In de bouw is het percentage vrouwen al jaren ongeveer hetzelfde; 9 procent van de werknemers is vrouw volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Toch zijn er in deze mannenwereld wel degelijk vrouwen te vinden. We spraken met drie vrouwen die werkzaam zijn in de bouw.

Jessica Bruintjes is een van de weinige vrouwelijke kraanmachinisten van Nederland. Ze werkt al acht jaar vanuit haar cabine op zo'n 25 meter hoogte. "Ik ga met de lift omhoog en daarna klim ik een trappetje op in de cabine. Als het stormt, beweegt de kraan, maar dat deert mij niet. Als je eenmaal zit, heb je een geweldig uitzicht."

De meeste dagen is Bruintjes bezig met het bevoorraden van de bouwplaats, kozijnen plaatsen, beton storten of vloerplaten leggen. "Soms zijn we ook nodig op festivals of filmsets. Ik rijd met mijn kraan het hele land door. Daarvoor moest ik wel mijn groot rijbewijs halen, want de kraan weegt 72 ton. Het is geen Fiat 500, maar echt een machine. Dat vind ik heel gaaf."

Jessica Bruintjes aan het werk in de kraan. (Foto: Jessica Bruintjes)

Als vrouw op de kraan trekt ze veel bekijks. "Ik krijg vaak verbaasde blikken, maar de meeste reacties zijn positief. Ik heb wel het gevoel dat ik mezelf meer moet bewijzen, dus heb ik extra diploma's gehaald om goed beslagen ten ijs te komen. Als kraanmachinist moet je goed diepte kunnen inschatten en gevoel hebben voor de machine. Het is wel handig als je wat van techniek weet. Het is een echte mannenwereld, maar ik blijf gewoon mezelf. Daar kom je het verst mee."

"Mannen kunnen grof uit de hoek komen, maar ik lach erom", gaat ze verder. "Ze zeggen waar het op staat, daar hou ik van. Mannen vragen niet snel aan elkaar hoe het gaat, terwijl vrouwen veel beter zijn in persoonlijk contact. Op mijn eigen YouTube-kanaal laat ik zien hoe leuk het is om als kraanmachinist te werken. Ik probeer meer mensen te stimuleren om in deze branche te komen werken, en vrouwen in het bijzonder. "

Cijfers over vrouwen in de bouw

  • Slechts 9 procent van de medewerkers in de bouw is vrouw, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit 2016. Dit percentage is inclusief kantoorpersoneel. In 2008 was dit aantal precies hetzelfde. In totaal hebben 36.000 vrouwen een baan in de bouw.
  • Uit cijfers van het CBS blijkt verder dat het aandeel vrouwen onder topverdieners in grote ondernemingen en andere organisaties de laatste jaren toeneemt. In de bouw is nog steeds het kleinste aandeel vrouwelijke topverdieners te vinden; van de meest verdienende werknemers bij grote ondernemingen (met minimaal vijfhonderd banen) is slechts 4,1 procent vrouw. Ter vergelijking: in de zorg is dit 30 procent.

Navigeren op gevoel

Het grootste misverstand over de bouw? "Dat je een enorme techneut moet zijn", aldus Anouk Meijberg, manager bij een groot bouwbedrijf in het oosten van Nederland. Haar belangrijkste taak is werving van nieuwe projecten voor het bedrijf. "In mijn functie hoef je niet technisch geschoold te zijn, maar natuurlijk moet je wat weten van materialen en bepaalde technieken en op hoofdlijnen snel een berekening kunnen maken."

Vrouwen brengen bepaalde skills met zich mee en hebben van nature andere eigenschappen dan mannen, vindt Meijberg. "Vrouwen zijn over het algemeen wat subtieler; ik kan dingen benoemen zonder dat het lomp overkomt. Ik navigeer veel op mijn onderbuikgevoel en minder op ratio. Een doel kun je op meerdere manieren bereiken. Je kunt altijd rechtdoor willen, maar soms moet je een beetje slalommen. Vrouwen voelen dat over het algemeen beter aan."

Anouk Meijberg is manager bij een groot bouwbedrijf. (Foto: privébezit Anouk Meijberg)

Bij het bouwbedrijf waar ze werkt, is ze als vrouw nog steeds in de minderheid, maar daar komt langzaam verandering in. In de acquisitie is ze voorlopig nog de enige vrouw. Dan komt haar vrouwelijkheid ook van pas. "Bij netwerkbijeenkomsten waar veel mannen zijn, sta ik nooit lang alleen. En mijn vrouw-zijn opent soms wat sneller deuren."

Dat werken met mannen ook voordelen met zich meebrengt, beaamt Meijberg. "Mannen zeggen wat ze denken. Ze hebben geen verborgen agenda en er sluimert niets onder de oppervlakte. Bij vrouwen merk ik dat er veel meer óver elkaar wordt gepraat, dan met elkaar. Natuurlijk moet je als vrouw in een masculiene wereld een beetje een dikke huid hebben. Laat zien dat je niet op je mondje bent gevallen en ook niet op je achterhoofd, dan wordt er naar je geluisterd."

Netwerken met vrouwen

Ondernemer Nina van Arum richtte bijna tien jaar geleden een zakelijk en professioneel netwerk voor topvrouwen in de bouw en infrastructuur op. Ze is directeur bij een projectadviesbureau in de technische sector. Van Arum: "Het doel van het netwerk is vrouwen zichtbaar maken, maar ook dat vrouwen leren om zichzelf zichtbaar maken. En indirect heeft het als doel dat er meer vrouwen op leidinggevende functies komen."

Netwerkbijeenkomst van topvrouwen in de bouw en infrastructuur. (Foto: Nina van Arum)

Van Arum onderzocht eerst of er behoefte was aan een dergelijk netwerk en vroeg 75 vrouwen uit haar eigen kring om hun mening. "Ik kreeg een unaniem ja. In de bestaande vrouwenclubs kwamen blijkbaar onderwerpen zoals zakelijk flirten en dress to impress aan bod. Zo stigmatiserend. We zijn bijna tien jaar verder en inmiddels hebben we 750 leden en zijn we nog steeds groeiende."

Probleemoplossers

Volgens Van Arum zijn er op bouwgebied grote vraagstukken in Nederland die opgelost moeten worden. "Er zijn uitdagingen op het gebied van verduurzaming, kansen met betrekking tot het gebruik van slimme apparaten en er is noodzaak om te innoveren en digitaliseren. Daar hoef je geen techneut voor te zijn, maar wel een probleemoplosser. De bouwwereld kan leren van skills die vrouwen van nature hebben, zoals luisteren, verbinden en persoonlijke aandacht. Een bouwproject kan zo een paar maanden stilgelegd worden door een protesterende burger, dus je moet smeermiddel tussen verschillende partijen kunnen zijn. Daar zijn vrouwen goed in."

Nina van Arum is directeur bij een projectadviesbureau in de technische sector. (Foto: privébezit Nina van Arum)

Het belangrijkste advies van Van Arum aan vrouwen: wees niet te bescheiden. "Je moet kunnen vertellen waar je goed in bent en waar je ervaring in hebt. Deel je successen, zeg altijd ja tegen kansen om je zichtbaarheid te vergroten en laat je on- en offline zien."