De winter is de perfecte tijd om een tuin te ontwerpen. Zo kun je in het voorjaar aan de slag ­­met de aanleg en nog deze zomer genieten van een nieuwe tuin. Hoe je dat doet? Met deze vijf stappen van vtwonen is het een eitje.

Stap 1: Maak een wensenlijst

Het meest tijdrovende gedeelte van het maken van een tuinontwerp is het voorwerk. Hoe ziet jouw droomtuin eruit en wat wil je er allemaal in hebben? Vraag aan al je gezinsleden of ze hun tuinwensen op papier willen zetten. Misschien gaat niet alles passen; houd dan de wensen aan die het hoogst scoren, zo kun je een tuin ontwerpen waar iedereen blij mee is.

Denk ook meteen na over je budget. Je kunt heel wat te wensen hebben, maar met een klein budget kun je een nieuwe veranda beter achterwege laten.

Qua stijl kun je websites van tuinontwerpers bekijken, die hebben vaak indrukwekkende portfolio's met mooie tuinen als voorbeeld. Zoek op Instagram op de hashtag tuinontwerp en kijk voor inspiratie van tuinontwerpen eens bij de vtwonen-voorbeeldtuinen.

Stap 2: Breng je tuin in kaart

Maak een plattegrond op schaal met daarin de belangrijkste vaste elementen van je tuin. Het opmeten doe je bij voorkeur met z'n tweeën: rechte lijnen zijn makkelijk op te meten, maar hoeken wat lastiger. Meet vanuit de gevel van de tuin. Geef op de plattegrond ook het huis aan, met de deuren en de ramen: dit is belangrijk voor de loop- en kijkrichting in de tuin.

Check daarnaast de ligging: ligt de tuin op het noorden of op het zuiden? Dit is handig om te weten in verband met de stand van de zon gedurende de dag. Teken daarom in je tuinontwerp ook een pijl richting het noorden op de plattegrond. Eenmaal volledig kun je de basistekening meerdere malen kopiëren, zodat je straks verschillende plannen kunt maken.

Stap 3: Maak een vlekkenplan

Geef op de plattegrond een basisindeling weer. Dit hoeft nog niet netjes op schaal te gebeuren, daarom heet het ook een vlekkenplan.

Je gaat dus schetsen hoe de indeling zou kunnen zijn. Denk bijvoorbeeld aan terras(sen), gazon, vijver, border(s), bomen, hagen, paden, schuur/tuinhuis/kas, zandbak/speeltoestel. Of aan een buitenkeuken, pergola, moestuin(vak), composthoop, besproeiingsinstallatie (buitenkraan), leidingen voor tuinverlichting en elektra voor bijvoorbeeld licht in de schuur en een plek voor de vuilcontainers. Probeer steeds weer een totaal andere variant te bedenken, zo kom je tot de meest unieke ontwerpen.

Denk bij het maken van een plattegrond na over de indeling van je tuin. Ga je voor veel planten, bomen of hagen? (Foto: NU.nl/Ria Gerards)

Stap 4: Teken je ontwerp uit op schaal

Of je de tuin nu zelf gaat aanleggen of de klus overlaat aan een vakman, het is altijd handig om een tekening op schaal klaar te hebben liggen. Kies de meest geschikte schets uit en werk deze tot in detail verder uit. Je kunt dit met de hand, een liniaal en ruitjespapier doen, maar het is ook mogelijk om tuinontwerpsoftware te gebruiken zoals Google SketchUp of Floorplanner.

Een tuinplan vraagt om een structuur van lijnen, de zogenaamde basisvormen, iets wat erg belangrijk is in alle tuinontwerpen. Er zijn tien van die vormen: rechthoek, C-lijn, diagonale lijn, S-lijn, ruit en driehoek, vierkant, ovaal, cirkel, kruisende lijnen en smalle coulissevakken.

Stap 5: Bepaal de invulling

Nu de lijnen zijn uitgezet, kun je het ontwerp gaan 'inkleuren'. Vind je het lastig om te zien welke materialen en planten goed samengaan? Maak dan een moodboard op papier of met behulp van Pinterest. Houd de bestrating rustig en let op dat de gekozen materialen bij de gevelstenen van het huis passen.

Een houten vlonderterras geef je bij voorkeur een plek in de zon, zodat de planken minder snel groen worden. Voor de groene inrichting, de borders, kun je een apart beplantingsplan maken.