Nog een kleine maand voordat het collegejaar begint. Wie nog geen kamer heeft voelt waarschijnlijk al lichte paniek, want met de huidige krappe woningmarkt is het vinden van een betaalbare huurwoning moeilijker dan ooit. Daar slaan oplichters vaak een slaatje uit.

Een kamertje van 9 vierkante meter voor 600 euro per maand, 500 euro aan bemiddelingskosten en een borg van 1.000 euro erbovenop - studenten met een beetje pech zijn al blut voordat het schooljaar begonnen is.

Gert Jan Bakker van !WOON, een adviesorganisatie voor huurders en bewoners, ziet schrijnende gevallen langskomen: "Huurders die de woning hebben bezichtigd, het contract hebben getekend en borg hebben betaald, en dan blijkt de woning opeens door iemand anders gehuurd te zijn. Of verhuurders die een willekeurige foto online met een nepadres zetten en bemiddelingskosten innen."

Wachten op je huissleutel

Bij !WOON staan ze gedupeerden van huurdersfraude bij. Bakker: "Wat we regelmatig tegenkomen, zijn oplichters die zich als verhuurders voordoen. Ze bieden een woning online aan en zeggen vervolgens dat ze in het buitenland zitten. Om vertrouwen te wekken, vragen ze om kopietjes van paspoorten uit te wisselen."

Vervolgens maken de slachtoffers honderden euro's over via Western Union en wachten ze op de sleutel die opgestuurd wordt. Die komt natuurlijk nooit, je geld ben je kwijt en jouw paspoortkopie gebruikt de oplichter voor zijn volgende slachtoffer."

Met de noorderzon vertrokken

Serap uit Schiedam was wat naïef, zegt ze zelf, maar zo wanhopig dat ze onvoorzichtig werd. Op Marktplaats vond Serap een mooie huurwoning en ze mocht komen kijken. "Hij zei dat er nog meer potentiële huurders waren en dat degene die het snelst 850 euro kon overmaken de woning kreeg. Ik maakte het over, hij liet me zijn koopcontract zien en ik tekende het huurcontract."

Toen Serap getekend had, vroeg de verhuurder haar nog even te wachten tot de andere huurder eruit was. Toen verdween hij met een smoesje en nam hij zijn telefoon niet meer op. Ze bleef maandenlang aanbellen bij de woning, maar niemand deed open.

De 850 euro is ze kwijt en Serap logeert na een jaar nog altijd bij familie. "Ik heb twee keer aangifte gedaan, melding gedaan bij de Woonbond. Het ergste vind ik dat ik hem volledig vertrouwde."

Bemiddelingskosten zijn verboden

Als huurder bevind je je niet helemaal in het wilde westen. Huurbemiddeling vragen is bij de wet verboden. Sinds 1 juli 2016 geldt dit ook voor contracten bij kamerverhuur. Slimme oplichters geven deze kosten een andere naam, zoals administratiekosten, advieskosten, commissiekosten, contractkosten of eenmalige kosten huurder; allemaal niet toegestaan.

Heb je toch een fiks bedrag betaald om je nieuwe kamer te mogen huren, dan kun je dat later terugvragen. Bakker: "In sommige gevallen leidt dat tot procederen, maar bemiddelaars weten dat dat niet mag en storten het vaak gewoon terug."

Misschien wel waar, zegt Esmée (22), maar ze neemt het risico liever niet. "Dan zet hij ons er misschien uit, of repareert-ie niks meer." Esmée woonde bij een hospita in de Bijlmer en wilde er heel graag weg. Met drie vriendinnen zocht ze een appartement in Amsterdam, en ze vonden er eentje via Facebook.

Esmée: "Tijdens de bezichtiging zei de man die het appartement liet zien dat we 350 euro per persoon aan makelaarskosten moesten betalen als we het wilden. Dat vonden we raar, want we hadden hem niet ingeschakeld als makelaar maar gewoon op een Facebook-berichtje gereageerd."

Uiteindelijk betalen de vier vriendinnen 1.000 euro aan makelaarskosten. Voor een kamer in Amsterdam-Noord van 15 vierkante meter betaalt Esmée nu 525 euro exclusief gas water en licht. Haar vriendinnen wonen op 8 vierkante meter. "Misschien ga ik proberen het geld terug te krijgen als alles hier gerepareerd is."

Regel een kamerhuurcontract en schakel huurcommissie in

Wat studenten vaak niet weten, is dat ze de huurcommissie kunnen inschakelen, vertelt Bakker. "Als je akkoord bent gegaan met een huur van 600 euro voor een klein rotkamertje en je hebt een kamerhuurcontract getekend, dan kun je de huurcommissie vragen om de kamer te beoordelen. Het kan goed dat zij de waarde beoordelen op 250 euro. De huisbaas is dan verplicht dat bedrag te rekenen. Het levert vaak heel hoge kortingen op."

Omdat huisbazen vaak wel weten dat die kans bestaat, worden woningen meestal in zijn geheel verhuurd aan een groep vrienden. Bakker: "Er wordt gerust een paar duizend euro per maand gevraagd voor een huis met een paar kamers. Even doorzoeken naar een kamer met een kamerhuurcontract loont de moeite."

Voorkom oplichting

Oplichting voorkom je nooit helemaal, maar om woningzoekenden alvast te waarschuwen, kwamen !WOON en de Woonbond met de volgende tips:

  • Vertrouw je het niet helemaal? Via het kadaster kun je voor een klein bedrag bekijken wie de echte eigenaar van een pand is.

  • Via Google Image Search kun je zien waar een foto op internet allemaal te vinden is. Staat de afbeelding van precies dezelfde kamer zowel in Maastricht als in Groningen te huur? Of bij een andere verhuurder? Dan klopt er iets niet.

  • Spreek altijd een bezichtiging af voor je betaalt. Het is een normale gang van zaken om een woning van binnen te hebben gezien voordat je besluit de woonruimte te gaan huren.

  • Bel na je bezichtiging even aan bij de buren. Wellicht weten zij of de woning echt te huur staat.

  • Toch makelaarskosten betaald? Bewaar alle correspondentie. Maak printscreens van WhatsApp-gesprekken, bewaar alle e-mails en vraag om een bon.

  • Op de website van de Woonbond kun je checken of de bemiddelingskosten die je betaald hebt terecht waren.