STOCKHOLM - De Nobelprijs voor de Natuurkunde is dit jaar toegekend aan het Amerikaanse duo John C. Mather en George F. Smoot. Zij krijgen de onderscheiding voor hun onderzoek naar het ontstaan van sterrenstelsels en sterren.

Dat maakte de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen dinsdag in Stockholm bekend. Aan de prijs is een bedrag van 1 miljoen euro verbonden.

Mather en Smooth deden onderzoek naar de kosmische achtergrondstraling, warmtestraling die is uitgezonden tijdens de oerknal. Met hun studie hebben zij resultaten aangedragen ter ondersteuning van de theorie dat de Big Bang (oerknal) ten grondslag lag aan het ontstaan van het heelal, aldus het Nobelprijscomité. Volgens deze theorie was het vroege heelal extreem heet. Bij het uidijen van het heelal, koelde het af.

Temperatuur

Mather en Smoot maakten gebruik van gegevens van de satelliet COBE, die in 1989 door de Amerikaanse ruimtevaart NASA is gelanceerd. Aan het project met COBE werkten meer dan duizend wetenschappers, technici en andere betrokkenen. Mather coördineerde het hele proces. Smoot was de belangrijkste verantwoordelijke voor het meten van de kleine verschillen in de temperatuur van de straling.

Mather zei dat de toekenning van de Nobelprijs voor hem niet "als een volledige verrassing kwam". "Mensen hebben gezegd dat we onderscheiden zouden worden", zei Mather.

Belangrijk

De Amerikaan zei dat hij veel voldoening vond in het samenwerken met Smoot en de andere wetenschappers en technici. Hij zei dat Smoot en hijzelf niet beseften dat hun werk zo belangrijk was.

De 60-jarige Mather is werkzaam bij het ruimtevaartcentrum Goddard Space Flight Center van de NASA in Maryland in de Verenigde Staten. De 61-jarige Smoot is hoogleraar natuurkunde aan de universiteit van Berkeley in Californië.

Coherentie

Vorig jaar ging de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor de helft naar de Amerikaanse wetenschapper Roy J. Glauber en daarnaast voor elk een kwart naar de Amerikaan John L. Hall en de Duitser Theodor W. Hänsch. Glauber kreeg de prijs voor zijn bijdrages aan de kwantumtheorie van optische coherentie. Hij maakte een theoretische beschrijving van het gedrag van lichtdeeltjes.

Hall en Hänsch deelden de andere helft van de prijs voor hun werk op het gebied van op laser gebaseerde precisiespectroscopie. Daarmee is de kleur van het licht van atomen en moleculen met extreme precisie vast te stellen.

/LINK
Nobelprijs voor achtergrondstraling (Kennislink)