Herfst leidt weer tot najaarsblues

RIJSWIJK - Nu de blaadjes vallen en de dagen minder lang worden, heeft menig Nederlander last van de najaarsblues. Geen zin om uit bed te komen, moeheid en een afnemende productiviteit zijn duidelijke symptomen van de zogeheten Subsyndromal Seasonal Affective Disorder, die eind oktober bij duizenden mensen zijn intrede doet.

Volgens psycholoog Aly van Geleuken van het Depressiecentrum van het Fonds Psychische Gezondheid is de stemming van bijna alle mensen afhankelijk van het weer. "De een heeft daar meer last van dan de ander. Sommige mensen zijn bijvoorbeeld gevoeliger voor hun sociale omgeving of hun werk dan voor het weer, dat wisselt."

Volgens de Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid (SOLG) heeft ongeveer 10 procent van de bevolking last van de najaarsblues. Tussen oktober en november gaat een tiende van de vragen bij de informatie- en advieslijn van het Depressiecentrum (0900-9039039) over dit onderwerp. De andere wintermaanden is dit aanzienlijk minder, 2 procent.

Licht

Wat de precieze oorzaak is van de najaarsblues is niet bekend. "We weten dat het met licht te maken heeft, maar niet precies wat", zegt Toine Schoutens, directeur van de SOLG. "Een lichtwekker kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je makkelijker uit bed komt. De wekker bootst een zonsopgang na, zodat je een natuurlijke prikkel krijgt als de ochtend begint", aldus Scoutens.

Druilerig

Ook Van Geleuken constateert een verband met zonlicht. "Als de winter niet aanhoudend grijs en druilerig is maar veel heldere, zonnige dagen heeft, hebben mensen veel minder last van die sombere matte stemming."

Klok

Vooral het verzetten van de klok hakt erin bij mensen die gevoelig zijn voor de najaarsblues. Van Geleuken: "Dat heeft toch een effect op de biologische klok van mensen. Daarnaast is het dan ook nog slecht weer en de dagen worden korter. Dat kan leiden tot somberheid."

Want meer dan tijdelijke somberheid is de najaarsblues niet. Een winterdepressie is daarentegen wel een ernstig probleem. Mensen die daar last van hebben, kampen in de donkere maanden met een depressie waar ze alleen nog uit kunnen komen door middel van lichttherapie. "Mensen die last hebben van de najaarsblues, hebben te maken met stemmingswisselingen. Ze kunnen bijvoorbeeld nog wel genieten van de kleuren van de bomen of een mooi herfstboeket.

Suïcidaal

Iemand met een winterdepressie kan dat niet. Die voelt zich de hele winter neerslachtig, en soms zelfs suïcidaal", vertelt Van Geleuken.

Iedereen kan last krijgen van een winterdepressie, maar vooral vrouwen in de leeftijd van 13 tot 55 jaar zijn er gevoelig voor. Volgens de SOLG kampt 3 procent van de Nederlanders ermee. Met behulp van kunstmatig daglicht, dat de aanmaak van het 'slaaphormoon' melatonine tegengaat, knappen ze al snel weer op.

Gesprekstherapie

Tussen de 30.000 en 40.000 mensen worden op deze wijze behandeld. Gesprekstherapie is, anders dan bij een 'gewone' depressie, vaak geen oplossing.

De najaarsblues is lastiger op te lossen. "Maar het is ook minder hinderlijk dan een winterdepressie, die het dagelijks leven totaal ontregelt", concludeert Van Geleuken. Met de najaarsblues hoef je niet meteen naar de dokter.

Zonvakantie

Voor sommige mensen is een bezoekje aan bijvoorbeeld de sauna al voldoende. Voor anderen is een zonvakantie de oplossing, denkt de psycholoog. "Hoewel je ook ziet dat mensen het dan vreselijk vinden om weer terug te komen naar het druilerige weer in Nederland."

Schoutens heeft nog een andere oplossing: "Ga in de winter veel naar buiten en dan het liefst in de ochtend. Dan krijg je veel daglicht en schakelt je lichaam makkelijker om."

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie