DEN HAAG - Een op de tweehonderd volwassen Nederlanders heeft beginnende nierschade, zonder dat hij of zij dat zelf weet. Met tijdige opsporing en behandeling kan ernstige schade, dialyse of zelfs niertransplantatie voorkomen worden.

Daarom lanceerde de Nierstichting donderdag een campagne waarmee mensen gratis zelf thuis hun nierfunctie kunnen testen. Minister Hans Hoogervorst (Volksgezondheid) kreeg meteen een set testjes voor het hele kabinet mee.

Via de website van de Nierstichting kunnen mensen de gratis Niercheck aanvragen. Die bestaat uit een pakketje met drie gele strips die in de urine gedoopt moeten worden en die groen uitslaan als iemand te veel van het eiwit albumine in zijn urine heeft.

Is het resultaat twee van de drie keer positief (groen), krijgt iemand het advies naar de huisarts te gaan. Verslechtering is goed tegen te gaan met controle van de bloeddruk en behandeling met medicijnen.

Diabetes

Nierbeschadiging kan het gevolg zijn van diabetes type II en een hoge bloeddruk, maar ook van een op zichzelf staande nieraandoening. Uit onderzoek blijkt dat 60.000 Nederlanders beginnende nierschade hebben zonder dat te weten. Nierschade leidt pas tot klachten, als nieren nog maar voor 30 procent werken.

De Nierstichting hoopt met 250.000 gratis tests enkele honderden tot duizend van deze mensen op te sporen. Zij heeft daar 1,2 miljoen euro voor uitgetrokken. Sponsor Selekt Mail tekende voor het thuisbezorgen van de tests. De resultaten van de campagne zullen afhankelijk zijn van degenen die reageren. Als veel jonge mensen reageren, zullen meer mensen worden behoed voor dialyse dan wanneer de gemiddelde leeftijd 80 is, stelt nierspecialist Ron Gansevoort in het vakblad Medisch Contact van deze week.

Kosten

De kans is groot dat veel mensen onnodig die test doen. De Nierstichting nodigt iedere volwassen Nederlander daartoe uit. Maar volgens de Nierstichting zullen mensen niet snel voor niets na de test naar de huisarts gaan. Alleen de positieve testuitslagen moeten door de huisarts worden gecontroleerd en dat kan eenvoudig en relatief goedkoop. Ook als de controle om de zoveel jaar herhaald moet worden, blijven de kosten relatief laag, zeker in vergelijking met de kosten van een nierdialyse. Die kost de samenleving jaarlijks 55.000 euro per patiënt.

De campagne moet de Nederlandse bevolking bewust maken. Maar het is ook een wekkertje voor huisartsen. Lang niet alle artsen denken er bij een patiënt met diabetes type II of een hoge bloeddruk aan ook de nierfunctie te controleren. De campagne wordt gesteund door twee specialistenverenigingen en het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Laatstgenoemde organisatie heeft samen met de Nierstichting ook een behandeladvies opgesteld voor patiënten die een positief testresultaat hebben. Dit najaar volgt een definitieve richtlijn.