Nederland gaat verduurzamen en dat vereist aanpassingen aan bijna alle woningen in Nederland. Dinsdag werden de hoofdlijnen van het klimaatakkoord gepresenteerd. Het definitieve akkoord wordt dit najaar opgeleverd. Doel: ​in 2030 de helft minder broeikasgassen uitstoten dan we in 1990 deden.

De helft minder CO2-uitstoot dus. De belangrijkste maatregel in het akkoord om dat te realiseren, is de transitie van aardgas naar duurzame energie.

In de komende drie jaar worden 102.500 bestaande corporatiewoningen van het gas afgesloten en de overheid wil dat alle huishoudens in 2050 onafhankelijk zijn van aardgas. Energie moeten we dus uit andere bronnen gaan halen. Nieuwbouwwoningen worden sinds 1 juli niet meer aangesloten op het gasnetwerk.

Dat betekent niet dat je als huiseigenaar zelf verantwoordelijk bent voor het verzinnen van de beste aanpak. In het akkoord staat dat gemeenten in Nederland eind 2021 hun visie op deze transitie moeten vaststellen. Daar moet in staan welke wijken wanneer worden aangepast.

Woningen worden wijk voor wijk verduurzaamd. Dat kan met warmtenetten, helemaal elektrisch, met warmtepompen of met duurzaam gas. Gemeenten moeten samen met bewoners en gebouweigenaren per wijk de beste oplossingen bepalen.

Het isoleren van je woning wordt in 2030 verplicht. Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis (VEH): "Je hoeft nu nog niks te beslissen. Op korte termijn verandert er niks. Huiseigenaren hoeven helemaal geen onrust of paniek te voelen. Je gemeente vertelt je vanzelf welke maatregelen er in jouw wijk worden genomen. Natuurlijk kun je zelf intussen kijken naar bijvoorbeeld zonnepanelen of dubbel glas." 

Wie gaat dat betalen?

Liefde gaat door de maag en draagvlak gaat door de portemonnee, stelde minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat dinsdag tijdens zijn presentatie.

"Als huishoudens hoge rekeningen gepresenteerd krijgen, gaat het niet lukken. De meeste mensen snappen dat we een welvarend land zijn en onze verantwoordelijkheid moeten nemen, maar het moet niet te gek worden", zegt Wiebes.

We besteden meer aan rookwaar dan aan deze hele exercitie, relativeerde de bewindsman. "We gaan de rekening uitsmeren en zorgen dat de kosten beheersbaar blijven."

De VEH hoopt dat dit inderdaad het geval zal zijn. "Het is nog onduidelijk of de plannen voor huiseigenaren haalbaar zijn en hoe ze onder de streep gaan uitwerken. Duurzaam wonen moet voor miljoenen huishoudens mogelijk worden en dat kan met praktische handvatten, kostenverlagingen, technische innovatie en betaalbare financiële regelingen", aldus VEH-voorzitter Cindy van der Velde.

Leningen en subsidies

In het akkoord wordt een nieuw soort lening omschreven: de gebouwgebonden financiering. Daarmee wordt het voor huizenbezitters eenvoudiger om ook maatregelen te nemen. De lening is gekoppeld aan het huis en niet aan de eigenaar. De kosten van de lening mogen niet hoger uitvallen dan wat de verlaging van de energierekening oplevert. De looptijd van een lening wordt dertig jaar en gaat dus over van bewoner op bewoner.

Ook krijgen huizenkopers bij elke aankoop een aanbod om woningen te isoleren met financieringsmogelijkheden. Het aanbod aan isolatiemaatregelen zal vergroot moeten worden. Ook moeten de maatregelen goedkoper worden. Bouwbedrijven, warmteleveranciers en installateurs moeten zich tot 2030 houden aan kostendalingen van 15 procent tot mogelijk 50 procent.

De belasting op gas gaat omhoog, maar die op elektriciteit juist omlaag. Verdere stappen daarna zijn wenselijk en nodig om isoleren en andere verwarmingsopties te stimuleren, meldt het rapport.

De verhuurdersverheffing wordt vanaf 2020 gehalveerd, om verhuurders van sociale huurwoningen financiële ruimte te geven voor de verduurzaming van woningen en voor de transitie van gas naar elektriciteit.

De overheid geeft subsidie op de aanschaf van duurzame aanpassingen zoals zonneboilers. Maar subsidie is altijd tijdelijk, zei voorzitter Ed Nijpels tijdens zijn persconferentie. De subsidie op zonnepanelen is al stopgezet, maar de overheid geeft nog steeds subsidie op de aanschaf van zonneboilers, warmtepompen, pelletkachels en biomassaketels.