Achtergrond

Hoe onze manier van wonen de komende tijd gaat veranderen

Innovatieve en technologische ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Dit heeft invloed op hoe wij leven en wonen. Zo worden de eerste woningen al gemaakt met behulp van een 3D-printer. Daarnaast is duurzaamheid een steeds belangrijker politiek en maatschappelijk thema. Hoe wonen we in de nabije toekomst?

In de jaren negentig was Het huis van de toekomst te bezoeken bij het Autotron in Rosmalen, een futuristische kijk op hoe er in de toekomst gewoond zou worden.

Terugkijkend waren het vooral praktische toepassingen en gadgets. Handige foefjes die je leven enigszins makkelijker maakten, maar niet strikt noodzakelijk waren. Zo is het nog altijd niet zo dat de gordijnen opengaan als je in je handen klapt, alhoewel we inmiddels wel allemaal met een mobiel communicatiemiddel op zak lopen.

Gaat 3D-printen groot worden in de woningbouw? Volgens trendwatcher Saar van der Spek zal dat zo'n vaart niet lopen. "Maar door het gebruik van deze printers kunnen er wel nieuwe oplossingen komen voor bestaande problemen of processen in de bouw. Denk bijvoorbeeld aan het toekomstige gebrek aan ruimte. Kan er bijvoorbeeld een verdieping op een bestaand grachtenpand worden geplaatst met behulp van een 3D-printer?"

Ruimtegebrek is volgens deskundigen één van de uitdagingen. Nederland is al een dichtbevolkt land en de komende jaren groeit de bevolking nog verder. De verwachting is dat in 2050 tussen de 70 en 75 procent van de mensen in de stad woont. Dit zorgt ervoor dat bestuurders en stedenbouwkundigen nu al moeten bedenken hoe ze het tekort aan ruimte gaan oplossen. 

Miniwoning

Zo hoor je steeds vaker over zogenoemde tiny houses. Mensen bouwen deze miniwoningen zelf, wekken hun eigen energie op en zorgen zo voor een energieneutrale oplossing. "Tiny houses zijn vaak woningen van tussen de 25 en 40 vierkante meter die enorm efficiënt worden gebruikt. Het principe van iedere vierkante meter maximaal benutten, is heel belangrijk als je over enkele jaren te kampen krijgt met ruimtegebrek in de steden", aldus trendwatcher Van der Spek. 

Ze verwacht dat er ook het een en ander staat te gebeuren op het gebied van zogenoemde voedselkilometers. "Als je de bestaande ruimte maximaal wilt benutten, moet je kijken naar het terugdringen van de kilometers die ons voedsel aflegt van het land tot ons bord. Zeker in stedelijke gebieden biedt dit kansen voor innovatie, denk daarbij aan urban farming. We gaan gesloten systemen krijgen uit eigen omgeving dicht bij de stad."

Huishoudens

Naast gebrek aan ruimte voor nieuwbouw, verandert de samenstelling van een gemiddeld huishouden. Zo zijn er bijvoorbeeld steeds meer dertigers single.

Van der Spek ziet dat deze maatschappelijke verandering al voor nieuwe woonsituaties zorgt. "Je ziet nu al dat net afgestudeerden na hun studentenhuis regelmatig als volgende stap samen met werkende vrienden een huis betrekken. Zo breng je in de grote steden je woonlasten omlaag en heb je toch de sociale contacten, maar niet meer het studentikoze."

Een alleenstaande heeft natuurlijk minder leefruimte nodig dan een gezin. Hier wordt inmiddels op kleinere schaal al op ingespeeld. Zo zijn er in Den Bosch microlofts. Deze lofts zijn net iets groter dan een gemiddelde studentenkamer, maar wel voorzien van alle gemakken.

Duurzaamheid

Ook duurzaamheid gaat een steeds grotere rol spelen in onze woonomgeving. Denk bijvoorbeeld alleen al aan de energie die wordt verbruikt en hoe deze opgewekt wordt. De overheid bouwt windmolenparken en stimuleert burgers om via zonnepanelen op het dak van hun huis zelf energie op te wekken.

"De structuren en belangen van nu, maken de toekomst. Kijk bijvoorbeeld naar het gasnet. Dat is zo verouderd dat vernieuwing voor alle partijen noodzakelijk is", zegt trendwatcher Richard Lamb. 

Op dit moment wordt er naar allerlei andere vormen als energiebron gekeken. Wind- en zonne-energie zijn de meest voor de hand liggende bronnen, maar voor oliemaatschappijen kan waterstof ook heel interessant zijn.

"In de Noordzee zijn overal boorplatformen te vinden", gaat Lamb verder. "Als we die brandstof niet meer gebruiken, dan moet een oliemaatschappij op den duur alles afbreken en dat kost veel geld. Ga je gebruikmaken van waterstof, dan krijgt zo'n platform een andere functie, maar de infrastructuur om dit aan land en in woningen of kantoren te krijgen, is er voor een groot deel al. Zo kunnen commerciële en maatschappelijke belangen hand in hand gaan."

Of het ook richting waterstof als energiebron gaat, kan Lamb niet zeggen: "Op dit moment zitten we in een overgangsfase wat betreft verduurzaming van energiebronnen. Hiermee worden we de komende tien tot vijftien jaar geconfronteerd. Het is zodoende ook niet te voorspellen welke kant het op dreigt te gaan. Dit kan per gemeente verschillen en het heeft daarnaast voor een groot deel te maken met de richting die energiebedrijven kiezen."

Lees meer over:
Tip de redactie