De zon begint de aarde op te warmen en door de zachte winter zou je zo de moestuin ingaan. Kan er al begonnen worden met zaaien? En waar moet je zoal aan denken bij het opstarten van een moestuin?

"We liggen vier à vijf weken voor op wat vijftig jaar geleden normaal was in de natuur", vertelt Arnold van Vliet, bioloog bij de universiteit van Wageningen en oprichter van de Natuurkalender, waarin jaarlijks terugkerende verschijnselen in de natuur worden geanalyseerd.

"Dat zien we aan alles wat nu al bloeit, zoals meidoorn, sleedoorn, speenkruid en fluitenkruid. Het is een van de vroegste bloei-jaren ooit."

Dat betekent volgens Van Vliet ook dat het werk in de moestuin vier weken naar voren kan. "Als er op de zakjes eind maart staat, zou je nu al kunnen beginnen met zaaien. We hebben hoge temperaturen gehad en nauwelijks vorst, dus de grond is niet zo koud."

'Vroeg zaaien brengt risico met zich mee'

Komt er dan geen vorst meer aan? "De vooruitzichten zien er nu gunstig uit voor de tuinders", zegt Van Vliet. "Nachtvorst kunnen we nog wel verwachten, tot en met IJsheiligen (de periode van 11 tot en met 15 mei, red.). Maar je kunt het risico nemen. Als het warm blijft, ben je er als een van de eersten bij met je groenten."

Moestuinexpert Hans Van Eekelen, schrijver van diverse boeken over de moestuin zoals de Zaaiagenda, heeft zelf al voorgekweekte tuinbonen in de grond geplant, want die kunnen wel de eventuele vorst verdragen. "Ook heb ik al rucola gezaaid. Dat dek ik af met plastic folie, tegen de kou."

Maar het echte werk begint voor hem pas in april. "Als je vroeg begint met zaaien, neem je een risico, ondanks de klimaatverandering. Ik zou daarom niet al je zaden opmaken als je al de tuin ingaat. Als het kiemen dan mislukt, heb je nog wat achter de hand."

Tomaten kunnen al binnen worden voorgezaaid. (Foto: 123RF)

Binnen voorzaaien: hoe doe je dat?

Veel groenten kunnen binnen worden voorgezaaid. Van Eekelen is al begonnen met de tomaten. "Ik zet ze altijd even wat hoger dan de temperatuur die op het zakje staat, tot ze gaan kiemen. Dat kan bijvoorbeeld bij de verwarming of in de zon. Daarna hou ik ze op de normale temperatuur, anders gaan ze te hard. Voordat ik ze inplant laat ik ze kort buiten en dan weer binnen staan, zodat ze kunnen wennen. Ook zet ik sommige groenten in een niet-verwarmde kas buiten."

“Spit je moestuin niet eerst om! Dan haal je het hele ecosysteem door de war.”
Hans van Eekelen, schrijver over tuinieren in de moestuin

Voor het voorzaaien gebruikt Van Eekelen simpele dingen als boterkuipjes en bakken van druiven en tomaten. "Daar zitten ook nog eens gaatjes onderin. Zo wordt de grond niet te nat wanneer je ze water geeft."

"In de kas van mijn vader liep de temperatuur afgelopen week al op tot 20 graden", vertelt Van Vliet. "De bloemkoolplantjes, sla en ook de spinazie komen al op."

'Ik gebruik geen potgrond in de moestuin'

En dan, in april, of eerder als je durft: de tuin in. Op welke grond je moestuin ligt, is nogal belangrijk. Van Eekelen: "Zit je op klei? Dat is vaak veel te nat, helemaal nu. Heb je zandgrond met leem eronder? Dat laat moeilijk water door, waardoor er plassen kunnen ontstaan. Daarom tuinier ik met zandgrond in bakken die op opgehoogde grond staan."

Van Eekelen gebruikt zandgrond uit eigen tuin en sleept niet met zakken potgrond. "Ik heb kalk aan de grond toegevoegd, zodat de zuurtegraad van de grond omhoog gaat. Ook meng ik nog wat compost uit eigen tuin door de bovenlaag. Dan is de grond klaar voor inzaaien."

Veel mensen spitten hun tuin om aan het begin van de lente. "Doe dat niet!", zegt de moestuinexpert. Dan gooi je het hele ecosysteem door elkaar en haal je onkruidzaden naar boven."

Wat kun je inzaaien in de eerste helft van maart?

  • Andijvie, haverwortel, kapucijner, knoflook, paprika/peper, rucola, tomaat

En wat in de tweede helft?

  • Augurk, kardoen, komkommer, meloen, Nieuw-Zeelandse spinazie, paprika, raap, zaaisjalot, snijbiet, tuinmelde, zaaiui

Wat kun je planten in de eerste helft van maart?

  • Knoflook

En wat in de tweede helft?

  • Aardappel (vroege en halfvroege), bloemkool, broccoli, koolrabi, peterselie, prei, rode biet, savooiekool, spitskool