In 2030 zijn er naar verwachting 3,5 miljoen eenpersoonshuishoudens, waarvan een groot deel door alleenwonende ouderen gevormd wordt, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Om eenzaamheid tegen te gaan, komen er steeds meer alternatieve woonvormen voor ouderen.

Uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen komt naar voren dat ruim de helft van alle 55-plussers zich weleens eenzaam voelt. Meer dan 500.000 ouderen geven aan zich ernstig eenzaam te voelen. Zij missen onder meer goede vrienden en gezelligheid en ervaren een leegte. Hoe ouder mensen worden, hoe eenzamer ze zich kunnen voelen.

Een eigen plankje in de koelkast

Jan Ruyten van Stichting Thuis in Welzijn heeft jarenlange ervaring in zorg en welzijn en kwam op het idee voor een Thuishuis. "Een Thuishuis is een studentenhuis voor zestigplussers. Er wonen minimaal vijf en maximaal zeven ouderen onder één dak. Iedere bewoner heeft een eigen woning van circa 40 vierkante meter met een woonkamer, slaapkamer, badkamer en een pantry. De bewoners delen onder meer een keuken, hobbykamer en een wasmachine. Alle bewoners hebben, net als in een studentenhuis, een eigen plankje in de koelkast. Alleen is die een stuk netter!"

“Alle bewoners hebben, net als in een studentenhuis, een eigen plankje in de koelkast. Alleen is die een stuk netter.”
Jan Ruyten, Stichting Thuis in Welzijn

Naast de Thuishuizen bestaat het project uit nog een andere pijler: Thuisbezoeken. Ouderen die nog niet naar een Thuishuis willen verhuizen of die een steuntje in de rug nodig hebben om weer mee te doen in de samenleving, worden bezocht door geschoolde vrijwilligers. In 2012 opende het eerste huis in Deurne z'n deuren. In het Noord-Hollandse Winkel wordt binnenkort met de bouw van de vijfde locatie gestart, en in andere plaatsen zijn Thuishuis-projecten in ontwikkeling.

80 procent van de bewoners die in een Thuishuis wonen is zijn of haar partner verloren, 20 procent heeft altijd al in een woongroep willen wonen. Dat blijkt uit cijfers van Stichting Thuis in Welzijn. "Mijn man is een aantal jaren geleden overleden en dat is een groot gemis, want we waren altijd samen", vertelt Thuishuis-bewoonster Ria van Veen. "Je verliest je maatje en daardoor ben ik erg eenzaam geworden. Ik voel me hier veel gelukkiger. Volgens mijn kinderen ben ik een ander mens geworden."

De woonkeuken met bewoners in Harderwijk. (Foto: Herman Engbers)

Zelfredzaamheid stimuleren

Ruyten is van mening dat in Nederland nog te veel wordt gefocust op de medische kant van zorg voor ouderen, terwijl het volgens hem juist belangrijk is om je op welzijn te richten en zelfredzaamheid te stimuleren. "Een Thuishuis is geen zorghuis. Als er beugels aan de muur nodig zijn ter ondersteuning, dan kunnen die worden aangebracht, maar ze zijn niet standaard aanwezig. Iedere beugel die wordt opgehangen, roept juist zorg op. De locatie in Harderwijk heeft een grote trap. Er is een traplift aanwezig, maar die zit verstopt in een hoek. We willen de bewoners prikkelen om de trap te nemen."

“Er is een traplift aanwezig, maar die zit verstopt in een hoek. We willen de bewoners prikkelen om de trap te nemen.”
Jan Ruyten, Stichting Thuis in Welzijn

Volgens Ruyten krijgen nieuwe bewoners meer zelfvertrouwen en zin in het leven en maken ze zich minder zorgen. "De ouderen worden gezonder en vitaler. In een van onze huizen woont een bewoner met parkinson. Toen hij er een tijdje woonde, namen zijn klachten af. We zien ook mensen die hun hele zelfvertrouwen in een rollator hebben gelegd en in een Thuishuis weer beter zelfstandig kunnen lopen."

Het Thuishuis in Harderwijk.

Niet meer alleen in Thuishuis

Doordat de bewoners onder één dak wonen, kijken ze naar elkaar om. Ruyten: "Natuurlijk is er ook ruimte voor privacy, iedereen kan zelf aangeven waar hij behoefte aan heeft. Een oud-Thuishuis-bewoonster uit Deurne zei dat altijd heel treffend: voor haar was het voldoende om mensen te horen in huis. Daardoor voelde ze zich niet meer alleen. Alleen hun aanwezigheid was voor haar feitelijk al genoeg."

“Een oud-Thuishuis-bewoonster uit Deurne zei dat het voldoende was om mensen te horen in huis. Daardoor voelde ze zich niet meer alleen. Alleen hun aanwezigheid was voor haar feitelijk al genoeg.”
Jan Ruyten, Stichting Thuis in Welzijn

De meeste Thuishuis-projecten worden opgezet door Stichting Thuis in Welzijn, in samenwerking met een woningbouwcoöperatie en de gemeente. Als de woningbouwcoöperatie het huis verhuurt, is er sprake van sociale huur en moeten de bewoners aan een inkomensgrens voldoen.

Ruyten: "Uit onderzoek blijkt dat een Thuishuis een maatschappelijk rendement van 175 procent heeft, doordat er met name wordt bespaard op zorgkosten. Een Thuishuis is een innovatie in de volkshuisvesting, er zit geen businessmodel achter. We hopen er in de toekomst nog veel meer te openen."