Een huis dat zelf de verlichting aan doet als het donker wordt of de verwarming lager draait als je weggaat, is nu voor iedereen weggelegd. Hier moet je op letten.

Vroeger spraken we vaak van 'domotica' als het ging over huizen die bijvoorbeeld zelf hun verlichting regelden en automatisch de gordijnen dicht konden doen. Domotica was tot voor kort vaak duur, maar ondertussen hebben veel producten voor in en om het huis een wifi-verbinding. Combineer dat met één van de vele platformen en je krijgt wat we inmiddels een smart home noemen; een slim huis waar je zelf minder omkijken naar hebt.

Zulke smart home-gadgets zijn dus steeds betaalbaarder, vaak niet veel duurder dan hun 'domme' voorgangers. En er zijn tal van opties: slimme lampen, slimme thermostaten, ramen die automatisch dichtgaan bij regen of als de eigenaar van huis is, deursloten die zelf open en dicht gaan en beveiligingssystemen die waarschuwen bij gevaar.

Toch heeft het huidige aanbod smart home-gadgets één groot probleem: de ondersteuning. Er ontbreekt een standaard voor slimme apparaten, en daarom hebben allerlei verschillende bedrijven een eigen platform ontwikkeld. Niet elk platform wordt door elke gadget ondersteund, daarom is blindelings slimme gadgets kopen er helaas niet bij.

Platformen

Een echt slim huis valt of staat bij het juiste platform. Dat platform is de spil van het systeem en zorgt ervoor dat je bijvoorbeeld kettingreacties van handelingen in gang kan zetten met slechts één commando. "Welterusten", en het huis gaat op slot, lichten uit en de thermostaat omlaag en de beveiligingscamera aan.

Hoewel één standaard ontbreekt, zijn de platforms van Apple, Google/Nest en Amazon het meest compleet. Helaas verkoopt Amazon zijn lijn slimme Echo-speaker nog niet in Nederland; slimme assistent Alexa spreekt ook nog geen Nederlands. Jammer, want Echo zit dicht tegen het ideaal aan.

Echo staat in de woonkamer en kan met zo'n beetje elke smart home-gadget samenwerken. Omdat zo'n speaker door iedereen aan te spreken is, werkt dat laagdrempeliger en vriendelijker dan wanneer alle bewoners van een smart home hun smartphone erbij moeten pakken om het licht aan te doen.

Google heeft ook zo'n speaker, Home. Ook nog nog niet in Nederland verkrijgbaar wegens gebrek aan een Nederlandse taaloptie. Maar daar wordt aan gewerkt, weten we sinds kort. Google Assistant, de slimme assistent waar Google Home op draait, is in het Engels al wel te gebruiken op veel recente Android-toestellen. Ook zit Assistant in de Google-app voor iOS.

Google Assistant ondersteunt ook een groot aantal smart home-gadgets. Momenteel zijn die alleen per stuk te bedienen met de stem: 'zet het licht in de woonkamer aan' of 'zet de thermostaat uit'. Op termijn komt Google echter met koppelingen, om van die kettingreacties in gang te zetten.

Siri

Apple's HomeKit kan zulke dingen al wel, en werkt via Siri ook nog eens in het Nederlands. Wie een Apple TV heeft kan zijn huis ook buitenshuis op afstand bedienen, en elk gezinslid met een iPhone of iPad kan schakelen tussen dezelfde kettingreacties, die Apple scènes noemt. Ook Apple komt met een slimme speaker, de HomePod, maar ook die wordt in eerste instantie niet in Nederland verkocht.

Daarnaast is er ook nog IFTTT, een automatiseringssite. De site begon ooit als 'If This Then That'; gebeurt het één, dan zorgt de site automatisch dat er iets anders gebeurt. De site heeft zich nu toegespitst op smart home-gadgets, en dicht zo de gaten die de grotere platformen her en der laten vallen. Ondersteunt je platform van keus bijvoorbeeld wel je lampen maar niet je thermostaat? Dan kun je de twee met IFTTT toch aan elkaar koppelen. Gaan de lichten aan, laat je ook de verwarming wat hoger zetten.

Dat maakt het smart home, hoe slim ook, vooralsnog een beetje behelpen. Wie zijn huis slim wil maken, kan het beste beginnen met het kiezen van een hoofdplatform en op basis daarvan de belangrijkste gadgets kopen.
 

