontdekte ik juist dat ik het miauwen moest negeren. Stapje voor stapje ging het beter; hij was bijna drie maanden in rouw."

Minder van belang of dieren uit zelfde nest komen

Gedragstherapeut voor dieren Eline Teygeler van Tinley Gedragstherapie voor Dieren, herkent de veranderingen in gedrag bij honden en katten na het verlies van een soortgenoot.

"Hoe hechter de band, hoe groter de kans dat het dier een soort rouwproces ervaart." Of ze uit hetzelfde nestje komen, is in de rouwfase van honden en katten minder van belang. Van Gijtenbeek vult aan: "Hoe langer dieren bij elkaar zijn; hoe intenser hun band wordt. Als hun wegen dan plots scheiden - niet alleen bij overlijden, maar bijvoorbeeld ook bij een echtscheiding - dan kunnen ze verdrietig zijn. Bloedverwantschap kan dit zeker versterken, omdat ze dus al vanaf hun nest in elkaars buurt verblijven."

“Over het algemeen zijn honden en katten eerder 'klaar' met het rouwproces dan bij de mens”
Eline Teygeler, gedragstherapeut voor hond, kat en konijn

Of het rouwproces bij honden en katten hetzelfde inhoudt als bij de mens, daar is in de wetenschap nog discussie over. Teygeler legt uit: "We zien wel heel duidelijk dat het verlies van een dierbare - zowel van een medediergenoot als een baasje - negatieve gevoelens kan veroorzaken, waardoor een hond of kat erg moet wennen aan de nieuwe situatie. Maar over het algemeen zijn honden en katten eerder 'klaar' met het rouwproces dan bij de mens."

Zo ondersteun je je huisdier bij rouw

Aandacht voor dieren die achterblijven is volgens de specialisten belangrijk. Doordat je bewust bent dat ze rouwen, kun je ze steunen en veranderingen in gedrag opmerken. Knuffel ze extra, onderneem fijne dingen en blijf in beweging. Blijft het gedrag van de ander(e) toch zorgwekkend? Neem dan contact op met de dierenarts of gedragstherapeut. Zij kunnen advies geven op het gebied van voeding en suppletie.

En een nieuw speelmaatje? Teygeler vertelt: "Natuurlijk kan een nieuwe soortgenoot afleiding bieden, maar dit moet je niet te snel, maar juist weloverwogen beslissen. Als er echt rouw is, dan kan een ander dier niet het verlies van een dierbare vervangen."

Steeds meer eigenaren kiezen ervoor om dieren ook afscheid van elkaar te kunnen laten nemen. Dat is niet alleen fijn voor de dieren, maar zeker ook voor de baasjes, aldus Van Gijtenbeek. In zijn praktijk wordt 95 procent van de euthanasiegevallen aan huis uitgevoerd. "Huisdieren gaan in je hart zitten. Dan is het fijn als je goed afscheid kunt nemen."