ZALTBOMMEL - Rokers kwamen bij de vuurwerkramp in Enschede extra slecht weg. Jaren na dato hebben ze twee tot drie keer zo veel kans op ernstige psychische klachten dan niet-rokers. Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut voor Psychotrauma in Zaltbommel.

Het gaat om een posttraumatische stress-stoornis, sterke angstgevoelens en gevoelens van vijandigheid, schrijft onderzoeksleider dr. Peter van der Velden in de Journal of Clinical Psychiatry. Ook rokers die andere ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt (verkeersongevallen, inbraak, geweld) hebben een hogere kans op dergelijke klachten.

"Het onderzoek roept de vraag op of stoppen met roken niet een goede keuze is om de kans op psychisch lijden te verminderen", zegt Van der Velden. "Want een ramp als die in Enschede kun je als individu niet voorkomen."

Vietnam

Volgens Van der Velden is nog maar zelden onderzocht of rokers een groter risico lopen op een posttraumatische stoornis (PTSS) en soortgelijke klachten. Een daarvan ging over Vietnam-veteranen, dat in 2005 werd gepubliceerd. Rokende veteranen hebben twee keer zoveel kans op PTSS dan niet rokende. Verder verwijst Van der Velden naar een studie uit 1993.

Naars

De Nederlandse onderzoekers ondervroegen 662 volwassenen uit Enschede. Sommigen hadden op die zaterdag in mei 2000 hun huis verloren. Twee à drie weken na de vuurwerkexplosie werden ze geënqueteerd, achttien maanden later opnieuw en bijna vier jaar later weer.

Ter vergelijking ondervroegen de wetenschappers 526 Tilburgers ook drie keer. Ook de rokende Tilburgers die iets naars hadden meegemaakt, hadden een verhoogde kans op psychische klachten. Rokers liepen geen groter risico als ze niet iets traumatisch hadden meegemaakt.

Reacties

In het Vietnam-onderzoek is gebleken dat genetische aanleg een rol speelt bij het verband tussen roken en tussen PTSS. Daarbij komt dat roken leidt tot bepaalde chemische reacties in de hersenen. Die komen sterk overeen met wat er in de hersenen gebeurt van iemand met PTSS. Van der Velden ziet dat als een gedeeltelijke verklaring dat roken neurobiologische veranderingen versterkt.

Voor het onderzoek, dat werd verricht in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS), werkte het Instituut voor Psychotrauma samen met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Bilthoven), Academisch Medisch Centrum/De Meren (Amsterdam) en de Universiteit Utrecht.