Verkeerswetenschapper professor Serge Hoogendoorn van de TU Delft gaat onderzoek doen naar 'langzaam verkeer' - de gedragingen van fietsers en voetgangers. Nieuwe inzichten zouden moeten helpen bij de aanpak van drukteproblemen in steden, zoals fietsfiles.

Het vijfjarige onderzoek wordt mogelijk gemaakt door een beurs voor innovatief onderzoek van maximaal 2,5 miljoen euro. Die beurs wordt toegekend door de Europese Onderzoeksraad (ERC).

Dinsdag maakte de TU Delft bekend dat Hoogendoorn het geld krijgt. Zijn onderzoek zal worden uitgevoerd in samenwerking met het Amsterdam Institute of Advanced Metropolitan Solutions (AMS).

Het onderzoek bestrijkt een kennisgebied waarover op wetenschappelijk niveau nog niet veel bekend is. Terwijl de toenemende problemen met drukkere fiets- en voetgangersstromen daar wel om vragen, aldus Hoogendoorn. 

De keuze van stedelingen om de fiets of het openbaar vervoer te pakken is misschien beter voor de gezondheid en het milieu, maar in stadscentra, op stations en tijdens grote evenementen brengen deze vervoerswijzen hun eigen problemen met zich mee, zoals fietsfiles en overmatige drukte in winkelstraten en bij evenementen.  

Door een gebrekkige kennis is nu niet duidelijk hoe dit soort problemen het beste kunnen worden aangepakt. Langzaam verkeer is veel complexer dan snel verkeer.

"Als je in de auto zit, heb je eigenlijk een zeer beperkt aantal keuzes: je kunt rechtdoor rijden of een rijstrook opschuiven", zegt Hoogendoorn. Fietsers en voetgangers hebben veel meer mogelijkheden, en dat maakt ze onvoorspelbaar.

"In feite starten we met dit onderzoek een nieuw vakgebied op. De beurs van de ERC geeft ons de financiële impuls die daarvoor nodig is."

Wiskundige modellen

Met innovatieve onderzoeksmethoden hoopt Hoogendoorn inzicht te krijgen in de kenmerken en het gedrag van langzaam verkeer.

"Verkeerswetenschappers bouwen het liefst wiskundige modellen om verkeersstromen te beschrijven en te voorspellen. Daar is heel veel informatie voor nodig, en die hopen we in de komende vijf jaar te verzamelen."

Hoewel de precieze onderzoeksplannen nog moeten worden geschreven, heeft Hoogendoorn een aantal innovatieve methoden op het oog die kunnen worden ingezet. 

Proefpersonen met een virtual reality-bril op door een gesimuleerde omgeving laten bewegen bijvoorbeeld. Of de inzet van drones om stromen fietsers en voetgangers vanuit de lucht te bestuderen.

Love Parade

Tjokvolle winkelstraten en fietsfiles zijn vervelend, maar het drama tijdens het dancefestival Love Parade in het Duitse Duisburg in 2010 liet zien dat een slecht gereguleerde voetgangersstroom zeer ernstige gevolgen kan hebben.

Toen honderden bezoekers in de verdrukking kwamen bij de ingang van het festivalterrein, vielen er eenentwintig doden en meer dan vijfhonderd gewonden.  

Het einddoel van het onderzoek van Hoogendoorn en zijn team is om de wetenschappelijke theorie te formuleren die kan dienen als kader voor nieuwe initiatieven om langzaam verkeer in goede banen te leiden.