Verlichting

Automatisch regelbare verlichting is voor veel mensen de eerste stap richting een smart home. Slimme lampen zijn maar een paar euro duurder dan 'domme' varianten en de installatie is simpel. Mocht dat toch niet bevallen, zijn het uiteindelijk altijd nog gewoon lampen die met een ouderwetse schakelaar te bedienen zijn.

Zo'n beetje elke lampenmaker biedt slimme lampen maar de Hue-lijn van Philips waarschijnlijk de bekendste. Hue kent een aantal voordelen ten opzichte van de concurrentie: er zijn Hue-lampen voor zo'n beetje alle doorsnee fittingen, de lampen zijn verkrijgbaar in zowel wit/geel als volledig gekleurd en vooral: het Hue-platform werkt goed samen met de platformen van Android, iOS, Nest, IFTTT en meer.

Ook Ikea biedt sinds eerder dit jaar zijn eigen platform met slimme lampen, Trådfri. De keuze is nog wat kleiner dan bij Philips: alleen lampen voor de grote E27-fitting en GU10-spotjes. Ook biedt Trådfri speciale deurtjes met ingebouwde verlichting voor Ikea-kastjes aan.

Qua prijs liggen Hue en Trådfri dicht bij elkaar: allebei zo'n 80 euro voor een startpakket met twee lampen, een draadloze dimmer en een wifi-hub om de lampen draadloos aan te sturen. Wat ondersteuning betreft wint Philips het met gemak: Hue heeft een eigen platform dat gekoppeld kan worden aan allerlei diensten en werkt ook goed samen met Android en iOS. Zo kan je bijvoorbeeld Siri vragen je lampen uit te doen. Ikea's Trådfri krijgt in de herfst ook ondersteuning voor Android en iOS, maar moet het voorlopig vooral hebben van zijn eigen app.

Thermostaat

Een goede tweede stap richting het smart home is de slimme thermostaat. Die zorgt bijvoorbeeld dat de temperatuur omlaag gaat als er niemand thuis is, en bespaart zo automatisch in de stookkosten.

Slimme thermostaten zijn los te koop, veelal voor prijzen variërend van 150 tot 250 euro. Ook geven veel energieleveranciers klanten een gratis slimme thermostaat als ze voor langere tijd een abonnement afsluiten.

Er zijn slimme thermostaten in verschillende gradaties slimheid; hoe slimmer, hoe duurder. Zo biedt Honeywell een slimme variant van zijn bekende ronde thermostaat. Te bedienen met een bijbehorende app die ook makkelijk een tijdschema laat instellen, maar daar houdt de slimme kant dan ook op. Kosten: 140 euro.

Duurdere modellen, zoals bijvoorbeeld de Nest Thermostat, leren van de gebruiker. Met een bewegingssensor houdt de thermostaat bij wanneer de bewoners thuis zijn, en past daar zelfstandig de temperatuur op aan. Of Toon van Eneco: een thermostaat met een vrij groot touchscreen in kleur waarop nauwkeurig het energieverbruik te zien is.

Beide modellen bieden ook weer een eigen platform waar onder meer slimme lampen aan gekoppeld kunnen worden. Dergelijke actieve slimme thermostaten kosten zo'n 250 euro, en zelf aansluiten is voor de leek niet echt een optie. De keuze is ruim, en ook hier geldt weer: controleer vooral goed of de thermostaat wel goed samenwerkt met je platform van keuze.

Opletten

Heb je het smart home met een platform, verlichting en eventueel een thermostaat in de vingers, kun je eventueel verder gaan kijken. Zo zijn er voor zowel Google/Nest als Apple HomeKit slimme beveiligingscamera's die indringers herkennen, slimme deursloten en deurbellen met een camera. Velux biedt automatische dakramen, en merken als Luxaflex, Somfy en HomeWizard hebben slimme gordijnen, of apparaten die bestaande 'domme' raambekleding automatiseren.

Blijf in alle gevallen goed kijken naar de ondersteuning, en kies bij twijfel altijd een optie die eventueel ook nog op de ouderwetse manier te gebruiken is. Zo voorkom je dat je bij een wifi-storing in een koud en donker huis komt te zitten.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend