Achtergrond: Starters zijn het kind van de rekening op de woningmarkt

In de populairste regio's van Nederland zijn te weinig beschikbare huizen om aan de vraag te voldoen. Daardoor is het vooral voor starters heel moeilijk om een huis te vinden. Volgens makelaarsorganisatie NVM ziet het ernaar uit dat die oververhitte situatie nog wel even aanhoudt.

Het probleem is volgens de NVM dat er in de Randstad en andere grote steden te weinig nieuwe woningen te koop worden gezet. Huizen tot 150.000 euro, de meest interessante categorie voor starters, zijn in de populaire woongebieden bijna niet beschikbaar of worden voor veel meer geld verkocht.

"Daarnaast is er nog een achterstand van zeker 200.000 woningen die weggewerkt moet worden", benadrukt voorzitter Ger Jaarsma. Het tekort leidt er volgens hem toe dat veel studenten en jongeren nu langer thuis blijven wonen.

Maximale lening

Vanaf 2018 is het maximale leenbedrag voor een hypotheek 100 procent van de woningwaarde. Dat is niet hetzelfde als de prijs die je voor de woning betaalt. In de populaire woongebieden is overbieden eerder regel dan uitzondering. Het overboden bedrag krijg je vanaf volgend jaar niet meer gefinancierd in een hypotheek. Dat moet uit eigen vermogen komen. Iets dat veel starters niet hebben. Ook andere kosten, zoals advies- of makelaarskosten, moeten dan uit eigen middelen worden betaald.

Veel starters bewegen zich daarom richting huurwoningen. Daardoor hebben ze, zeker in de Randstad, vaak hogere woninglasten dan wanneer ze een hypotheek zouden hebben. Het sparen voor eigen vermogen om uiteindelijk tóch de overstap naar een koopwoning te maken, is daarom bijna niet haalbaar.

Maatregelen voor starters

In het nieuwe regeerakkoord lijkt weinig oog te zijn voor de groep starters op de woningmarkt, waarschuwt Wytzejan de Jong, algemeen directeur van De Hypotheker. Er worden geen maatregelen getroffen om de instroom voor deze groep te stimuleren. Het wordt voor hen steeds moeilijker om een voet tussen de deur te krijgen en dat kan stagnatie op de woningmarkt veroorzaken.

Het aantal hypotheken dat door starters is afgesloten, is het afgelopen jaar 32 procent gedaald volgens cijfers van De Hypotheker.

Als verlichting van de lasten voor starters denkt De Jong aan het beperken of afschaffen van de overdrachtsbelasting voor starters. Ook zou de verplichte aflossing voor deze groep kunnen worden verlaagd van 100 naar 50 procent. "Dit betekent dat de inkomenstoets nog steeds plaatsvindt op basis van een volledig annuïtaire aflossing, maar de feitelijke aflossingsverplichting geldt voor het deel dat de hypotheek hoger is dan 50 procent van de marktwaarde." 

"Daarnaast moet meer geld vrijkomen voor startersleningen. De starterslening wordt in steeds minder gemeenten aangeboden, terwijl het starters juist gemakkelijker maakt een eerste woning te kunnen financieren."

Lees meer over:
Tip de redactie