Duurzaam bouwen of renoveren met natuurlijke materialen is goed voor het milieu. Bouwbiologie gaat nog een stap verder en richt zich op je gezondheid. Bouwbiologen bouwen een gebouw in harmonie met de natuur. Zo bouw je niet alleen met natuurlijke materialen, maar creëer je ook een gezond binnenklimaat in je huis.

Het was een droom van Jonathan van Alteren om zijn jarenvijftighoekwoning in Amsterdam natuurlijk en duurzaam te renoveren. Hij begon zich steeds meer te storen aan het gebruik van fossiele brandstoffen als gas en inefficiënt energieverbruik.

In 2015 maakte hij samen met zijn vriendin Lisette Kreischer zijn droom waar. Mede dankzij het gebruik van natuurlijke materialen zoals leemstuc, een warmtepomp en zonnepanelen ging het huis van energielabel E naar A.

Straling minderen door gordijn

Van Alteren: "Tijdens onze zoektocht naar duurzame oplossingen werd ik mij steeds bewuster van de negatieve invloed van bouwmaterialen op je gezondheid. Veel materialen bevatten giftige stoffen, die tijdens en na een verbouwing vrijkomen. Een bouwbioloog heeft ons huis doorgemeten op straling, bijvoorbeeld van wifi en mobiele telefoons."

"Wat bleek: in onze slaapkamer was het stralingsniveau veel te hoog, door een zendmast die vlak bij ons huis staat. In landen als Duitsland en Zwitserland is zo'n hoog stralingsniveau wettelijk niets eens toegestaan. Het was schokkend om te horen en het verklaarde voor mij waarom ik al weken zo slecht sliep."

“Het stralingsniveau was veel te hoog. Het verklaarde waarom ik al weken zo slecht sliep.”
Jonathan van Alteren

Om de straling in de slaapkamer te verminderen, hebben Van Alteren en zijn vriendin een gordijn opgehangen. "Niet alleen voor het raam, maar ook voor een groot deel van de muur. Door het materiaal waar het gordijn van is gemaakt, hebben we het stralingsniveau gereduceerd tot ongeveer één tiende van de oorspronkelijke waarde."

"Daarnaast hebben we gekozen voor wifi die minder hard straalt. Via een simpele handeling kunnen we alle elektragroepen in de buurt van de slaapkamer uitzetten, zodat de stroom wordt uitgeschakeld en je een stralingsarme woning creëert."

Door het materiaal waar dit gordijn van is gemaakt, is het stralingsniveau gereduceerd tot ongeveer één tiende van de oorspronkelijke waarde. (Foto: Lisette Kreischer)

Gezonde leefomgeving

Iedereen reageert op elektriciteit, aldus bouwbioloog Pieter Hennipman van Eco-Wise. "Of je ook klachten krijgt, verschilt per persoon." Hennipman is gespecialiseerd in bouwbiologie, een wetenschap die streeft naar een gezonde leefomgeving. Het gaat over maximaal gebruik van natuurlijke materialen, het verminderen van giftige stoffen en het beperken van elektrosmog.

"Bouwbiologie is de overtreffende trap van duurzaam bouwen. In de bouwwereld wordt nog veel gewerkt met materialen die giftig zijn. Door het gebruik van bouwmaterialen als pur verbruikt een woning misschien minder energie, maar het is hartstikke giftig en schadelijk voor je gezondheid."

De klanten van Hennipman komen onder meer via artsen en therapeuten bij hem terecht. "Ze hebben last van klachten als migraine, slapeloosheid, duizeligheid of oorsuizen en willen hun woning laten meten op straling en schimmels."

"Er zijn steeds meer giftige stoffen en elektriciteit in huis en de ventilatie is vaak onvoldoende. Het effect van bouwbiologie is wetenschappelijk bewezen. Veel kwalen verdwijnen, bijvoorbeeld dankzij het gebruik van afgeschermde elektriciteitskabels. Zelfs je telefoon op vliegtuigstand zetten helpt al."

Een huis van hout, stro en leem

Dat een ecologisch gebouwd huis ook een architectonisch hoogstandje kan zijn, bewijst de woning van Clarien van der Wilt en Monique Peeters. Hun duurzame stadswoning in het centrum van Dordrecht oogt strak en modern en is gebouwd op basis van natuurlijke materialen als hout, stro en leem. Bouwmaterialen waarvan het gebruik door bouwbiologen wordt toegejuicht.

Van der Wilt: "Het stro dat we hebben gebruikt om de gevels en het dak mee te isoleren, komt bij een boer uit Dordrecht vandaan. Het is rechtstreeks van het land naar ons huis vervoerd. Stro heeft een hoge isolatiewaarde, waardoor een comfortabel huis is ontstaan."

"Onze muren zijn afgewerkt met leemstuc, een materiaal dat voor een gunstig binnenklimaat zorgt. Het is een natuurlijk materiaal met unieke warmte- en vochtregulerende eigenschappen. Dat was voor ons een van de belangrijkste redenen om voor leem te kiezen. En het ziet er ook nog eens heel mooi uit."

Muur van leemstuc bij Jonathan van Alteren. (Foto: Lisette Kreischer)