Dat het buiten guur is, vinden we doorgaans niet zo erg. Zolang we er binnenshuis maar niet al te veel van merken. Maar hoe zorg je ervoor dat het warm is in huis, zonder dat je stookkosten de pan uit rijzen? We zetten de belangrijkste tips op een rij.

In het kort...

  • Zorg dat je huis goed geisoleerd is
  • Zet de thermostaat 's nachts een paar graden terug
  • Plak folie achter de radiator
  • Laat vocht het huis ontsnappen via het raam
  • Verkies vloerverwarming boven radiatoren
  • Sluit deuren en gordijnen
  • Steek kaarsjes aan

Investeer in goede isolatie

Niets is zo bepalend voor het krijgen (en behouden) van een behaaglijke temperatuur in huis als isolatie. De verwarming kan vol open staan, als alle warme lucht direct door de muur naar buiten verdwijnt, schiet het weinig op.

Zeker als je in een wat ouder huis woont, geldt dat het plaatsen of vervangen van isolatie een groot verschil kan maken. En niet alleen qua temperatuur: door de isolatie te verbeteren, nemen de energiekosten af. Een investering in bijvoorbeeld vloer- of muurisolatie verdient zich op deze manier ieder jaar een beetje terug.  

Milieu Centraal, voorlichtingsorganisatie op het gebied van duurzaamheid, berekende dat je alleen al door het isoleren van de vloer op de begane grond jaarlijks zo’n 170 euro bespaart. De kosten van deze investering liggen rond de 1.400 euro. Een nog grotere hap uit de energierekening neem je door de isolatie van een schuin dak op een (verwarmde) zolder. Dat kost zo’n 4.000 euro, maar scheelt ook ongeveer 550 euro op jaarbasis.

Zet de thermostaat 's nachts niet te ver terug

Hoe verleidelijk het op sommige dagen ook is, de verwarming de hele nacht vol open laten staan is slecht voor zowel het milieu als de portemonnee. Toch is het in de meeste gevallen beter om de verwarming een paar graden terug te draaien dan deze helemaal uit te zetten. Zo voorkom je dat leidingen bevriezen of dat het tot de middag duurt voor het huis weer op temperatuur is.

Milieu Centraal adviseert de thermostaat 's nachts terug te zetten tot 15 graden bij verwarming door radiatoren. Bij vloerverwarming is het beter om 17 tot 18 graden aan te houden, omdat het opwarmen hiervan langer duurt. Hetzelfde geldt voor het verwarmen met behulp van een warmtepomp, zoals je tegenwoordig in veel nieuwbouwhuizen ziet. Het water dat door de warmtepomp wordt rondgepompt is met een maximum van 45 graden een stuk koeler dan het water in radiatoren met een gasgestookte ketel, waar de temperatuur kan oplopen tot zo’n 70 graden. Dit betekent dat het langer duurt om de temperatuur in een ruimte aan te passen.

Jan Tessel, isolatie-expert in de gemeente Waterland, heeft een simpele tip om efficiënt met warmte om te gaan: "Wen jezelf aan de thermostaat een uur voor je naar bed gaat uit (of een paar graden terug) te zetten en stel in dat de verwarming een uur voor je opstaat weer aangaat."

Voorzie de radiatoren van folie

Een andere praktische en goedkope manier om de warmte binnenshuis te houden is radiatorfolie. De zilveren folie plaats je achter de radiator waardoor het de muur isoleert en ervoor zorgt dat de warmte die anders door de muur naar buiten verdwijnt, terug de ruimte in wordt gekaatst. Groot voordeel van radiatorfolie is dat een rol al voor een paar euro te krijgen is in de bouwmarkt. Bij woningen die gebouwd zijn na 1990 heeft het radiatorfolie weinig effect, omdat deze muren doorgaans beter geïsoleerd zijn.

Zet de ventilator aan

Een ventilator gebruik je toch juist om af te koelen? Zeker. Maar er bestaan ook radiatorventilatoren. Dit zijn kleine apparaten die je het beste onder een radiator kan plakken. Op het moment dat de verwarming aangaat, beginnen de ventilatoren te draaien waardoor warme lucht sneller door de ruimte wordt verspreid. Deze ventilatoren werken op stroom, maar het energieverbruik is minimaal.

Ventileer het huis

Nog zo’n advies wat op het eerste oog onlogisch lijkt: zet ook in de winter ramen of luchtvensters open. Zo kan vocht in huis ontsnappen. De lucht die binnenkomt, is koud, maar doorgaans droger dan de lucht in huis. Droge lucht is makkelijker en sneller te verwarmen. Schakel wel even de verwarming een tandje terug voordat je gaat ventileren, zo voorkom je dat warmte onnodig verloren gaat.

Verkies vloerverwarming boven radiatoren

Isolatie-expert Tessel zou altijd vloerverwarming adviseren boven radiatoren. Simpelweg omdat vloerverwarming een ruimte gelijkmatiger verwarmt, terwijl bij een radiator de warmte vanuit een punt komt. Warmte van beneden zorgt bovendien voor een hogere gevoelstemperatuur.

Kies je toch voor radiatoren, zorg dan dat deze een stuk van de muur worden geplaatst, zodat de warmte aan beide kanten kan uitstralen. Ook is het beter om geen bank of kast voor de radiator te plaatsen, dit blokkeert de straling.

Sluit deuren en gordijnen

Houd deuren tijdens koude winterdagen zoveel mogelijk gesloten. Kleinere ruimtes zijn nou eenmaal makkelijker en sneller te verwarmen. Ook gordijnen zijn volgens Tessel een niet te onderschatten isolatiemiddel: "Gordijnen openlaten in de avonduren is eigenlijk een luxe. Het is voor de energiekosten een stuk gunstiger om ze gewoon te sluiten."

Wel is het belangrijk dat de gordijnen niet over de radiator heen vallen, want dat kan, net als kasten en banken, de warmtestraling juist tegenhouden.

Kaarsjes branden

We zetten ze meestal neer voor de sfeer, maar vergeet niet dat kaarsjes ook warmte afgeven. Het is geenszins een vervanging van een cv-ketel, maar toch: een theelichtje geeft ongeveer 30 watt hitte af. Een aantal aangestoken kaarsen kan een kleine ruimte op een winterse dag een stuk behaaglijker maken. En het staat nog gezellig ook.