DEN HAAG - De gezondheid van veel Nederlanders zakt steeds verder af. Vroeger hoorde Nederland bij de top vijf van gezondste landen van Europa. Nu bungelt ons land qua levensverwachting ergens in het midden van de Europese ranglijst. Dat blijkt uit een rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat woensdag is gepresenteerd.

Het RIVM vindt dat de overheid meer moet doen aan het voorkomen van welvaartsziekten, en het aanleren van een gezonde levensstijl. Volgens minister Hans Hoogervorst van Volksgezondheid moet het mogelijk zijn om Nederland weer terug te krijgen in de top vijf.

Roken

De Tweede Kamer heeft tot nu toe voorstellen tegengehouden om het roken en drinken verder te ontmoedigen. Hoogervorst zei te verwachten dat de fracties uiteindelijk door de omstandigheden gedwongen zullen worden om de impopulaire maatregelen (bijvoorbeeld een rookverbod in horecazaken) toch te nemen.

De levensverwachting van de Nederlandse mannen en vrouwen steeg licht, geven cijfers uit 2003 aan. Maar overgewicht, overmatig drankgebruik, ongezond eten en roken gooien roet in het eten.

Preventie

Volgens het RIVM ligt in Nederland de nadruk te weinig op het voorkomen van ziektes. Dat heeft te maken met de manier waarop de gezondheidszorg is georganiseerd. Artsen en ziekenhuizen hebben er financieel geen belang bij om veel aandacht te besteden aan preventie.

Sinds 1950 is de levensverwachting van Nederlandse vrouwen met 8,3 jaar gestegen tot 80,9 jaar. Bij mannen steeg de levensverwachting met 5,8 jaar naar 76,2 jaar. De laatste decennia zijn mannen minder gaan roken, maar vrouwen juist meer. Overgewicht en ernstig overgewicht komen veel vaker voor dan vroeger, met name bij kinderen. Dat heeft tot gevolg dat veel meer mensen suikerziekte hebben of krijgen.

Armoede

Mensen met een goed gevulde portemonnee zijn doorgaans gezonder dan mensen met een lage sociaal-economische positie. In Groningen, Twente, de vier grote steden, Zuid-limburg en Noord-Brabant komt armoede relatief vaak voor, dus zijn burgers er vaak ook ongezonder.

Jongeren drinken steeds meer en vaker. Ook worden ze in rap tempo dikker. Daarbij rookt van de tienerjongens 45 procent. Bij tienermeisjes ligt dat percentage op 36.