Hersenscanner vraagt om neuro-ethica

AMSTERDAM - Een hersenscanner die de acties en gedachten van mensen kan voorspellen zonder dat die persoon daar zelf bewust van is, heeft zogenoemde neuro-ethische vragen opgeroepen. "Deze technologie kan gemakkelijk misbruikt worden", zegt Judy Illes van de neuro-ethische afdeling van de universiteit van Californië.

Bij een onderzoek van Duitse wetenschappers moesten kandidaten aangeven of ze bepaalde getallen zouden optellen of aftrekken terwijl ze aan een hersenscanner gekoppeld waren. "Bij zeventig procent van de antwoorden wist de hersenscanner al van te voren wat de kandidaten zouden beslissen", zegt onderzoeker John-Dylan Haynes van het Max Planck instituut in Leipzig tegen Reuters.

Dezelfde techniek wordt tegenwoordig alleen nog gebruikt bij onder andere lichamelijk gehandicapten. Door middel van hersenstimulatie kunnen zij een rolstoel of een computer gebruiken.

Misbruik

Neuro-ethici denken dat de hersenscan techniek voor meer gebruikt kan worden dan enkel voorspellingen. "Nu kan deze techniek worden gebruikt om te kijken wat iemands geloofsovertuiging is, wat diens geheimen zijn." Zegt Illes . "Het systeem kan zelfs zien of iemand criminele bedoelingen heeft."

"Het gevaar dat dergelijke scans worden gebruikt voor marketing doeleinden is reëel", zegt Illes. "Neuromarketing noemen we dat. Door een simpele scan kan iemands interesses, houding en mening worden gemeten." Momenteel is dit nog niet mogelijk, maar Illes denkt dat de technologie over vijf tot tien jaar ver genoeg is.

Controle

Het systeem is nog niet zo ver dat gedachten kunnen worden gelezen. "Maar dergelijke scans roepen wel een aantal ethische vragen op", zegt Illes. "Het scannen van bagage is al normaal bij vliegvelden, worden straks ook onze hersenen gecontroleerd?"

Er zijn al bedrijven die kijken naar het gebruik van hersenscans als vervanging voor leugendetectors. De Duitse onderzoekers zien daar geen heil in. "Als je echt wilt weten wat iemand gaat doen, vraag het hem", concludeert onderzoeker Haynes.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie