'Grootste stappen naar duurzaam wonen, maak je door duurzaam te leven'

De Nederlandse consument kiest steeds vaker voor duurzame producten en verlangt van bedrijven dat ze bewust ondernemen. Ook in hun eigen huis lijken meer mensen stappen te willen zetten in de richting van een duurzaam bestaan. Maar hoe doe je dat eigenlijk?

Kort gezegd houdt duurzaamheid in dat de mens, het milieu en de economie met elkaar in balans zijn, zodat de aarde ook in de verre toekomst onze consumptie aankan.

Over duurzaam consumeren zoemt nog weleens de gedachte rond dat het duur is. Het tegenovergestelde is waar: het aantrekkelijke aan duurzaam consumeren is dat het op termijn vaak goedkoper is.

Ook in je huis kun je veel, vaak kleine, aanpassingen doen die bijdragen aan duurzaamheid en je wooncomfort.

Energie

Het is moeilijk te duiden hoeveel duurzame woningen er in Nederland zijn. Dit komt door de breedheid van het begrip duurzaamheid. We kunnen wel kijken naar energie: een energiezuinig huis heeft goede isolatie, dubbel glas, energiezuinige verwarming en zonnepanelen.

Alle vijf miljoen huiseigenaren hebben begin 2015 van de Rijksoverheid een voorlopig energielabel ontvangen. Dit label moet bij verhuur of verkoop definitief gemaakt worden. Doe je dit niet, dan riskeer je een boete. In 2017 waren 3,2 miljoen miljoen woningen voorzien van een label. 11 procent daarvan heeft een A-label en 16 procent een B-label, deze worden beide bestempeld als energiezuinig en 'groen'.

Op verschillende plekken in Nederland worden zelfvoorzienende huizen gebouwd. Een project op het gebied van duurzaam bouwen is dat van stichting Urgenda, die particuliere huizenbezitters voor 35.000 euro helpt om hun woning energieneutraal te maken.

"In vijftien jaar tijd geeft een gemiddeld gezin 35.000 euro uit aan energiekosten. Waarom dit bedrag niet in één keer betalen, zodat je nooit meer een energierekening hebt?", zegt directeur Marjan Minnesma, die gequote wordt in een artikel op de website van Duurzaam Gebouwd.

Meer dan duurzaam bouwen

Maar duurzaam bouwen is ook niet altijd alles. "Mensen die duurzaamheid prediken, gaan er soms extreem ver in en bouwen een ontzettend energiezuinig huis ver buiten de stad", vertelt Dirk van Genugten, oprichter van en blogger bij Duurzaam Thuis.

Het summum van een energiezuinige woning hebben, betekent niet altijd dat je zo duurzaam mogelijk bezig bent. Als mensen bijvoorbeeld zo'n energiezuinig huis in de Achterhoek hebben, maar elke dag naar Amsterdam moeten voor hun werk is de duurzaamheid al ver te zoeken, stelt Van Genugten. "Als je dan gaat kijken, is je CO2-footprint vele malen groter dan bij een woning in de stad."

Van Genugten is erg blij dat veel mensen bewuster omgaan met het milieu, maar merkt dat het niet altijd op de meest logische manier gebeurt. "Wat ik heel veel zie, is dat mensen het 'wel gaaf' vinden om er iets aan te doen, ze willen iets betekenen: 'Kom eens kijken, ik heb een warmtepomp', terwijl ze wel een volledig lek huis hebben."

Isoleren is winst

Maar wat kunnen we dan wel doen? Goed isoleren, is cruciaal. Heb je een koophuis, dan kun je er wel voor zorgen dat je huis goed geïsoleerd is. Dat betekent volgens de filosofie van Van Genugten niet dat je direct je huis gaat verbouwen. Ondoordacht verduurzamen noemt hij dat. "Wat ik heel belangrijk vind, is de aanschaf van nieuwe spullen. Ik ben een voorstander van iets gebruiken tot het op of kapot is. Pas dan kun je de keuze voor duurzaam maken."

Naast isolatie valt er op het gebied van energie, water en elektriciteit relatief ook veel te winnen. "Begin bij de grote slurpers", adviseert Van Genugten. "Ruil bijvoorbeeld je droger in voor een droogmolen en vervang al je verlichting door ledverlichting."

We hebben over het algemeen veel elektrische apparaten in huis, waar je volgens Van Genugten gemakkelijk duurzamer mee om kan gaan. "Zet je computer uit in plaats van op stand-by, haal je oplader uit het stopcontact of koop een stekkerdoos met een aan-en-uitknop. Maar het zit hem ook in andere dingen. Een ander wasmiddel of vaatwasmiddel gebruiken, bijvoorbeeld. Probeer spullen te kopen die wat minder belastend zijn. En dus pas iets nieuws kopen, wanneer het echt nodig is. Op die manier kun je je huis stapje voor stapje duurzamer inrichten."

“Wat ik zelf het leuke vind, is dat het ook kan bijdragen aan de beleving”
Anke van Hal, hoogleraar Duurzaam Bouwen

Meer dan energie alleen

Anke van Hal, hoogleraar Duurzaam Bouwen aan Nyenrode Business Universiteit en TU Delft, merkt op dat energie 'booming' is. Terwijl het begrip duurzaamheid vroeger breder werd getrokken. "Mensen denken tegenwoordig vaak alleen aan energie als het over duurzaamheid gaat, maar er kan zoveel meer. Wat ik zelf het leuke vind, is dat het ook kan bijdragen aan de beleving." 

Ze heeft het dan over de zachte factoren: het gebruik van gezonde en milieuvriendelijke materialen die je woning kunnen opleuken, zoals kalkverf, een leemstucwand en duurzame meubelen. "Producten zonder schadelijke toevoegingen, die goed ademen en zorgen voor een fijn binnenklimaat. Dat soort dingen dragen heel erg bij aan prettig wonen en aan je gezondheid."

Duurzaam bezig zijn is een lifestyle

"De grootste stappen naar duurzaam wonen, maak je door duurzaam te leven. Je moet er een beetje in groeien", zegt Van Genugten, die niet te extreem wil inleveren op luxe en comfort en van mening is dat dit ook niet realistisch is. "Deze lifestyle kun je ook in en om je huis bezigen."

"Denk bijvoorbeeld aan het reduceren van afval door het verminderen, hergebruiken of recyclen van producten en meer gebruik te maken van herwonnen, tweedehands en gerecyclede producten. Probeer dicht bij de natuur te blijven. Groen in de buurt, de ramen openzetten, CO2-gestuurde ventilatie, ook met dit soort aanpassingen reduceer je het energieverbruik van je woning."

Van Hal: "Kwaliteit van duurzaamheid zit veel meer in de woonomgeving dan in de woning zelf. Gemeenten kunnen daar heel veel aan doen. Het zijn die bijna vergeten duurzaamheidsthema's die ook bijdrage aan visuele woonkwaliteit."

Bekijk alles over wonen

Lees meer over:
Tip de redactie