KOPENHAGEN - Het aantal Nederlandse kinderen dat lijdt aan diabetestype 2 (ouderdomsdiabetes) kan de komende jaren verdubbelen. Dat zegt kinderarts Henk-Jan Aanstoot, die volgende maand in Rotterdam een behandelcentrum voor diabetes begint dat zich speciaal richt op kinderen.

Volgens de jongste cijfers heeft 3 procent diabetes type 2, dat samenhangt met overgewicht. Volgens Aanstoot, die aanwezig was bij de start in Kopenhagen van een nieuwe campagne voor de bestrijding van diabetes (suikerziekte), is de ziekte zich zo aan het verjongen, dat straks wellicht van 'jongerdomsdiabetes' gesproken kan worden.

Levensstijl

Diabetes type 2 hangt sterk samen met de leeftijd (vandaar ouderdomsdiabetes), maar ook met levensstijl. Vooral overgewicht doet de kans op de ziekte toenemen. Nu de Nederlandse jeugd ook steeds dikker wordt, komt deze vorm van diabetes steeds vaker onder kinderen voor: 85 procent van de kinderen met diabetes type 2 is te zwaar.

Aanstoot werkt nu nog in het IJssellandziekenhuis in Capelle. De jeugdige patiënten laat hij vooral meer bewegen om in een betere conditie te komen, want afvallen zit er vaak niet in. "Dat is bijna onmogelijk. Gezond eten is vaak duurder dan ongezond eten."

Een apart behandelcentrum kan patiënten langer blijven begeleiden, zegt de kinderarts, omdat ziekenhuizen vaak niet ingesteld zijn op zorg aan patiënten met een chronische ziekte als diabetes.

Baas

Aanstoot probeert de patiënten de baas te laten worden over hun eigen ziekte. Een aandoening die frequent het meten van het suikergehalte in bloed nodig maakt en dagelijks het toedienen van insuline, maakt het lastig voor een patiënt om goed voor zichzelf te zorgen. "Maar ik probeer ze te dwingen daarvoor te kiezen."

Vooral bij jongeren moet de vinger aan de pols gehouden worden, want juist in de puberteit dreigt de zelfzorg er wel eens bij in te schieten. "Diabetes-an-me-retus" zo citeert Aanstoot een puberende patiënt die zich niet iedere dag om de eigen ziekte wenste te bekommeren.

Jonge diabetici komen vaak niet meer opdagen als ze moeten overstappen van de kinderarts naar de internist. Wel belangrijk zegt Aanstoot, want van de kinderen met diabetes type 1, waar erfelijkheid een grotere rol speelt dan bij de ouderdomsdiabetes, heeft een derde twintig jaar later een complicatie opgelopen.

Conferentie

De start van de wereldwijde campagne op initiatief van Novo Nordisk, een bedrijf in diabeteszorg, valt samen met een Europese conferentie over diabetes in Kopenhagen. De bus met voorlichting over de ziekte zal begin oktober ook Nederland aandoen. In de bus kunnen mensen het suikergehalte van hun bloed laten meten.

Maar waar het de campagnevoerders vooral om gaat, is ervoor te waarschuwen dat diabetes kan uitgroeien tot een pandemie, een ziekte die jaarlijks miljoenen mensen het leven kost. Wereldwijd hebben 230 miljoen mensen de ziekte. Dit kan groeien tot 350 miljoen in 2025. Volgend jaar sterven er naar verwachting 3,5 miljoen mensen aan de gevolgen van de kwaal. De Internationale Diabetes Federatie (IDF) is inmiddels een campagne begonnen om de Verenigde Naties een resolutie over de ziekte aan te laten nemen.

Verborgen epidemie

Aanstoot spreekt van een "verborgen epidemie", omdat de impact van de ziekte nog niet is doorgedrongen. Ten eerste kleeft er het imago aan dat het eigen schuld, dikke bult is, omdat overgewicht een belangrijke rol speelt. Maar volgens Aanstoot is het te gemakkelijk om de schuld van een welvaartsziekte bij de individuele patiënt te leggen. Daarnaast weten mensen niet hoe de ziekte ingrijpt op een leven. "Het wordt onderschat. Mijn vrouw collecteert voor diabetesbestrijding en dan krijgt ze vaak te horen: daar geven we niet voor. Die ziekte is toch al lang opgelost?"