Dit weekend vindt weer de Nationale Tuinvogeltelling plaats, georganiseerd door Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek Nederland. Slaan vogels jouw tuin gewoonlijk over? NU.nl sprak met twee vogelexperts en geeft tips: "Bied voldoende voedsel aan". 

"De Nederlandse tuinen vullen zich over het algemeen vooral met grote groepen huismussen, soms wel twintig tegelijk", zegt Marieke Dijksman van Vogelbescherming Nederland. Ook de koolmees en pimpelmees zijn volgens haar veel geziene tuingasten. "Iedereen heeft deze vogeltjes in de tuin, ongeacht of je in het centrum van een stad woont of in een bosrijk gebied."

Musjes zijn meestal te zien in groepen (Foto: NU.nl/René Vencken).

Hoe zorg je er nou voor dat deze vogeltjes jouw tuin verkiezen boven die van je buren? "Bied voldoende voedsel aan", benadrukt Dijksman. De winter is een heel zware periode voor vogels, legt ze uit. "De bessenstruiken zijn helemaal kaalgepikt. De sneeuw die nu is gevallen, maakt het ook moeilijker om voedsel te vinden."

De vogels hebben volgens Dijksman dan nu ook extra veel energierijk voedsel nodig om aan te sterken. "Vooral een calorierijke vetbol is met dit koude weer een waardevolle maaltijd voor de vogeltjes".

Koop je toch liever een vetbol bij de dierenwinkel? Let er dan op dat er geen netje omheen zit, waarschuwt de vertegenwoordiger van de Vogelbescherming. "Daar kunnen de vogeltjes in verstrikt raken. Koop in plaats daarvan een vetbolhouder".

'Richt je tuin zo in dat er altijd natuurlijk voedsel is'

Hoewel tuinvogels het in de winter "heel fijn" vinden als je vetbollen in de boom hangt, is het daarnaast volgens Dijksman raadzaam om je tuin met permanente voedselbronnen te vullen. "Zoals een bessenstruik of een fruitboompje. En gooi ook vooral niet de opgeharkte bladeren in de kliko maar creëer hiervan een hoop. Vogeltjes pikken daar een maaltijd van spinnetjes en torretjes uit".

Na verloop van tijd krijgen de vogeltjes door in welke tuin veel voedsel te vinden is, waarna ze steeds vaker zullen langskomen, zegt Dijksman.

De insecten tussen de bladeren zijn een welkome maaltijd voor vogeltjes (Foto NU.nl/Layla Wijsmuller-Vafi)

‘Vogels hebben mensen hard nodig’

Volgens Miranda Knoops van Vivara.nl, een website gespecialiseerd in de ontwikkeling van natuurbeschermingsproducten voor tuindieren, is de bijdrage van de mens in de winter cruciaal voor tuinvogels zoals koolmezen en musjes.

"In de natuur is er nu gewoon niet genoeg voedsel te vinden. Musjes zijn heel klein en verliezen in de winter vaak een groot gedeelte van hun gewicht, tijdens koude nachten soms wel 10 tot 20%", aldus Knoops.

Ze beaamt de uitspraak van de Vogelbescherming dat vetbollen en pinda’s, door hun hoge oliegehalte, een welkome aanvulling zijn in de winter. "Zo kunnen de vogeltjes aansterken. Ook kun je een handje zadenmix in het gras gooien, dat vinden ze echt wel in de sneeuw. Vooral roodborstjes pikken hun eten voornamelijk op van de grond."

"Het is tot slot ook altijd goed om een schoteltje met water in de tuin te leggen", benadrukt Knoops.

'Vogeltjes houden elkaar warm in vogelhuisje'

Hoewel het aanvullen van de voedselvoorraad in de winter van groot belang is, zijn vogeltjes volgens de Vivara-woordvoerder over het algemeen maar zo’n acht uur per dag op zoek naar eten. Een groot deel van de resterende tijd slapen ze.

Is het raadzaam om de vogeltjes tijdens die donkere uren onderdak te bieden in de vorm van een vogelhuisje? Ja, zeggen beide experts. "Zo’n huisje is een prettige plek om voor de kou te schuilen. Soms gaan vogeltjes er zelfs samen in, om elkaar op die manier warm te houden", aldus Dijksman.

Merel werd vorig jaar minder vaak geteld

Veel van de kennis van de Vogelbescherming komt door de inbreng van de mensen thuis, vertelt de woordvoerder van de stichting. Zo wordt de merel steeds minder vaak gezien, door de uit Duitsland overgewaaide 'merelziekte', ofwel het Usuti-virus, dat overigens ongevaarlijk is voor mensen.

Een merel in de sneeuw (Foto: NU.nl/Layla Wijsmuller-Vafi).

De Vogelbescherming is "heel benieuwd" welke en hoeveel vogeltjes dit jaar geteld worden, en roept mensen dan ook op "massaal" hun gegevens door te geven.

Wil je meedoen aan de vogeltelling? Tel dan op vrijdag 25, zaterdag 26 of zondag 27 januari een half uur de vogels in je tuin of op het balkon en geef dit door via de website van de Tuinvogeltelling.