Thomas Dekker valt woensdag het werelduurrecord aan in het Mexicaanse Aguascalientes. De 30-jarige Nederlander gaat om 19.30 uur Nederlandse tijd van start. Vijf vragen en antwoorden over het werelduurrecord.

Hoe komt een renner in het bezit van het werelduurrecord?
Door gedurende een uur op een door de internationale wielerunie UCI goedgekeurde fiets meer dan 52,491 kilometer af te leggen, het huidige record.

Het werelduurrecord kent een lange historie en is zelfs ouder dan de meeste wielerkoersen, waaronder de Ronde van Frankrijk. Het was Henri Desgrange, de geestelijk vader van de Tour de France, die zich al in mei 1893 tot werelduurrecordhouder kroonde.

Grote namen die het record nadien verbeterden waren Fausto Coppi, Jacques Anquetil en Eddy Merckx. Laatstgenoemde zette de afstand in 1972 op 49,431 kilometer. Als meervoudige Tour de France-winnaar vond de Belg het aan zijn stand verplicht om het record in handen te krijgen. Merckx sprak naderhand van het "zwaarste wat ik ooit heb gedaan."

Thomas Dekker kan de derde Nederlander worden die het uurrecord in zijn bezit krijgt. In een ver verleden kroonden Jan van Hout (1933) en Frans Slaats (1937) zich tot recordhouder.

Wie is momenteel de houder van het werelduurrecord?
Rohan Dennis met zijn 52,491 kilometer. De pas 24-jarige Australiër verpulverde eerder deze maand in het Zwitserse Grenchen de afstand van Matthias Brändle, die in het najaar van 2014 tot 51,850 kilometer kwam.

In de afgelopen maanden kondigden tal van renners aan een poging te ondernemen het record scherper te stellen. Jens Voigt zag het afgelopen jaar als een mooi 'afscheidsproject' en slaagde in zijn missie. De afstand van de 43-jarige Duitser werd verbeterd door Brändle, wiens naam in de recordboeken werd overschreven door die van Dennis.

De echte tijdritkanonnen zitten nog in de wachtkamer. Wereldkampioen tijdrijden Bradley Wiggins bevestigde begin dit jaar dat hij een aanval zal doen, maar heeft nog altijd geen datum geprikt. Tony Martin, de afgelopen jaren schier onverslaanbaar in tijdritten, meldde eind vorig jaar dat het verbeteren van het uurrecord op zijn verlanglijst staat en ook Fabian Cancellara staat open voor het 'project werelduurrecord'. 

Waarom staat het werelduurrecord sinds kort weer in de belangstelling?
Dat heeft te maken met reglementen die de UCI in 2014 invoerde, overduidelijk met het doel om het uurrecord nieuw leven in te blazen. De wielerunie besloot om fietsen met aerodynamische kenmerken als dichte wielen weer toe te staan. Het komt erop neer dat fietsen die tijdens baanwedstrijden worden gebruikt zijn toegestaan om het uurrecord te verbeteren.

Begin deze eeuw werd de recordlijst nog schoongeveegd en telden alleen nog maar afstanden die werden afgelegd met een normale fiets. Daardoor werd Merckx plotseling weer werelduurrecordhouder in plaats van Chris Boardman, die in 1996 de barrière van 56 kilometer doorbrak, maar dit deed met een ‘raketachtige’ fiets.

Boardman kreeg het record ook met een normale fiets in zijn bezit, maar in 2005 werd de Britse specialist verrassend onttroond door Ondrej Sosenka. De Tsjech, die verder weinig opzienbarends presteerde in zijn loopbaan, gold tot de nieuwe regels als recordhouder.

De versoepelde regelgeving maakt niet alleen voor renners, maar ook voor fietsmerken de strijd interessanter. De uitdaging is een fiets te ontwikkelen die precies aan de regels voldoet. Het is wel de vraag of het uurrecord in de belangstelling blijft zodra Martin of Wiggins gas heeft gegeven en een voor normale stervelingen onmogelijke afstand heeft gerealiseerd.

Waarom valt Dekker het record in Mexico aan en doet hij het zo vroeg in het seizoen?
Aguascalientes ligt op een hoogte van liefst 2000 meter. De ijle lucht zorgt voor een lagere opname van zuurstof, maar zorgt er wel voor dat de luchtweerstand minder is dan op een laaglandbaan. Om goed te acclimatiseren is Dekker anderhalve week geleden al afgereisd naar Mexico.

Leontien van Moorsel opteerde in 2003 ook voor Mexico bij haar uurrecordpoging bij de vrouwen. De meervoudig olympisch kampioene slaagde met vlag en wimpel en staat met haar 46,065 kilometer nog altijd in de boeken.

Dekker heeft geen reden gegeven waarom hij zo vroeg in het seizoen de strijd aangaat. De voormalige winnaar van de Tirreno-Adriatico hoeft in elk geval geen rekening te houden met zijn wedstrijdprogramma, aangezien hij sinds dit jaar zonder ploeg zit. Met een geslaagde aanval op het uurrecord rijdt de nog altijd maar 30-jarige Dekker zich in elk geval in de kijker.

Een poging aan het einde van het seizoen had waarschijnlijk betekend dat de Noord-Hollander op zou moeten boksen tegen een ‘onmogelijke’ afstand van Wiggins of Martin.

Maakt Dekker een kans om het record te verbeteren?
Op basis van de statistieken staat hij voor een zware opgave. Sinds zijn rentree na een dopingschorsing in 2011 blinkt Dekker niet uit in tijdritten, afgaande op de historie toch wel een voorwaarde voor een succesvolle onderneming.

De oud-renner van onder meer Rabobank en Garmin heeft bovendien de pech dat Dennis uit zijn slof is geschoten met zijn 52,491 kilometer. Hoopgevend is wel dat de Australiër na zijn krachttoer meldde dat het uurrecord zeker nog scherper kan worden gesteld. Wellicht pakt Dekker de handschoen op.

Column Thijs Zonneveld: Fifty Shades of Thomas Dekker