Ouderen met een laag inkomen die zorg nodig hebben, kunnen vanwege het kabinetsbeleid van passend toewijzen niet altijd een zorgwoning huren.

Dat zeggen de zorginstellingen ZZG Zorggroep, Norschoten en Viva! Zorggroep in een uitzending van het onderzoeksprogramma De Monitor, die zondagavond wordt uitgezonden. 

Een huurder van een zorgwoning kan zelfstandig wonen, maar thuis toch zorg krijgen en gebruikmaken van verschillende soorten diensten. De groep ouderen met een laag inkomen komt hier niet voor in aanmerking en is daardoor aangewezen op een plek in een verpleeghuis.

Sinds dit jaar moeten huurwoningen passend worden toegewezen. Dit is bedoeld om te voorkomen dat mensen met een laag inkomen in een relatief te dure woning gaan wonen. 

Zo komen zij minder snel in betalingsproblemen en loopt het bedrag dat het Rijk kwijt is aan huurtoeslag niet te hoog op. Corporaties moeten in 95 procent van de gevallen een betaalbare woning toewijzen aan mensen die recht hebben op huurtoeslag.

Maar uit een eerder rapport van ABF Research bleek al dat ongeveer de helft van de woningen waar zorg geboden wordt een huurprijs boven de zogenoemde aftoppingsgrens heeft. De groep met een laag inkomen komt niet in aanmerking voor deze zorgwoningen. 

Desastreus

Gebiedsdirecteur Hans Vos van ZZG Zorggroep zegt dat dit beleid "desastreus" uitpakt voor zorgbehoevende ouderen met een laag inkomen. Hij vertelt dat zijn organisatie voor verschillende cliënten een verzoek voor een zorgwoning moest afwijzen, omdat de huur van deze woningen te hoog was.

"Het effect hiervan is dat cliënten geen keuzevrijheid hebben als het gaat om hun eigen zorg. En wij zitten met zorgwoningen die perfect aansluiten bij de behoefte van een groep die er niet in mag wonen", aldus Vos. 

Te weinig

Actiz, de koepelorganisatie van zorginstellingen, bevestigt het beeld. "We weten dat er nu al zo'n tienduizend betaalbare zorgwoningen te weinig zijn voor de doelgroep die passend moet worden toegewezen", reageert een woordvoerster van Actiz. De organisatie verwacht dat het probleem in de komende jaren groter zal worden.

De Woonbond zegt dat niet de wet het probleem is, maar hoe de verhuurders die wet uitvoeren. De belangenorganisatie stelt dat woningcorporaties er zelf voor kunnen kiezen om zorgwoningen tegen een lagere prijs te verhuren.

"Als er nu zorgwoningen leeg staan, ontvangen verhuurders helemaal geen huur. Bied deze woningen betaalbaar aan en voldoe aan je maatschappelijke taak", meent directeur Ronald Paping van de Woonbond.

Volgens Vos is het overigens niet makkelijk voor corporaties om een lagere huur te vragen, omdat zorgwoningen vanwege de uitgebreide voorzieningen relatief duur zijn om te bouwen.

Blok

Minister Stef Blok voor Wonen laat aan het programma weten dat "juist ook mensen met een laag inkomen en een zware zorgbehoefte betaalbaar moeten kunnen wonen". 

"Toen wij dit onderwerp vorig jaar aankaartten, wilde minister Blok van niets weten", verklaart Vos. De minister zei toen dat ouderen die geen zorgwoning kunnen huren, kunnen uitwijken naar de intensieve verpleeghuiszorg.

Duurder

"Maar het probleem is: de overheid bouwt het aantal plekken in verpleeghuizen in rap tempo af. Bovendien is die vorm van zorg duurder dan in een zorgwoning", zegt Vos tegen De Monitor. Hij vindt dat mensen zelf moeten kunnen kiezen of ze in een verpleeghuis gaan wonen.

Volgende week wordt een rapport over de gevolgen van passend toewijzen voor ouderen met een zorgbehoefte in de Tweede Kamer besproken.