Verhalen over immigratie en asielzoekers zijn aan de orde van de dag, maar hoe ziet het dagelijks leven van een asielzoeker er eigenlijk uit? In het kader van de Open azc-dag (28 september) gaat NU.nl op bezoek bij de 34-jarige Eyoel. Afgelopen juni vluchtte hij uit Ethiopië, nu woont hij in het azc Budel-Cranendonck.

Op het bosrijke terrein, dat vroeger werd gebruikt als kazerne, zijn verschillende complexen ingericht om te wonen en te leven. We ontmoeten Eyoel (uit bescherming alleen bij voornaam genoemd) 's ochtends in het centrale magazijn, waar hij met andere vrijwilligers bij elkaar komt voordat ze beginnen met hun dagelijks onderhoud aan het centrum. De groep belangstellenden daarvoor is inmiddels zo groot, dat er een wachtlijst is.

Eyoel maakt tien uur per week de trappen schoon, waar hij 14 euro voor krijgt. "Het gaat niet om het geld", legt de Ethiopiër uit. "Het is fijn om jezelf bezig te houden en tussendoor je ervaringen te delen met anderen. Ik fiets ook elke dag naar een lokale school in Budel. Bij de Engelse les ben ik daar een gesprekspartner voor kinderen. Op die manier geef je ook iets terug aan de gemeenschap."

We wandelen intussen richting de voormalige legerbarak waar Eyoel een kamer deelt met een vluchteling uit Iran. De inrichting is eenvoudig: twee bedden bij een raam, twee kasten, een koelkast met een tafeltje en een wastafel. "Ik kom hier vrijwel alleen om te slapen", vertelt Eyoel, terwijl hij een volgeschreven schrift onder zijn bed vandaan trekt. "Ik werk ook aan dit fictieboek. Een vriend in Ethiopië is al enthousiast en kan het misschien uitgeven als het klaar is."

Eyoel in zijn kamer. (Foto: Pro Shots)

Nare herinneringen aan Ethiopië

Praten over zijn oude leven is voor de immigrant niet altijd even makkelijk. Eyoel legt uit hoe de Oromo, de grote etnische groep waar hij deel van uitmaakt, wordt onderdrukt. En hoe er in werkelijkheid veel meer gevaar en corruptie is dan wordt gedacht. Zwaarder wordt het wanneer het over zijn persoonlijke leven gaat.

Vanwege zijn kritiek op de overheid, verloor de Ethiopiër zijn vermogen en kreeg hij dagelijks bezoek van gangsterfiguren. "Zeker aan de laatste drie jaar heb ik slechte herinneringen. Ik werd vernederd, leefde tussen leven en de dood, was de hele dag gestrest. Gelukkig kan ik zulke dingen goed stilhouden, want anders zou m'n familie zich ook zorgen gaan maken." Bij de vervolgvraag over zijn ouders en echtgenote, die in Ethiopië zijn achtergebleven, vraagt Eyoel voorzichtig of we het ergens anders over kunnen hebben.

Het gaat hem dan ook om waar hij tegenwoordig is, en waar hij vanaf hier terecht kan komen. De voormalig waterbouwkundige heeft gesprekken lopen met verschillende Nederlandse universiteiten, het ministerie van Onderwijs en het UAF (de stichting voor vluchtelingenstudenten). "Ik wil een graad in Global Sustainability Science halen", vertelt hij. "We hebben maar één planeet en daar moeten we wereldwijd beter mee omgaan dan nu."

Het azc Budel-Cranendonck waar Eyoel verblijft. (Foto: Pro Shots)

Optimistische blik op de toekomst

"Maar ik hou verschillende opties open", gaat Eyoel verder. "Een tweede plan is om een Ethiopisch restaurant te starten. Op die manier zou ik ook zelf voor werkgelegenheid kunnen zorgen. Je moet jezelf bezighouden. Als je ergens geen succes hebt, moet je daar niet in blijven hangen. Elk eind is het begin van iets anders."

We lopen weer de gang op voor een rondleiding door het complex. Eyoel laat de keuken zien, de wasserette, vertelt over de kledingwinkel op het terrein en hoe dagelijks schoonmaken kan helpen om mensen zich iets meer op hun gemak te laten voelen. Intussen maakt hij ook duidelijk dat niet iedereen in het centrum met elkaar door één deur kan.

Vijf dagen na aankomst in Budel-Cranendonck voelde Eyoel zich gedwongen om naar een andere barak te verhuizen. "Ik had een kamergenoot die vaak dronken werd en met een vriend vocht", vertelt hij. "Dat ging er gewelddadig aan toe. Hij zette hem een keer een mes op zijn keel. Ze kalmeerden wel als de beveiliging kwam, maar gingen daarna weer verder. Ik wilde daar niet meer tussen zitten."

Vijf dagen na aankomst in de azc vroeg Eyoel overplaatsing aan omdat zijn kamergenoot vocht. (Foto: Pro Shots)

Wachten op gesprek met IND

"Sommige bewoners gaan naar de stad en maken daar lawaai", gaat de Ethiopische vluchteling verder. "Of gaan 's nachts roken waardoor het alarm afgaat en iedereen wakker wordt. Ik begrijp daar echt niets van. Als je van een nare plek bent weggevlucht, zou je toch juist vriendelijker naar je medemens moeten worden? Gelukkig gaat het om een klein deel, ik denk één op de honderd. Maar storend is het zeker."

Eyoel is net als de twaalfhonderd andere azc-bewoners in afwachting van een interview met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Het inplannen van een gesprek duurt soms langer dan een jaar. Een onzekere tijd blijft het, maar de Ethiopiër weigert bij de pakken neer zitten. "Ik ben alles kwijt, moet weer vanaf nul beginnen. Maar mijn verleden is een afgesloten hoofdstuk. Ik leef nu, ben hier veilig en maak plannen voor de toekomst. Ik heb momenteel 48 euro op m'n rekening en dat vind ik helemaal prima. Geld verdienen komt later wel een keer."