Zelfs na een periode met prijsdalingen hebben Nederlandse woningbezitters een te rooskleurig beeld van de waarde van hun woning. 

Dat kan leiden tot verkeerde financiële beslissingen, waarschuwt De Nederlandsche Bank (DNB) donderdag.

Een groot deel van de woningeigenaren is enkele jaren na het omslaan van de markt in 2008 nog van mening dat de waarde van de eigen woning niet is gedaald. Driekwart van de huisbezitters schat de huidige woningwaarde te hoog in, stelt DNB op basis van een onderzoek.

De doorsnee woningeigenaar rapporteert een woningwaarde die over de periode 2003-2012 gemiddeld 13 procent hoger is dan de werkelijke waarde.

Bovendien is een groot deel van de woningeigenaren volgens DNB positiever over de toekomstige prijsontwikkeling van de eigen woning dan over de algemene woningprijsontwikkeling. De overschatting van de woningwaarde is sterker als het goed gaat op de woningmarkt.

Eigendomseffect

De overschatting van de huizenprijs komt volgens de onderzoekers door twee psychologische processen. Het ene is het eigendomseffect. Naarmate mensen langer iets in bezit hebben, is de neiging groter om hier grotere waarde aan toe te kennen.

Het tweede proces dat een rol speelt is verliesaversie. Dat betekent dat de weerzin tegen verlies groter is dan het positieve effect dat een eventuele winst veroorzaakt. Vooral huiseigenaren met een hoge hypotheek hebben hierdoor de neiging om het verlies niet al te groot in te calculeren.

Realistisch beeld

DNB vindt het van belang dat huiseigenaren een realistisch beeld hebben van de waarde. "De woning vormt een belangrijk onderdeel van het huishoudvermogen en speelt een rol in consumptie-, spaar- en pensioenbeslissingen", schrijft DNB. Een verkeerde inschatting leidt mogelijk tot slechtere financiële beslissingen.

Het rooskleurige beeld van huiseigenaren speelt bijvoorbeeld ook een versterkende rol in de slechte huizenmarkt. Hierdoor hebben verkopers namelijk de neiging om de vraagprijs niet al te snel te laten zakken. Dat heeft weer een effect op het aantal transacties.