In een tijd waarin we bijna alles kunnen kopen, gaat het steeds vaker over 'ontspullen'. We willen af van die uitpuilende kasten en de voortdurende drang om te kopen. Is ontspullen het antwoord? Een 'professional organizer' en een gedrags- en gelukspsycholoog geven het antwoord.

Op 1 januari 2019 verschijnt Tidying up with Marie Kondo op Netflix. In deze serie laat de wereldberoemde opruimgoeroe zien hoe je een rommelig huis transformeert tot een oase van rust. "Steeds meer mensen zien in dat we niet veel spullen nodig hebben om gelukkig te zijn", vertelt Maaike Fris van Lessons in Harmony.

Fris was de eerste KonMari-consultant in Nederland en werkt volgens de methode van Kondo. "Het lezen van haar boeken was een keerpunt in mijn leven. Ik heb haar opruimmethode zelf toegepast en minstens vijf kratten aan spullen weggedaan. Het zorgde voor nog meer rust in mijn leven en het inzicht dat mijn passie niet bij mijn werk als leerkracht ligt. Ik sta graag voor de klas, maar waar ik echt gelukkig van word is anderen helpen met opruimen. Dankzij Marie Kondo heb ik mezelf nog beter leren kennen."

Boek Spark Joy van Marie Kondo. (Fotograaf: N. Fris)

“Een opgeruimde omgeving heeft een positief effect op jezelf, zorgt dat je je beter kunt concentreren en dat je weet wat je wilt in het leven”
Maaike Fris - Professional organizer

Minimalistisch leven vinden steeds meer mensen belangrijk

Waarom hebben we zo'n behoefte aan ontspullen? Lotte Spijkerman is gedrags- en gelukspsycholoog en directeur van Happiness Lab, een wetenschappelijk onderzoeks- en adviesbureau gespecialiseerd in geluk. "Ik vind het interessant om te kijken naar onze drijfveren om telkens wat nieuws te kopen. Onze opa's en oma's zeiden: 'Wie wat bewaart, die heeft wat.' Terwijl de generatie die na de Tweede Wereldoorlog opgroeide, juist werd gestimuleerd om te kopen. Tegenwoordig is consumeren een gewoonte geworden."

"We laten graag zien hoe welvarend we zijn, door het kopen van de nieuwste iPhone of een kostbare designwaterkoker", gaat Spijkerman verder. "Het zorgt even voor een blij gevoel, maar dat gevoel ebt snel weer weg. Om dezelfde mate van opwinding te ervaren, kopen we steeds wat nieuws. Ontspullen gaat over een psychologische ontbinding van voortdurend consumeren. Onderzoek wijst uit dat we substantieel gelukkiger worden van ervaringen dan van spullen. Je kunt dus beter een mooie reis maken dan weer een nieuw paar schoenen kopen."

“Het hebben van spullen is in deze tijd van welvaart een keuze en dat zorgt voor een hoge mate van stress”
Lotte Spijkerman - gedragspsycholoog

Het geluksgevoel oefenen

Enthousiast beginnen met het opruimen van je woonkamer is niet zo'n goed idee", waarschuwt Fris. "Je kunt nogal overweldigd raken door de hoeveelheid spullen in deze ruimte. De KonMari-methode gaat uit van het feit dat je alleen spullen houdt waar je blij van wordt. Je ruimt op volgens een vaste volgorde, zodat je het geluksgevoel kunt oefenen. Je begint bij kleding en eindigt bij spullen met een emotionele waarde."

"Van mijn oma kreeg ik op mijn verjaardag altijd een lief kaartje en soms zat er een gedichtje bij", vertelt Fris. "De vier mooiste gedichtjes heb ik bewaard en in een fotolijstje gedaan. Mijn oma is inmiddels overleden en haar gedichten zijn heel waardevol voor mij. De rest van haar kaartjes heb ik weggedaan. Je moet niet bewaren om het bewaren."

Spijkerman: "Het hebben van spullen is in deze tijd van welvaart een keuze en dat zorgt voor een hoge mate van stress. We komen er steeds meer achter dat die voortdurende drang tot kopen niet goed is. Mensen die bezig zijn met ontspullen lopen voorop in deze beweging."

Fris merkt als professional organizer dat er steeds meer vraag is naar haar hulp. "Mensen zijn steeds bewuster bezig met hoe ze willen leven. Thuis hebben ze behoefte aan rust. Rommel leidt alleen maar af. Laatst zei een klant tegen mij: 'Dit zijn allemaal uitgestelde beslissingen. Het geeft een goed gevoel om mezelf daarmee te confronteren.' En dat klopt: een opgeruimde omgeving heeft een positief effect op jezelf, zorgt dat je je beter kunt concentreren en dat je weet wat je wilt in het leven."