In veel huizen in Nederland is de lucht ín huis slechter dan buitenshuis. Dat komt onder meer door koken, open vuur en slechte ventilatie. NU.nl vroeg aan Rob van Strien van de GGD Amsterdam en Mariken Stolk van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal hoe je kunt zorgen voor een gezond binnenklimaat.

"In de meeste huizen is de lucht binnenshuis meer vervuild dan buiten", vertelt Mariken Stolk van Milieu Centraal. "Als het heel vochtig is in huis, kun je luchtwegklachten krijgen of kunnen die klachten verergeren. Irritatie aan je ogen of hoofdpijn kunnen ook een gevolg zijn van vervuilde lucht. Voor je eigen gezondheid en die van kwetsbare groepen, zoals kinderen en ouderen, is een gezonde binnenlucht heel belangrijk."

Let op de slaapkamer


In de slaapkamer is de luchtkwaliteit vaak het minst goed. Stolk: "In een slaapkamer breng je veel tijd door en dus is goed ventileren noodzakelijk. Zet altijd de ventilatieroosters of een raam open. Zorg dat je een kier onder je binnendeuren hebt, zodat de lucht vrij kan stromen. Of nog beter: laat de slaapkamerdeur open staan. Je kunt de luchtkwaliteit in je slaapkamer en de rest van het huis meten met een CO2-meter. Als de CO2-waarde te hoog is, is dat een indicatie voor een slechte luchtkwaliteit. De ventilatie is dan niet in orde."

“Zet altijd de ventilatieroosters of een raam open in je slaapkamer.”
Mariken Stolk, Milieu Centraal

Als je nieuwe meubels hebt of gaat klussen, is het goed om langdurig te ventileren. Stolk: "In gordijnen en meubels zit formaldehyde. De concentratie van dit gas is met name hoog in meubels waar spaanplaat in zit. De formaldehyde die uit deze meubels komt is in het begin het hoogst, maar ook daarna moet je continu blijven ventileren. In verf, vloerbedekking en behang zitten vaak oplosmiddelen. Dus ook na klussen geldt: ventileer extra goed."

Raam open


Ventileren betekent niet een half uurtje alles tegen elkaar openzetten, benadrukt Stolk. "Ventileren is iets wat je dag en nacht moet doen. Het is niet zo dat als je de ramen een half uur openzet, je daarna weer klaar bent. In de winter kost dat energie, want de koude buitenlucht moet weer opgewarmd worden. Maar het is geen verspilling van energie, want ventileren is broodnodig."

Ventileren kun je op meerdere manieren doen, aldus Rob van Strien van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) in Amsterdam: "Bij oudere huizen is er sprake van natuurlijke ventilatie. In deze huizen gebeurt dat door een raam open te zetten. Het beste is om in deze huizen 24 uur per dag iets open te hebben en het liefst aan beide kanten van je huis."

“Ventileren is iets wat je dag en nacht moet doen.”
Mariken Stolk, Milieu Centraal

"Nieuwere woningen hebben vaak mechanische ventilatie, maar ook dan moet je altijd een ventilatierooster of een raampje op een kier zetten. Verder zijn er huizen die voorzien zijn van balans ventilatie met warmteterugwinning. De vuile lucht wordt afgezogen en schone buitenlucht wordt het huis ingeblazen, waarbij de warmte wordt teruggewonnen. Als dit systeem goed werkt, is een raam open zetten niet meer nodig," aldus Van Strien.

Bezorgdheid over schimmels en vocht


Van de vragen over milieu en gezondheid die alle GGD's in Nederland in 2015-2016 kregen, ging 62 procent over het binnenmilieu. Van Strien: "De cijfers over 2017-2018 zijn nog niet bekend, maar de verwachting is dat het percentage vergelijkbaar zal zijn. De meeste vragen gingen over schimmels (33 procent) en vochtproblemen (15 procent). In slaapkamers ontstaan vaak schimmelplekken. Die ruimte wordt over het algemeen minder verwarmd en grenst vaak aan de badkamer."

"In de badkamer produceer je vocht, dat komt in slaapkamer terecht en zo ontstaat er condensatie met schimmelplekken tot gevolg", gaat hij verder. "Houdt de badkamerdeur goed dicht, zodat er zo min mogelijk vocht in je slaapkamer komt. Het beste is als alle bewoners vlak achter elkaar douchen. Zet tijdens en na het douchen de ventilatie harder of een raam open en maak als je klaar bent de badkamer droog."

Kook elektrisch


Van Strien adviseert om vocht te beperken tijdens het koken. "Kook zo veel mogelijk met de deksels op de pannen, anders komt er veel stoom vrij en wordt je huis vochtig. Als je op gas kookt, komt er stikstofdioxide vrij. Dat kan zelfs meer zijn, dan de hoeveelheid die buiten bij een drukke weg wordt gemeten. Beter is het om elektrisch te koken. Bij bakken en braden kan ultrafijnstof vrijkomen, een andere vervuiler. Een goede afzuigkap die de vuile lucht naar buiten zuigt is een must."

“Bij bakken en braden kan ultrafijnstof vrijkomen, een vervuiler. Een goede afzuigkap die de vuile lucht naar buiten zuigt is een must.”
Rob van Strien, GGD Amsterdam

Open vuur in huis is ook een boosdoener. Van Strien: "Verbrand niets meer in huis. Rook binnen niet, steek geen kaarsen of wierook aan, gebruik geen openhaard of houtkachel en kook niet op gas. Een kaarsvlam is vaak geel en dat betekent dat er veel onvolledige verbranding plaatsvindt en roet vrij komt. Als je monsters neemt van de lucht in woningen waar kaarsen worden gebrand, dan is het filter waar het stofmonster op zit helemaal zwart."

Is de luchtkwaliteit in huis iets om ons zorgen over te maken? Van Strien: "Als je geen dingen verbrandt in huis en goed ventileert, hoef je je geen zorgen te maken. Dan is de luchtkwaliteit goed."