Een overspannen arbeidsmarkt dreigt in de bouwsector. Zowel bij nieuwbouwprojecten als het opknappen van bestaande woningen is het lastig om goed technisch personeel te vinden. NU.nl vroeg aan experts wat zij als oplossing zien voor deze ontwikkeling.

Doekle Terpstra, voorzitter van de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en de technische detailhandel UNETO-VNI, pleit voor onorthodoxe maatregelen om de overspannen arbeidsmarkt in de branche tegen te gaan. "Met de oplossingen van vroeger, lossen we de problemen van morgen niet op", zegt hij.

Sociaal innoveren

"Als werkgever kun je natuurlijk voor een paar tientjes iemand van de steiger afkopen. Maar daarmee houd je het probleem in stand. We mogen als maatschappij niet accepteren dat een overspannen arbeidsmarkt hét obstakel wordt voor bijvoorbeeld de energietransitie. We moeten snel op zoek naar oplossingen. Het is echt alle hens aan dek. Alle beschikbare capaciteit, in voltijd en deeltijd, moeten we inzetten om de marktgroei te kunnen bijbenen."

Ook wijst Terpstra op het belang van sociaal innoveren. "De arbeidsmarktvragen kun je als bedrijf niet geïsoleerd oplossen, dat moet je samen doen. Dat vraagt ook om vernieuwend overleg met de vakbeweging."

Vroeger waren veel bedrijven functiegedreven, en hadden vaak specialistische kennis in huis. "De huidige tijd vraagt echter veel meer om een projectmatige organisatie", zegt Terpstra. 

"Bedrijven moeten samenwerken in een keten. Dat vraagt om andere competenties. Specialistische kennis blijft noodzakelijk gezien de snelle technologische ontwikkelingen. Door slimmer met elkaar samen te werken kan de productiviteit omhoog zodat we de vraag beter aan kunnen."

Opleiding

Het opleiden van goede vakmensen heeft topprioriteit, vindt Terpstra. "Er is veel geïnvesteerd om jonge mensen te enthousiasmeren voor de technische sector. Maar er zijn meer wegen die naar Rome leiden. De branche heeft een enorme metamorfose ondergaan." 

Een installateur is volgens de voorman al lang niet meer de persoon die onderin het keukenkastje zit. Het moderne werk is veel meer op de toekomst gericht en veel technischer geworden. "Daarbij focussen we op vakmanschap en beroepsonderwijs, zodat er altijd goede mensen beschikbaar zijn."

Zelfstandigen

Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis (VEH) benadrukt dat het probleem vooral zit in de haast die mensen hebben. "Kortgeleden moesten aannemers nog bijna elke klus aanpakken om het hoofd boven water te houden", zegt hij.

Inmiddels is het echter een sport geworden om goede mensen te vinden. Door drukte worden de kleine klusjes nu echter tussen de grote 'gepropt', wat leidt tot wachttijden. In de Randstad is een wachttijd van drie of vier maanden volgens André de la Porte daarom geen uitzondering. 

"Bouwbedrijven kampen ook met een personeelstekort. Door de crisis zijn veel bedrijven afgeslankt en hebben goede vakmensen hun baan verloren. Die zijn inmiddels voor zichzelf begonnen. En de markt is op het moment zo goed, dat velen niet meer in loondienst willen werken." 

Bouwbegeleiding

André de la Porte signaleert ook een nieuwe trend in bouwland: de opkomst van zogenoemde bouwbegeleiders, mensen die particulieren helpen met het vinden van vakmensen voor hun verbouwplannen. "Zeker als je naar een nieuwe stad verhuist, is het lastig om goede mensen te vinden. Bouwbegeleiders hebben dan vaak de juiste contacten."

Anouk Kuijk, eigenaar van Coco by Anouk, is zo’n bouwbegeleider. De ondernemer merkt ook dat de markt waarin ze werkt overspannen is. "Veel aannemers hebben simpelweg geen tijd om een offerte te maken", zegt ze. "Ik hoor dat veel van hen vol zitten tot januari."

Bij spoedklussen komt het dan van pas dat Kuijk een netwerk heeft waar ze snel mee kan schakelen. "Dan werk ik met zzp’ers en doe ik zelf de planning. In sommige gevallen is dat zelfs goedkoper voor de opdrachtgever, omdat je geen overheadkosten voor de aannemer betaalt."

Het ontzorgen vinden mensen prettig, merkt Kuijk. "Vooral tweeverdieners hebben niet altijd tijd om te overleggen met de aannemer, of om snel te beslissen. Ik kijk met een andere blik naar het huis dan de nieuwe eigenaren: zonder roze bril, met oog voor de belangen van de nieuwe bewoners."

Bouwbegeleider is een vrij beroep. Iedereen kan het uitoefenen. Dat geeft helaas ook ruimte voor zogenoemde 'beunhazen', weet André de la Porte. "Maar met behulp van social media kun je tegenwoordig al snel achterhalen of iemand betrouwbaar is."