Een enorme composthoop of een kleine composteeremmer? Je kunt op allerlei manieren je gft-afval verwerken. Er zitten veel voedingsstoffen in compost en de bloemen in de tuin worden er mooier van. Hoe composteer je op een goede manier?

"Compost is goed voor de tuin en planten, omdat het een mooie, natuurlijke meststof is", vertelt Emiel Elferink, lector Duurzaam Bodembeheer aan hogeschool Van Hall Larenstein. "Er zitten veel voedingsstoffen in. Als de grond in je tuin niet kruimelig en niet zwart is, kan het wel wat compost gebruiken."

Turf, potgrond en veengrond zijn ook goede natuurlijke meststoffen voor je tuin, zegt Elferink. "Het voordeel van compost is dat het de bodem en planten weerbaarder maakt tegen natte en droge perioden. Ook wordt de bodem opgeladen doordat er meer ijzer, aluminium en magnesium vrijkomt. Bloemen en planten groeien daardoor beter en ze worden er mooier van."

'Composteren scheelt energie'

Naast dat composteren goed is voor je tuin en planten, kan er ook uit milieuoverwegingen voor worden gekozen. Ongeveer 5 procent van het ingezamelde gft-afval wordt afgekeurd en verbrand, omdat er bijvoorbeeld restjes papier en plastic inzitten, blijkt uit door voorlichtingsorganisatie MilieuCentraal verzamelde data. Gft-afval dat niet wordt gescheiden en bij het restafval wordt gegooid, wordt ook verbrand.

Van het goed gescheiden ingezamelde gft-afval wordt twee derde tot compost verwerkt. Dit compost wordt door tuinbouwers en gemeenten gebruikt om de bodem te verbeteren. Een derde van het gft-afval wordt vergist en levert naast compost ook biogas op dat gebruikt kan worden als groen gas en elektriciteitsbron.

“Ook in je plantenbak, minimoestuin of bij het kweken van kruidenplantjes kun je compost gebruiken.”
Emiel Elferink, lector Duurzaam Bodembeheer

"Het voordeel van zelf composteren voor het milieu is dat er minder afval getransporteerd en verwerkt hoeft te worden", zegt Linda Nijenhuis van MilieuCentraal. "Dat scheelt energie, want je houdt de kringloop klein. En het levert je een gratis bodemverbeteraar op."

Een composteervat is een goede manier voor het verwerken van gft-afval. (Bron: 123RF)

Welke vorm van composteren kies je?

Er zijn een paar verschillende manieren waarop je kunt composteren. "Welke je kiest hangt vooral af van de grootte van je tuin en de hoeveelheid afval", zegt Nijenhuis. "Als je geen tuinafval hebt, is een gesloten systeem, zoals een compostvat, het meest geschikt. Als er voldoende ruimte is, kun je een composthoop maken in je tuin"

Een compostvat of composteertrommel is handig voor wie krap woont. Ook kun je een zogenoemde wormenbak maken of kopen. "Wormen vermalen het gft-afval", vertelt Elferink. "En dan hebben we het over rode wormen of tijgerwormen, niet over regenwormen. In een composthoop komen ze vanzelf. Wie ze in een wormenbak wil gebruiken, kan bijvoorbeeld naar een bos gaan en ze daar zoeken."

Waarom zou je composteren als je geen tuin hebt? "Ook in je plantenbak, minimoestuin of bij het kweken van kruidenplantjes kun je compost gebruiken", zegt Elferink. "De compost kun je goed mixen met wat potgrond. Ook kun je compostthee maken en als voedingsstof gebruiken voor planten. De gunstige bacteriën en schimmels houden plantenziektes buiten de deur."

Wat kun je goed composteren?

  • Aardappelschillen (beperkt, tenzij biologisch)
  • Bladeren (goed mengen)
  • Citrusschillen (beperkt, tenzij biologisch)
  • Coniferen, hulstblad, dennennaalden (goed mengen)
  • Noten en pitten, doppen van pinda's en noten
  • Eierschalen
  • Fijngemaakt hout en takken
  • Grasmaaisel (goed mengen)
  • Rauwe groenteschillen, loof, stronken
  • Koffiefilters en koffiedik
  • Mest van kleine, plantenetende huisdieren (duiven, konijnen)
  • Onkruid (beperkt)
  • Theebladeren
  • Verlepte bloemen en kamerplanten (beperkt)

(Bron: MilieuCentraal)

Hoe composteer je op de juiste manier?

Zomaar alles bij elkaar gooien en ergens laten staan is niet het beste idee. "Als je niet genoeg zuurstof in je compost brengt, kunnen er schadelijke broeikassen ontstaan, zoals methaan en lachgas", vertelt Nijenhuis. " Daarom moet je de compost goed omscheppen. Dat helpt ook om stank te voorkomen en om het composteren sneller te laten gaan. Daarnaast is het goed om je compost vochtig te houden. Maar ook weer niet te nat. Zorg daarom voor wat beschutting tegen de zon en regen."

Verschillend afval zorgt voor goede compost, aldus Nijenhuis. Maar niet alles wat in de gft-bak mag, is ook geschikt voor je eigen compost. "Gekookte etensresten bijvoorbeeld, die zijn vaak te zout en te vet en daardoor moeilijk composteerbaar. Ook kunnen ze muizen en ratten aantrekken."

Wat kun je beter niet composteren?

  • Botjes
  • Brood
  • Gekookte etensresten
  • Kaaskorsten
  • Koffiepads en theezakjes
  • Papier
  • Peuken, sigarettenas
  • Kattenbakkorrels
  • Stofzuigerzak en inhoud
  • Vet
  • Visgraten
  • Zieke planten
  • Wol, watten, vodden

(Bron: MilieuCentraal)