Compost is goed voor de bodem in de tuin en voor in plantenbakken. Bij composteren kun je ook wormen inzetten. Hoe doe je dat en hoe nuttig is het?

"Wormen zijn voor mij niet zomaar beesten, het zijn mijn werknemers", lacht Kees Huijbregts, die voltijds met wormen composteert op de Stadswormerij. "Het zijn leuke dieren, vind ik. Ze zijn gevoelig. Als je ze opeens verhuist en ergens anders neerzet, kijken ze je vreemd aan."

Wormen zijn dol op gft-afval. "Ze zuigen de micro-organismen uit de groente en het fruit naar binnen", vertelt Huijbregts. "Daarna poepen ze het uit. Zo ontstaat er een heel voedingsrijke mest. Hoe meer micro-organismen, hoe beter voor je tuin."

Of wormencompost de beste compostsoort is om te gebruiken in je tuin, ligt aan het doel wat je hebt, zegt Emiel Elferink, lector Duurzaam Bodembeheer aan hogeschool Van Hall Larenstein. "Wormencompost is vooral goed voor bemesting. Er zit inderdaad veel voeding in, door het vele keukenafval dat verwerkt wordt. Grovere compost is weer handig voor grote stukken grond."

Driedelige toren met wormen

Want wormencompost kun je goed op kleine schaal maken, in wormenbakken en wormentorens. Hoe werkt dat? "Een wormenbak is een dichte container, waar de compost wordt uitgeschept", legt Huijbregts uit. "Een wormentoren bestaat uit drie delen. De wormen beginnen onderin en kruipen als het afval is opgegeten naar boven, waar je weer nieuw afval hebt neergelegd. Zo krijg je telkens kleine hoeveelheden compost, die je uit kunt strooien."

Wormenhotels of -torens zijn te koop bij wat winkels, of je kunt ze zelf maken. Online staan verschillende video's met tips.

“Wormen eten de helft van hun gewicht per dag.”
Kees Huijbregts, werkt met compostwormen

Als het over wormen gaat, worden niet de gewone regenwormen bedoelt, maar compostwormen, zegt Huijbregts "Dat zijn rode, beweeglijke wormen die naar de oppervlakte willen. Regenwormen komen liever niet naar boven." Huijbregts gebruikt zelf de tijgerworm, die bij de compostwormensoort hoort.

Deze wormen kun je in het bos of op de boerderij vinden, vervolgt hij. Ook komen ze automatisch op composthopen af. Wie ze niet kan vinden, kan ze kopen bij een wormenkweker.

"Als je het goed doet, hoef je niet vaak nieuwe wormen te zoeken of te kopen", lacht Huijbregts. "Wormen zijn hermafrodiet en ze komen elkaar natuurlijk regelmatig tegen in een bak of hoop."

Wat geef je wormen te eten?

De wormen kun je het meeste groente- en fruitafval gewoon voeren, in kleine stukjes. "Voer niet te veel", zegt Huijbregts. "In een bak van 30 bij 30 centimeter moet ongeveer een kilo wormen zitten en die zou ik ongeveer een halve kilo afval per dag voeren. Wormen eten de helft van hun gewicht per dag."

Waar ze de wormen dol op? "Koffiedik. Let op met citrusvruchten en look, zoals ui, prei en knoflook. Geef dat met mate. Voer ook geen vlees of vis."

Gekookt eten is ook niet goed voor wormen. "Ons eten is te zout. En het is vaak papperig, wat gevaarlijk is voor de wormen, omdat ze dan kunnen stikken. Er is voldoende zuurstof nodig in de compost. Is het te nat? Voeg dan wat karton, papier of tuinafval toe. Je kunt ook heel goed eierdozen gebruiken."

Verder tipt Huijbregts dat compostwormen niet goed tegen vorst kunnen. "De eieren die ze leggen, kunnen wel wat vorst hebben. Maar heb je een garage of een schuur? Zet je wormentoren of -bak dan bij voorkeur daar neer als het vriest."