AMSTERDAM - Is het mogelijk te meten hoe moeilijk een Sudoku is? En is de moeilijkheidsgraad van die Sudoku dan te vergelijken met hoe ingewikkeld Zeeslag of schaken is? Logicus Merlijn Sevenster heeft een manier gevonden om de moeilijkheidsgraad van denkspellen objectief te meten en te vergelijken.

Daaruit blijkt dat Sudoku's net zo moeilijk zijn als Zeeslag. De wetenschapper promoveert woensdag aan de Universiteit van Amsterdam.

Sudoku's worden meestal opgelost door herhaaldelijk bepaalde regels toe te passen. Zodoende wordt de moeilijkheidsgraad van een Sudoku bepaald door het minimale aantal regels dat nodig is om de puzzel te ontcijferen.

Speltheorie

Om te meten hoe ingewikkeld de Sudoku is vergeleken met tweespelerspellen als schaken of Stratego heeft Sevenster technieken toegepast uit de theoretische informatica. Hij gebruikt daarvoor de speltheorie waarbij de moeilijkheid van het spel wordt bepaald door hoe ingewikkeld het computerprogramma is dat een pad uitrekent dat leidt tot winst.

De onderzoeker maakt daarin ook onderscheid tussen spellen met onvolledige of volledige informatie. Sudoku is een spel met volledige informatie. De hele puzzel wordt getoond en de informatie die je nodig hebt staat daar. Kwartet en zeeslag zijn spellen zonder volledige informatie. De spelers heeft geen flauw idee wat de ander voor zich heeft, terwijl je die informatie wel zou kunnen gebruiken om te winnen.

Uit het promotie-onderzoek van Sevenster blijkt tevens dat de spellen met volledige informatie net zo moeilijk zijn als die met onvolledige informatie. Door de stappen tot de winst van de spellen naast elkaar te leggen is gebleken dat bijvoorbeeld Zeeslag en Sudoku precies even moeilijk zijn.