ROTTERDAM - Het NSB-gemeentebestuur van Rotterdam heeft het tijdens de Tweede Wereldoorlog goed voor gehad met de stad en zijn inwoners. Dat stelt historicus J. van der Pauw in het boek 'Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog'. De historicus deed vijf jaar lang onderzoek naar de oorlogsjaren in de Maasstad.

Waarschijnlijk heeft NSB-burgemeester F. Müller meer bij de bezetter voor elkaar gekregen dan P.J. Oud, die niet heulde met de Duitsers, had kunnen bereiken, stelde Pauw maandag. Het was hem er volgens de historicus niet om te doen de bezetter naar de mond te praten.

In oktober 1941, nadat Oud zijn functie had neergelegd, volgde vooraanstaand NSB'er Müller hem op. Die begreep dat zijn benoeming met gemengde gevoelens werd ontvangen.

Bezetter

Ook de Duitse 'toezichthouder' van het gemeentebestuur bleek geen boeman. Aan het begin van de oorlog stelde rijkscommissaris Seyss-Inquart de Duitser C. Völckers aan als 'Beauftragte' voor Rotterdam. Hij moest in de Maasstad de belangen van de bezetter behartigen en erop toezien dat de Duitse maatregelen werden uitgevoerd.

Völckers had zichzelf tot doel gesteld zoveel mogelijk voor Rotterdam en zijn inwoners op te komen, zo valt te lezen in het boek. Veel Duitsers hebben zich daarom aan hem geërgerd, weet Pauw.

Pro-Rotterdam

Volgens hen kwam Rotterdam op de eerste, tweede en derde plaats. Vervolgens zijn geboortestad Bremen. Daarna kwam een hele tijd niets en dan pas kwam Duitsland, stelden de klagers. In de ogen van de partij van Hitler, de NSDAP, was hij te pro-Rotterdams.

Goed-fout

Pauw kan zich indenken dat dergelijke conclusies hard kunnen aankomen bij Rotterdammers. "Uit het onderzoek komt, wat er uit komt. Ruim zestig jaar na de oorlog komen we tot een dieper inzicht dan alleen de tegenstelling goed-fout."

Overleven

Zo blijkt uit bronnenonderzoek dat de NSB-leiding in de laatste oorlogsjaren een dreigend voedseltekort voorzag. De bestuurders richtten daarom een rederij voor de voedselvoorziening op. Schepen vaarden af naar provincies als Drenthe, Groningen en Friesland om daar groente en aardappels te halen. "Tijdens de hongerwinter was van partijpolitiek geen sprake", concludeert de historicus. In die moeilijke tijd was het in Rotterdam een kwestie van overleven.

Opmerking

Na de bevrijding in 1945 werden Müller en andere NSB'ers gearresteerd. Op het arrestatieformulier van de 'oorlogsburgemeester' stond onder het kopje bijzondere opmerkingen:

"Ik begrijp niet waarom hij is opgepakt". Uit 'Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog' blijkt dat veel Rotterdammers het jammer hebben gevonden dat hij lid was geweest van de NSB.

Burgemeester I. Opstelten neemt donderdag het boek in ontvangst. Ruim vijf jaar geleden gaf het gemeentebestuur Pauw de opdracht het werk samen te stellen.