Een vuurtje stoken in je achtertuin, marshmallows erbij, sterke verhalen vertellen en eindeloos in de vlammen staren. Kortom: een gezellige zomeravond. Mag dat eigenlijk zomaar en wat vinden de buren van deze vreugdevuren?

Landelijke regels rondom het veilig stoken in je vuurkorf of- schaal zijn er niet, zegt Frank Huizinga, woordvoerder van de brandweer. "Het aantal incidenten met vuurkorven valt wel mee. Veel mensen vinden het leuk, het geeft sfeer."

Nationale regelgeving omtrent vuurveiligheid is volgens Huizinga nog niet nodig. Elke gemeente heeft de regels rondom het gebruik van vuurkorven beschreven in de APV, de Algemene Plaatselijke Verordening.

Veel gemeenten hebben de volgende regel in de APV opgenomen. "Het is verboden in de open lucht afvalstoffen te verbranden of anderszins vuur aan te leggen, te stoken of te hebben", zegt Huizinga. "Het verbod geldt niet voor verlichting door middel van kaarsen, fakkels en dergelijke of voor sfeervuren zoals terrashaarden en vuurkorven, indien geen afvalstoffen worden verbrand."

Klachten door houtrook

Het RIVM heeft andere bezwaren tegen het stoken van vuurtjes in de achtertuin: houtstook is schadelijk voor de gezondheid, zegt het RIVM. Bij de verbranding van hout in kachels, haarden en vuurkorven komt een mengsel aan stoffen vrij, schrijft het instituut in een recente rapportage. Die stoffen zijn schadelijk voor de gezondheid.

“Het aantal incidenten met vuurkorven valt wel mee. Veel mensen vinden het leuk, het geeft sfeer.”
De brandweer

Mensen met luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten, ouderen en kinderen zijn de gevoeligste groepen van de bevolking, en zij kunnen meer en eerder klachten ontwikkelen als zij met houtrook in aanraking komen.

In houtrook zitten verschillende stoffen, waaronder fijnstof, koolmonoxide, verschillende organische stoffen, PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en roet. De uitstoot van fijnstof door het stoken van hout in Nederland neemt alleen maar toe.

'Iedereen heeft recht op schone lucht'

De Stichting Houtrookvrij wil al dat stoken in tuinen aan banden leggen. Vuurkorven horen niet in de bebouwde omgeving. Iedereen heeft recht op schone lucht, juist in en rond zijn eigen woning, vindt de stichting.

"Realiseer je dat jouw gezellige vuurkorf niet binnen je eigen erfgrens blijft", zegt bestuurslid Dieter Pientka. "Houtkachels, vuurkorven, het is allemaal één pot nat. Als gebruiker moet je je realiseren dat deze installaties er voor jouw gezelligheid zijn, niet voor die van de buurman en ook niet voor je gezondheid."

Want een gezellig avondje barbecueën of zingen rondom de vuurkorf: dat levert geen schone lucht op. Dat werd gemeten door AIReas, een initiatief van burgers, bedrijven, wetenschappelijke instituten en de overheid dat metingen uitvoert in de leefomgeving. AIReas ontwikkelde het Innovatief Luchtmeetsysteem (ILM) en begon te meten in Eindhoven: daar hangen sinds 2013 tientallen kasten die verschillende soorten fijnstof, ultrafijnstof en ozon meten.

“Het is te vroeg voor een verbod, maar er komt er dit najaar een stookalert.”
Dieter Pientka

Tijdens een meting op een mooie, windstille zomeravond toen veel mensen de barbecue aan hadden aangestoken, werd in Eindhoven een ongekende piek geconstateerd: naarmate de avond vorderde kregen mensen ademhalingsproblemen, die pas afnamen toen in de ochtend de mist optrok, met medeneming van de fijnstofdeeltjes.

Langzaam ontmoedigen

De Nederlandse overheid is inmiddels begonnen aan een voorzichtig ontmoedigingsbeleid, vertelt Pientka. "Het is te vroeg voor een verbod, maar er zijn een paar belangrijke stappen gezet." Zo is er een stookalert, een samenwerking van het RIVM en het KNMI. Afhankelijk van de weersituatie wordt er een advies gegeven om die dag niet te stoken, en dat vind je op de Stookwijzer. "In oktober komt er een publiekscampagne om mensen bewust te maken van de gevaren van houtstook."

Pientka: "Af en toe op een verjaardag moet het kunnen. Maar dat betekent wel dat je buren binnen moeten zitten op een zomeravond en bovendien niet kunnen luchten. Dat dat best asociaal is, daar gaat die ontmoedigingscampagne over."

Kun je het niet laten af en toe de vuurkorf aan te steken? Milieu Centraal heeft de volgende adviezen om de overlast zo veel mogelijk te beperken.

Adviezen Milieu Centraal om overlast te beperken

  • Stook alleen droog hout, want vochtig hout brandt niet goed en geeft extra veel rook en fijnstof. 
  • Gebruik nooit geverfd of geïmpregneerd hout: bij verbranding komen zware metalen vrij, en het is dus verboden om bewerkt hout te verbranden. Ook spaanplaat mag niet worden verbrand vanwege de lijm.
  • Verbrand geen papier en karton. Het geeft veel rook en rondvliegend as en is daarom verboden als brandstof.
  • Stook niet bij windstil of mistig weer: de rook blijft dan hangen en kan plaatselijk luchtvervuiling veroorzaken. Op de Stookwijzer kun je zien wanneer je beter niet kunt stoken.